Meloni i Giorgetti rozważają aktywację mechanizmu ruchomej akcyzy w obliczu wzrostu cen paliw we Włoszech

Wzrost cen na stacjach

W piątek 24 lipca średnia cena benzyny w samoobsłudze na włoskich drogach krajowych osiągnęła 1,968 euro za litr (wzrost z 1,957 euro dzień wcześniej). Cena oleju napędowego wzrosła do 2,161 euro z 2,141 euro w czwartek. Na autostradach ceny były jeszcze wyższe: 2,059 euro za benzynę i 2,228 euro za olej napędowy. Krajowy związek konsumentów UNC wyliczył, że cena oleju napędowego wzrosła o 2 centy w ciągu 24 godzin, co zwiększyło koszt pełnego baku o jeden euro.

W ciągu 24 godzin litr oleju napędowego podrożał o 2 centy, a za tankowanie trzeba zapłacić dokładnie o 1 euro więcej niż wczoraj.

Spotkanie w Palazzo Chigi

Premier Giorgia Meloni spotkała się w piątek z ministrem gospodarki Giancarlo Giorgettim w Palazzo Chigi. Rozmowy dotyczyły ogólnej sytuacji gospodarczej, ze szczególnym uwzględnieniem trendów cen paliw. Źródła rządowe podały, że władze "analizują możliwe środki, w tym potencjalną aktywację mechanizmu ruchomej akcyzy". Na najbliższe dni zaplanowano kolejne spotkania.

Rząd analizuje możliwe środki, również w odniesieniu do ewentualnej aktywacji mechanizmu ruchomej akcyzy.

Mechanizm ruchomej akcyzy

System ruchomej akcyzy został wprowadzony przez rząd Romano Prodiego w 2008 roku i zreformowany przez Meloni w 2023 roku. Finansuje on obniżkę akcyzy na paliwa dzięki dodatkowym wpływom z podatku VAT, generowanym w okresach wzrostu cen ropy. Od wybuchu wojny w Iranie rząd łagodził skutki cenowe poprzez bezpośrednie cięcia akcyzy: najpierw o 20 centów za litr, potem o 10, a ostatnio o 5 centów. Środki te kosztowały miliardy euro i nie są już zrównoważone w obliczu wysokiego długu publicznego Włoch.

Ograniczenia i harmonogram

Mechanizm ruchomy ma dwie główne wady. Obniżka ceny, jaką może zapewnić, jest ograniczona (portal ekonomiczny lavoce.info szacuje ją na 7–10 centów za litr). Działa on również z opóźnieniem, ponieważ wpływy z VAT muszą zostać najpierw pobrane, zanim będzie można zastosować obniżkę akcyzy. Dane o VAT za lipiec spodziewane są około 8 sierpnia, co oznacza, że ewentualna ulga nie byłaby natychmiastowa. W międzyczasie rozważane mogą być inne instrumenty, choć nie podano szczegółów. Do aktywacji mechanizmu wezwała również liderka opozycji Elly Schlein.

Kontekst unijny i rynkowy

Po czwartkowym wzroście, ceny ropy w piątek nieco spadły. Ropa Brent z dostawą we wrześniu potaniała do poziomu między 96 a 97 dolarów za baryłkę, a cena WTI spadła o 2,94% do 89,48 dolarów, co nadal stanowi wysoki poziom w porównaniu z okresem przedwojennym. Unijna grupa koordynacyjna ds. ropy naftowej poinformowała, że obecnie nie ma problemów z dostawami, choć przyznała, że wpływ sytuacji może być odczuwalny w przyszłości.