Aleksandar Vučić przyznaje się do porażki w wyborach parlamentarnych w Serbii, Student List prowadzi w głosowaniu

Zmiana władzy po 14 latach

Wybory parlamentarne w Serbii zakończyły 14-letnią dominację Serbskiej Partii Postępowej, jak podaje Stirile ProTV. Aleksandar Vučić, założyciel partii, uznał swoją porażkę w niedzielę 25 października wieczorem, jeszcze przed pełnym przeliczeniem głosów. Stwierdził, że wyniki sondażowe wskazują na przegraną jego obozu i zwycięstwo Student List.

„Nie mamy jeszcze ostatecznych wyników, ale na podstawie próby jest jasne, że przegraliśmy te wybory. Student List wygrała.”

Według szacunków Vučicia, Student List może liczyć na nawet 140 z 250 miejsc w parlamencie, co zapewniłoby jej bezwzględną większość.

Wstępne wyniki

Do poniedziałkowego poranka 26 października Student List prowadziła z wynikiem 52,52% ważnych głosów, wobec 40,30% dla sojuszu kierowanego przez Vučicia. Dane te oparto na przeliczeniu głosów z 92,58% lokali wyborczych. Różnica między obiema listami wyniosła około 471 000 głosów. Lista Ivicy Dačicia zajęła trzecie miejsce z wynikiem 2,26%. Są to dane wstępne, a ostateczne zestawienie nie było jeszcze dostępne w artykułach.

Student List52,52%

Sojusz kierowany przez Vučicia40,3%

Lista Ivicy Dačicia2,26%

Student List

52.52 %

Sojusz kierowany przez Vučicia

40.3 %

Lista Ivicy Dačicia

2.26 %

Dane z tekstu artykułu

Świętowanie i zaskoczenie w Belgradzie

Dziesiątki tysięcy ludzi wypełniły ulice Belgradu po ogłoszeniu porażki, jednak tym razem świętowali, zamiast protestować, podaje ProTV. The Guardian, cytowany przez G4Media, donosi, że część obecnych była zaskoczona wynikiem. Prezydent Rumunii Nicușor Dan pogratulował Serbom na platformie X, chwaląc najwyższą od dziesięcioleci frekwencję i gratulując zwycięstwa Student List.

„Rumunia jest gotowa do współpracy z nowym rządem na rzecz europejskiej ścieżki Serbii oraz stabilnego i dostatniego sąsiedztwa.”

Dan dodał, że oba kraje, połączone długoletnią przyjaźnią wzdłuż Dunaju, mogą budować jeszcze silniejsze partnerstwo.

Płatne reklamy na Facebooku i rumuński wątek

Dochodzenie BBC wykazało, że 56 stron na Facebooku wyemitowało co najmniej 91 reklam na platformach Meta między połową września a połową października 2026 r. Reklamy nie ujawniały płatnika, mimo że zasady Meta wymagają tego w przypadku reklam politycznych. Wiele stron założono około 9–10 września, gdy ogłoszono kampanię wyborczą, i użyto niewinnych nazw, takich jak strony o tematach do rozmów przy kawie. Wydatki na analizowane reklamy osiągnęły do 16 października co najmniej 29 437 lei, a płatności dokonano w rumuńskiej walucie.

BBC zidentyfikowało ponad 800 krótkich filmów z tych stron, niektóre z milionami wyświetleń, mimo że konta miały tylko kilkudziesięciu lub około stu obserwujących. Wiele z nich atakowało liderów ruchu studenckiego i kandydatów opozycji, stawiając im zarzuty, na które nie przedstawiono dowodów. Sam Jeffers z grupy ds. przejrzystości Who Targets Me stwierdził, że płatna promocja może znacznie zwiększyć zasięg przekazu i pozwolić na kierowanie go do konkretnych grup odbiorców.

BBC powiązało trzy reklamy z Bmobile SRL, firmą z okręgu Dolj, należącą do Andreia Bușe, która figurowała zarówno jako płatnik, jak i reklamodawca. Meta usunęła te reklamy, ponieważ nie zostały zgłoszone jako treści polityczne. Analiza danych Meta przeprowadzona przez G4Media wykazała, że 56 ze 165 stron emitujących reklamy polityczne w Serbii w ciągu ostatnich 30 dni było nieoznaczonych, a na ich promocję wydano blisko 169 000 euro.

Zaprzeczenia i radny lokalny

Victor Ponta, były premier i kandydat na prezydenta, zaprzeczył jakimkolwiek związkom z kampanią, mówiąc G4Media: "Nic nie wiem na ten temat". G4Media podało, że Bmobile prowadziło również nieoznaczone reklamy polityczne dla kampanii Ponty w 2025 r. o wartości ponad 600 000 lei. Ponta był honorowym doradcą Vučicia i otrzymał serbskie obywatelstwo w 2018 r., z którego, jak zapowiedział w marcu 2025 r., zamierza zrezygnować.

Cozmin Dinu, radny okręgowy AUR w Buzău, został zidentyfikowany w filmach propagandowych, jak podaje Ziare.com. Dinu, były montażysta w firmie będącej właścicielem sieci stron 60M, zaprzeczył, jakoby wyraził zgodę na wykorzystanie nagrań.

„Jestem aktorem z zawodu. W pewnym momencie nagrałem kilka filmów. Może w ten sposób nagrania trafiły do Serbii.”