Stany Zjednoczone zaostrzają sankcje wobec Kuby, ograniczając dostęp do bankowości i podróże

Nowe zakazy finansowe i bankowe

We wtorek, 29 września 2026 r., Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC) Departamentu Skarbu USA ogłosiło zaostrzenie sankcji wobec Kuby. Zaktualizowane przepisy weszły w życie w środę, 30 września. Nowe zasady zabraniają bezpośrednich i pośrednich transakcji finansowych z udziałem objętych sankcjami podmiotów kubańskich, koncentrując się na tych powiązanych z aparatem bezpieczeństwa państwa oraz konglomeratem biznesowym GAESA, zarządzanym przez wojsko. Zgodnie ze zmienionymi ramami prawnymi, amerykańskie instytucje finansowe nie mogą pełnić roli pośredników w transakcjach powiązanych z wymienionymi firmami kubańskimi.

Środki te cofają zezwolenie na transakcje typu „U-turn”, mechanizm przywrócony przez administrację Bidena w 2024 r., który pozwalał amerykańskim bankom na przetwarzanie transferów środków w dolarach z udziałem Kuby, pod warunkiem że zarówno nadawca, jak i odbiorca znajdowali się poza Stanami Zjednoczonymi i żaden z nich nie był obywatelem USA. Ponadto zaktualizowane przepisy cofają zezwolenie dla amerykańskich banków na otwieranie i prowadzenie kont dla niezależnych przedsiębiorców z kubańskiego sektora prywatnego. Amerykańskie instytucje posiadające istniejące konta tych mikroprzedsiębiorców muszą zamrozić aktywa i zgłosić je do OFAC, a dostęp do nich jest ograniczony do indywidualnych licencji przyznawanych przez agencję.

Ograniczenia w podróżach i programach wymiany

Pakiet regulacyjny OFAC ogranicza również uprawnienia do podróżowania wprowadzone za prezydentury Baracka Obamy. Ogólne zezwolenia dla obywateli USA podróżujących na Kubę na konferencje zawodowe i spotkania biznesowe zostały wyeliminowane, co sprawia, że wizyty te wymagają indywidualnych licencji. Podobnie ograniczono podróże grupowe w ramach programu wymiany kulturalnej i edukacyjnej „people to people”.

Zgodnie z nowymi zasadami, podróże edukacyjne są dozwolone tylko wtedy, gdy są organizowane pod patronatem amerykańskiej organizacji i w towarzystwie jej oficjalnego przedstawiciela. Wyjątek pozostaje w mocy dla akredytowanych amerykańskich uczelni wyższych. Ograniczenia przywracają wizyty kulturalne i zawodowe do systemu zezwoleń specjalnych, ograniczając wymianę dwustronną między oboma krajami.

Przepływy handlowe i presja gospodarcza

Działania regulacyjne zbiegają się w czasie z rekordowym poziomem importu towarów z USA przez rozwijający się kubański sektor prywatny. Dane amerykańskiego Biura Spisu Ludności wykazały, że w lipcu 2026 r. Kuba zaimportowała z USA towary o wartości 149 mln USD, co stanowi najwyższy miesięczny wynik od 1992 r. W okresie od stycznia do lipca 2026 r. łączny import osiągnął 674 mln USD, co niemal odpowiada całkowitemu wolumenowi importu z USA na wyspę w całym 2025 r.

Rozwój handlu nastąpił równolegle ze zmianami strukturalnymi na Kubie, gdzie sektor prywatny odpowiadał za 55% całkowitej sprzedaży detalicznej w 2024 r. (według oficjalnych statystyk) i gdzie przedsiębiorstwa prywatne otrzymały zezwolenie na import paliw na początku 2026 r. Nowe środki są kontynuacją wcześniejszych sankcji z 2026 r., w tym mechanizmu taryfowego wprowadzonego pod koniec stycznia wobec państw dostarczających ropę na Kubę, który został zniesiony 20 lutego 2026 r., zanim rosyjski tankowiec dostarczył paliwo na wyspę w marcu.

Reakcje w Hawanie i skutki komercyjne

Władze kubańskie stwierdziły, że środki te bezpośrednio uderzają w krajowe reformy gospodarcze. W czerwcu 2026 r. Hawana ogłosiła pakiet reform mający na celu rozwój mechanizmów rynkowych na wyspie. Kubański minister spraw zagranicznych Bruno Rodríguez odniósł się do sankcji na platformie społecznościowej X.

„Te nowe środki blokady mają na celu utrudnienie trwającego procesu transformacji gospodarczej. Otwarcie atakują zarówno sektor publiczny, jak i prywatny, czyli ten sam, któremu niektórzy amerykańscy urzędnicy rzekomo chcą pomóc w rozwoju.”

Analitycy sektora prywatnego wyrazili zaniepokojenie praktycznymi konsekwencjami zerwania amerykańskich powiązań bankowych. Oniel Díaz, konsultant biznesowy kubańskiego sektora prywatnego, zauważył, że środki te eliminują powiązania bankowe ze Stanami Zjednoczonymi i ostrzegł, że banki spoza USA mogą w rezultacie zaostrzyć własne procedury zgodności. Díaz stwierdził, że takie ryzyka związane ze zgodnością mogą zakłócić kanały płatności za międzynarodowe zakupy żywności i paliw, od których zależą łańcuchy dostaw sektora prywatnego.