Śledztwo ujawnia skład plutonu egzekucyjnego, który zabił Federica Garcíę Lorkę w 1936 roku

Nowe ustalenia w sprawie egzekucji w Víznar

Dziewięćdziesiąt lat po śmierci Federica Garcíi Lorki w sierpniu 1936 roku, podczas wybuchu hiszpańskiej wojny domowej, film dokumentalny „Lorca, las horas perdidas” przedstawia nowe wnioski z badań archiwalnych prowadzonych przez badacza Miguela Caballero. Opierając się na dokumentach wojskowych, aktach stanu cywilnego i dokumentacji cmentarnej, Caballero zidentyfikował siedmiu członków plutonu egzekucyjnego, który przeprowadził egzekucję w Víznar. Ustalenia wskazują, że do zabójstwa doszło 17 sierpnia 1936 roku między godziną 3:00 a 4:00 nad ranem, a nie, jak tradycyjnie podawano, 18 lub 19 sierpnia.

Badania podważają wiele dotychczasowych relacji o tym wydarzeniu. Wynika z nich, że rozkaz aresztowania i zabicia Lorki wydał były oficer Gwardii Cywilnej, urażony publikacją „Romancero gitano”, a nie gubernator cywilny Grenady. Ponadto rzekomy rozkaz telefoniczny przypisywany generałowi Queipo de Llano, nakazujący Valdesowi Guzmanowi podanie Lorce dużej ilości kawy, nie mógł mieć miejsca, ponieważ linie telefoniczne były zerwane. Caballero ustalił również, że lokalny robotnik Manuel Castilla Blanco, znany jako „El Comunista”, miał wówczas 19 lat i nie grzebał poety, co przeczy zeznaniom złożonym przez niego w latach 60.

Spory majątkowe i cele polityczne

Dokument wiąże morderstwo z długotrwałymi animozjami ekonomicznymi i osobistymi w regionie Vega de Granada. Ojciec Lorki był wpływowym właścicielem ziemskim mającym lokalnych rywali, co wciągnęło rodzinę w spory z rodami Roldan i Alba. Jeden z członków plutonu egzekucyjnego, Antonio María Benavides, należał do rywalizującego klanu „Pataslargas” i był spokrewniony z rodziną Lorki. Lorca umieścił jego nazwisko w rękopisie „Domu Bernardy Alby” z czerwca 1936 roku jako zmarłego drugiego męża tytułowej bohaterki. Archiwa wojskowe opisywały później Benavidesa jako osobę o niskim poziomie moralnym i skłonnościach do przemocy.

Te lokalne wendetty zbiegły się z prześladowaniami politycznymi i ideologicznymi. Władze i prawicowi falangiści obrali Lorkę za cel ze względu na jego życie osobiste, rzekome powiązania z masonerią oraz bliskie relacje z czołowymi politykami socjalistycznymi, takimi jak Fernando de los Ríos. Lorca konsekwentnie opierał swoje zaangażowanie twórcze na solidarności społecznej, a nie na ścisłej przynależności partyjnej.

Jestem za biednymi. Zawsze będę po stronie tych, którzy nie mają nic.

Dziedzictwo intelektualne od Madrytu po Nowy Jork

Lorca urodził się w 1898 roku w Fuente Vaqueros, a później przeniósł się do Madrytu, by zamieszkać w Residencia de Estudiantes, centrum życia intelektualnego, gdzie pracował u boku takich postaci jak Salvador Dalí, Luis Buñuel i Rafael Alberti. Biograf Ian Gibson opisał twórcze środowisko, które ukształtowało Lorkę w tamtych latach uniwersyteckich.

Atmosfera jest genialna, ktoś powiedział, że to jak Oksford i Cambridge w Madrycie.

W 1929 roku Lorca udał się do Nowego Jorku w czasie krachu na Wall Street. Listy wysyłane do rodziców dokumentowały powszechną dewastację finansową i samobójstwa, których był świadkiem w mieście. Podróż ta stała się fundamentem zbioru „Poeta w Nowym Jorku”, który analizował komercjalizm, ubóstwo i ludzkie cierpienie. Biografowie tacy jak Gibson zetknęli się później z jego twórczością poprzez „Romancero gitano” i udali się do Grenady, aby zlokalizować miejsce pochówku w pobliżu drzewa oliwnego w Víznar, co zapoczątkowało dekady badań archiwalnych nad jego śmiercią.