Senat Francji wznawia debatę nad acetamiprydem, gdy 1000 lokalnych urzędników zobowiązuje się ukarać senatorów popierających pestycydy

Poprawka i jej droga powrotu na salę obrad

Rozpatrywanie przez Senat projektu ustawy o stanie nadzwyczajnym w rolnictwie (PLUA) rozpoczyna się 29 czerwca 2026 r. o godz. 16:00. W komisji senatorowie pod przewodnictwem Laurenta Duplomba (LR) wprowadzili poprawkę mającą na celu ponowne dopuszczenie acetamiprydu i flupyradifuronu – dwóch neonikotynoidowych insektycydów zakazanych we Francji od 2016 r., ale wciąż dozwolonych w innych krajach Unii Europejskiej. Derogacje miałyby być ograniczone czasowo, uzależnione od opinii agencji bezpieczeństwa zdrowotnego Anses i ograniczone do konkretnych sektorów, takich jak uprawa orzechów laskowych i buraków cukrowych.

Podobne przepisy zostały odrzucone przez Radę Konstytucyjną w 2025 r. po tym, jak letnia petycja przeciwko acetamiprydowi zebrała ponad 2 miliony podpisów. Nowy tekst został przerobiony, aby przejść kontrolę konstytucyjną – mają nadzieję jego autorzy. Rząd sprzeciwia się klauzuli pestycydowej, obawiając się, że może ona storpedować całą ustawę przed przerwą wakacyjną pod koniec lipca.

Lokalni urzędnicy wyznaczają czerwoną linię

Przed debatą 1000 lokalnych wybranych urzędników z całej Francji opublikowało w „Gazette des communes” ponadpartyjną tribunę. Dziesięciu sygnatariuszy z regionu Trégor w Bretanii wezwało ponad 400 wielkich elektorów wspólnoty Lannion-Trégor do przyłączenia się. Postawili ultimatum obecnym senatorom i kandydatom na wrześniowe wybory senatorskie w 2026 r.

Nie będziemy mogli w dobrej wierze głosować na kandydatów, którzy jako senatorowie głosowaliby za ponownym dopuszczeniem tego typu pestycydu.

Tribuna opisuje neonikotynoidy jako trucizny układu nerwowego dla wszystkich bezkręgowców lądowych i wodnych, a także ptaków, ryb i ssaków, oraz ostrzega przed poważnymi zagrożeniami dla zdrowia ludzkiego. Przywołuje również bezprecedensową mobilizację obywatelską z lata 2025 r., argumentując, że takie odwrócenie legislacyjne byłoby sprzeczne z oczekiwaniami wyrażonymi przez znaczną część społeczeństwa.

Plantatorzy buraków walczą o konkurencyjność

Producenci cukru buraczanego, którzy w 2025 r. zebrali 4,5 mln ton cukru, uważają acetamipryd za niezbędny do zwalczania mszyc przenoszących chorobę żółtaczki. Franck Sander, prezes liczącej 23 000 członków Confédération générale des planteurs de betteraves, wskazuje na 5% spadek powierzchni upraw buraków we Francji do nieco poniżej 400 000 hektarów w ubiegłym roku, podczas gdy powierzchnia w Polsce wzrosła o 30%, a w Niemczech o 10%.

Naszymi głównymi konkurentami są Niemcy. Jestem Alzatczykiem i 20 kilometrów od mojego domu ten produkt jest używany. Ja, w Alzacji, nie mogę.

Sander łączy utratę konkurencyjności z zamknięciem sześciu francuskich cukrowni w ciągu ostatnich siedmiu lat i ostrzega, że zagrożonych jest 70 000 miejsc pracy związanych z tym sektorem. Apeluje o pragmatyzm, argumentując, że produkcja nie powinna być przenoszona tuż za Ren.

Napięty kalendarz polityczny

PLUA została przyjęta przez Zgromadzenie Narodowe na początku czerwca przy poparciu od obozu prezydenckiego po Zjednoczenie Narodowe. Senat, zdominowany przez sojusz prawicy i centrum, zamierza pójść dalej niż tekst rządowy na kilku frontach, w tym w kwestii gospodarki wodnej i drapieżnictwa wilków. Poprawka pestycydowa spotkała się już z ostrą krytyką ze strony lewicy, która potępia eskalację propestycydową, oraz ze strony grup ekologicznych. Rząd publicznie wyraził obawę, że poprawki Senatu mogą rozbić kruchą większość i zablokować ustawę przed parlamentarną przerwą wakacyjną.