Skarga do Trybunału Konstytucyjnego

Prezydent Rumunii Nicușor Dan skierował do Trybunału Konstytucyjnego Rumunii (CCR) wniosek o zbadanie zgodności z konstytucją ustawy nadającej status miasta miejscowości Voluntari w okręgu Ilfov. Kancelaria Prezydenta ogłosiła tę decyzję w czwartek, 22 października 2026 roku. Parlament przekazał ustawę do promulgacji 3 października 2026 roku, a wniesienie skargi wstrzymuje jej wejście w życie do czasu wydania orzeczenia przez sąd. Prezydent twierdzi, że ustawa narusza art. 1 ust. 3 i 5 oraz art. 3 ust. 3 Konstytucji, wskazując na brak solidnych podstaw oraz brak jasności, precyzji i przewidywalności przepisów. Obecnym burmistrzem Voluntari jest Florentin Pandele.

Podstawy prawne zaskarżenia

Głównym argumentem prezydenta jest to, że parlament nie może według własnego uznania nadawać miejscowości statusu miasta. W jego interpretacji art. 3 ust. 3, status ten musi opierać się na ogólnych, obiektywnych i z góry określonych kryteriach, stosowanych jednakowo wobec wszystkich miejscowości, oraz wymaga weryfikacji spełnienia tych wymogów. Kancelaria Prezydenta argumentuje, że bez takiej weryfikacji tekst konstytucji straciłby jakiekolwiek znaczenie praktyczne. Prezydent ujął to bezpośrednio we wniosku:

„Przyjęcie, że parlament może ogłosić miejscowość miastem, gdy nie spełnia ona tych warunków, oznaczałoby pozbawienie tekstu konstytucyjnego jakiegokolwiek użytecznego skutku.”

Referenda z 2004 i 2009 roku

Ustawa opiera się na lokalnym referendum przeprowadzonym 31 października 2004 roku. Kancelaria Prezydenta zauważa, że na listach wyborców w tamtym głosowaniu figurowały 24 426 osoby, przy populacji miasta wynoszącej około 30 000 mieszkańców. Według pisma Dyrekcji Statystyki Okręgu Ilfov z 20 lutego 2026 roku, 1 lipca 2025 roku Voluntari liczyło 49 417 mieszkańców, co oznacza, że mniej więcej połowa dzisiejszej populacji nie głosowała w 2004 roku. Drugie referendum, przeprowadzone 22 listopada 2009 roku w dniu pierwszej tury wyborów prezydenckich, dotyczyło przekształcenia Voluntari w siódmą dzielnicę Bukaresztu. Strategia rozwoju lokalnego miasta na lata 2011–2020 na stronie 145 odnotowuje 78% poparcia dla tej opcji, a prezydent wskazuje, że głosowanie z 2009 roku zostało pominięte w dokumentach towarzyszących ustawie.

Oświadczenie Kancelarii Prezydenta dodaje:

„W tym przypadku trudno argumentować, że referendum z 31 października 2004 roku spełnia ten wymóg, ponieważ struktura demograficzna Voluntari zmieniła się fundamentalnie.”

Wyborcy na listach w referendum 200424 426

Przybliżona populacja w czasie referendum 200430 000

Mieszkańcy 1 lipca 202549 417

Wyborcy na listach w referendum 2004

24426 osoby

Przybliżona populacja w czasie referendum 2004

30000 osoby

Mieszkańcy 1 lipca 2025

49417 osoby

Dane z tekstu artykułu

Opinie i dalsze kroki

Rząd 14 maja 2026 roku zajął stanowisko, w którym nie popiera przyjęcia inicjatywy. Negatywną opinię wydała również Rada Gospodarczo-Społeczna (CES), którą prezydent cytuje, wskazując, że w Voluntari nie ma szpitala publicznego. Libertatea donosi, że CES argumentowała, iż zmiana ta jedynie zwiększyłaby obciążenia podatkowe mieszkańców, a wniosek prezydenta krytykuje brak przepisów przejściowych, przez co nie jest jasne, od kiedy obowiązywałby nowy reżim podatkowy. Prezydent zauważa również, że uczestnicy referendum z 2004 roku głosowali w zupełnie innym systemie podatkowym niż obecny. Propozycja parlamentarna czeka teraz na werdykt Trybunału Konstytucyjnego.