Walencja wprowadza zasadę „pierwszeństwa narodowego” w świadczeniach i obniża podatki dla najbogatszych

Co zawiera ustawa

Ustawa towarzysząca budżetowi na 2026 r. (Ley de Acompañamiento), przyjęta 53 głosami PP (40) i Vox (13) przy 42 głosach sprzeciwu PSPV-PSOE i Compromís, po raz pierwszy w Hiszpanii wprowadza „prioridad nacional” do ram prawnych regionu. Koncepcja ta, obecna już w ustawie budżetowej Generalitat, została rozszerzona na pomoc społeczną i mieszkalnictwo publiczne. Przepisy wymagają wzmocnionego okresu zameldowania, wpisu do rejestru mieszkańców (padrón) oraz więzi terytorialnych w celu uzyskania dostępu do świadczeń, dotacji i usług publicznych. Ustawa przewiduje również „wykluczenie z dostępu do strukturalnych świadczeń i usług socjalnych osób w nieuregulowanej sytuacji administracyjnej, ograniczając ich dostęp wyłącznie do przypadków pilnej potrzeby życiowej przewidzianych przez system prawny”. W przypadku mieszkań komunalnych ustawa dodaje 15-letnią historię zameldowania w Hiszpanii jako kryterium punktowe, choć Platforma Trzeciego Sektora podkreśliła, że nie jest to automatyczne wykluczenie.

Konfiguracja i stosowanie świadczeń socjalnych muszą odpowiadać na potrzeby i wrażliwość, bez wprowadzania różnic w traktowaniu pozbawionych obiektywnego, uzasadnionego i proporcjonalnego uzasadnienia.

Ustawa ogranicza również „używanie odzieży lub akcesoriów, które w znacznym stopniu zakrywają twarz, ze względów bezpieczeństwa” (celując w burki i nikaby) w szkołach, transporcie publicznym i ośrodkach zdrowia. Urzędnicy mają obowiązek egzekwować zakaz, który podlega nadzorowi policji lokalnej.

Zmiana w polityce socjalnej i reakcja Trzeciego Sektora

Platforma Trzeciego Sektora Wspólnoty Walenckiej zapowiedziała, że po publikacji ostatecznego tekstu podda go analizie „artykuł po artykule”, oferując wszystkim grupom parlamentarnym i rządowi (Consell) dialog techniczny, aby wdrożenie przepisów szanowało ramy równości i niedyskryminacji. Platforma podkreśliła, że „równe traktowanie jest obowiązującym prawem, a nie opcją”, powołując się na Konstytucję i międzynarodowe prawo praw człowieka. Wezwała posłów do odrzucenia wszelkich przepisów zastępujących ocenę potrzeb kryteriami miejsca zamieszkania lub statusu administracyjnego w dostępie do walenckiego dochodu integracyjnego, usług socjalnych i programów integracyjnych.

Obniżki podatków dla wyższych dochodów i dużych majątków

PP przyjęła wszystkie poprawki Vox z wyjątkiem jednej. W podatku dochodowym od osób fizycznych (IRPF) stawki spadają z mocą wsteczną o 0,15 punktu procentowego dla dochodów powyżej 100 000 euro w 2026 r., z kolejną obniżką o 0,10 punktu we wszystkich progach w 2027 r. (łącznie 0,25 punktu dla najwyższego progu). W podatku od majątku (Impuesto de Patrimonio) minimalne zwolnienie wzrasta z jednego do dwóch milionów euro. Przy poprzednim progu jednego miliona euro, ustalonym przez byłego prezydenta Carlosa Mazóna, około połowa podatników przestała płacić ten podatek. Dane ministerstwa finansów cytowane przez Europa Press pokazują, że obecnie podatek od majątku zapłaci tylko około 4200 Walencjan, w porównaniu z prawie 28 000 w 2023 r., przed zawarciem porozumienia rządowego przez PP i Vox.

Rzecznik PP Nando Pastor stwierdził, że środki te uproszczą biurokrację i obniżą podatki, dodając, że 350 mln euro zostanie przeznaczone na mieszkalnictwo. Rzecznik Vox José María Llanos nazwał poprawki „początkiem nowego etapu we Wspólnocie Walenckiej poprzez przekształcenie pierwszeństwa narodowego w zasadę z realnymi skutkami dla polityki publicznej”.

Reakcja opozycji

Poseł PSPV-PSOE José Muñoz zaatakował ulgi fiskalne dla osób zarabiających ponad 100 000 euro rocznie i oskarżył PP o uchwalanie ustaw ramię w ramię z partią, która (jak stwierdził) mówi o małoletnich bez opieki w dehumanizujący sposób. Blok lewicowy wskazał również na kontrast między obniżkami podatków a uporczywą odmową rządu Walencji negocjowania nowego modelu finansowania regionalnego, który według opozycji przyniósłby dodatkowe 3,7 mld euro do kasy Generalitat oraz znaczące umorzenie długu (stanowisko, które jeden z artykułów opinii opisał jako odrzucenie podwyżki pensji z 1700 do 3700 euro).

Jedyny punkt sporny

Podczas sesji parlamentarnej PP i Vox wykazały niemal całkowitą zgodność. Jeden z posłów PP prywatnie przyznał, że negocjacje były trudne, ale oficjalny zapis pokazał, że PP głosowała za każdą poprawką Vox z wyjątkiem tej żądającej prawie miliona euro dalszych cięć dla Akademii Języka Walenckiego (Acadèmia Valenciana de la Llengua). PP utrzymała stanowisko w sprawie ponad 6-procentowego wzrostu transferów dla AVL. Vox ostatecznie poparł cały budżet, w tym linię budżetową AVL.