ONZ: Włochy naruszyły prawa chłopca przetrzymywanego przez sześć lat w placówce opiekuńczej

Prośba o pomoc kończy się sześcioletnim pobytem w placówce

W 2017 roku matka, która po rozstaniu z partnerem znalazła się w trudnej sytuacji, poprosiła opiekę społeczną w gminie w okolicach Lecco o wsparcie w wychowaniu dziesięcioletniego wówczas syna. Odpowiedzią było postępowanie przed sądem dla nieletnich w Mediolanie, który w styczniu 2018 roku nakazał umieszczenie chłopca w placówce wraz z matką. Sąd nie wysłuchał chłopca i nie rozważył gotowości krewnego do przyjęcia go pod swój dach. W ramach pobytu chłopiec mógł widywać się z najbliższymi tylko dwa razy w miesiącu w obecności wychowawcy. Jak podał "Corriere della Sera", który jako pierwszy opisał sprawę, chłopiec napisał list z prośbą do sędziów o wypisanie go z placówki, jednak personel uniemożliwił mu bezpośrednią komunikację z sądem.

Apelacje i orzeczenie Sądu Kasacyjnego

W październiku 2020 roku Sąd Apelacyjny w Mediolanie podtrzymał decyzję o umieszczeniu w placówce, ale tylko w odniesieniu do dziecka. Ojciec zaskarżył tę decyzję przed Sądem Kasacyjnym i skierował sprawę do Komitetu Praw Dziecka ONZ. Skargę wniesiono przy pomocy Alessandry Borsato, ekspertki ds. praw dziecka, która kieruje interdyscyplinarnymi studiami magisterskimi z zakresu praw dziecka i adolescencji (Midia). Komitet przyjął skargę i zwrócił się do Włoch o zapewnienie chłopcu możliwości wysłuchania przez sędziów z pomocą prawnika. Sąd Kasacyjny uchylił następnie całe postępowanie, m.in. dlatego, że dla chłopca nie wyznaczono opiekuna prawnego. W 2024 roku sędziowie powierzyli go opiece krewnego, co zakończyło sprawę sądową.

Ustalenia komitetu ONZ

Komitet zarzuca Włochom arbitralne pozbawienie chłopca wolności i wskazuje, że przez cały ten okres sędziowie nigdy go nie wysłuchali. Odbieranie dzieci rodzinom opisuje jako środek ostateczny, mający szczególnie istotny wpływ na życie i rozwój dzieci. Zdaniem komitetu takie działania powinny trwać jak najkrócej i być podejmowane tylko wtedy, gdy nie ma innej alternatywy. Komitet wzywa Włochy do natychmiastowego zapewnienia, aby wszystkie postępowania dotyczące odbierania dzieci rodzicom były zgodne z Konwencją o prawach dziecka z 1989 roku. Komitet domaga się również wysłuchania chłopca z zapewnieniem pomocy prawnej, czego postępowanie przez lata nie przewidywało.

Odpowiedź Włoch

Włochy poinformowały komitet, że w tej sprawie przestrzegano wszystkich przepisów krajowych. W tej samej odpowiedzi stwierdzono, że sytuacja może poprawić się w przyszłości:

„Szersze planowanie polityczne ma na celu wzmocnienie monitoringu i kontroli.”

Odpowiedź ta nie zmienia ustaleń komitetu dotyczących naruszenia praw chłopca. Skarga pozostaje w komitecie ONZ, a artykuły nie podają, kiedy zapadnie decyzja w sprawie wnioskowanych środków naprawczych.