Węgierski parlament ogranicza kadencję premiera do ośmiu lat, blokując powrót Viktora Orbána do władzy

Głosowanie

Poprawka konstytucyjna została przyjęta 135 głosami za, przy 50 głosach przeciw i sześciu wstrzymujących się, co pozwoliło na uzyskanie wymaganej węgierskim prawem większości dwóch trzecich głosów bez konieczności przeprowadzania referendum. Sesja odbyła się w poniedziałek w Budapeszcie. Rządząca partia Tisza, której przewodzi premier Péter Magyar, dysponuje w nowym parlamencie stabilną większością konstytucyjną i wykorzystała ją po raz pierwszy, aby zmienić ustawę zasadniczą, którą Orbán wprowadził 16 lat temu i wielokrotnie nowelizował.

Nieograniczona liczba kadencji może prowadzić do koncentracji władzy.

Orbán trwale wykluczony

Nowy przepis zabrania ponownego sprawowania urzędu każdemu, kto pełnił funkcję premiera przez co najmniej osiem lat. Orbán stał na czele węgierskiego rządu w latach 1998–2002 oraz ponownie od 2010 roku do kwietnia 2026 roku, co łącznie daje dwie dekady rządów. Zasada ta wiąże również Magyara, który może teraz sprawować urząd przez maksymalnie dwie pełne kadencje ustawodawcze, co oznacza możliwość jednej reelekcji w przypadku braku przedterminowych wyborów. Partia Fidesz sprzeciwiła się wprowadzeniu limitu, argumentując, że może on ograniczać wolę wyborców.

Program reform Magyara

Obietnica wprowadzenia limitu kadencji była kluczowym punktem kampanii Magyara przed wyborami parlamentarnymi z 12 kwietnia, które partia Tisza zdecydowanie wygrała z Fideszem. Centroprawicowy, proeuropejski premier przedstawił nowelizację konstytucji jako zabezpieczenie przed koncentracją władzy, do której, jak twierdzi, doszło za czasów jego poprzednika. Rola prezydenta na Węgrzech, już wcześniej ograniczona do funkcji głównie ceremonialnych, została już wcześniej ograniczona do jednej reelekcji na drugą pięcioletnią kadencję.

Rozwiązanie urzędu ds. suwerenności

Zmiana konstytucyjna otwiera również drogę do likwidacji Urzędu Ochrony Suwerenności Narodowej, kontrowersyjnej instytucji powołanej przez rząd Orbána w 2024 roku. Agencja otrzymała szerokie uprawnienia śledcze, rzekomo w celu przeciwdziałania wpływom zagranicznym, jednak większość swoich działań kierowała przeciwko krytykom Orbána, niezależnym mediom oraz organizacjom pozarządowym, w tym Transparency International. Urząd nie opublikował nowych raportów od czasu zwycięstwa wyborczego Magyara. Parlament ma głosować nad jego rozwiązaniem pod koniec czerwca.