USA przywracają 600 mln dolarów finansowania dla sojuszu szczepionkowego Gavi

Stany Zjednoczone przywrócą 600 mln dolarów finansowania dla Gavi, sojuszu na rzecz szczepionek, ponad rok po tym, jak administracja Donalda Trumpa nagle wstrzymała składki. Senator Susan Collins, przewodnicząca wpływowej senackiej komisji budżetowej, ogłosiła 28 lipca 2026 roku, że Departament Stanu zobowiązał się do uwolnienia pełnej kwoty pierwotnie przyznanej przez Kongres. Zamrożenie środków, wprowadzone w czerwcu 2025 roku, było inicjatywą sekretarza zdrowia Roberta Kennedy'ego Jr., znanego sceptyka szczepionek.

Globalna rola Gavi w szczepieniach

Założony w 2000 roku sojusz Gavi zrzesza darczyńców publicznych i prywatnych, pomagając krajom rozwijającym się w zakupie szczepionek po przystępnych cenach. Według Le Figaro, od momentu powstania organizacja zaszczepiła ponad miliard dzieci przeciwko śmiertelnym chorobom. Przed zamrożeniem środków Stany Zjednoczone odpowiadały za blisko jedną czwartą budżetu Gavi, będąc największym pojedynczym darczyńcą. Organizacja odgrywa również kluczową rolę w reagowaniu na epidemie, pracując obecnie nad szczepionką przeciwko rzadkiemu szczepowi wirusa Ebola Bundibugyo.

Zamrożenie środków w 2025 roku i sprzeciw Kennedy'ego

W czerwcu 2025 roku administracja Donalda Trumpa wstrzymała wszelkie amerykańskie finansowanie dla Gavi. Kennedy, wówczas nowo mianowany sekretarz zdrowia, oskarżył sojusz o zaniedbania w kwestii bezpieczeństwa szczepionek. Stwierdził, że Stany Zjednoczone nie będą przekazywać dalszych środków, dopóki Gavi nie odzyska „zaufania publicznego”.

Gavi zaniedbało kluczową kwestię bezpieczeństwa szczepionek.

Decyzja ta wywołała zaniepokojenie wśród ekspertów ds. zdrowia publicznego, którzy ostrzegali, że odcięcie jednej czwartej budżetu Gavi podważy programy szczepień w krajach o niskich dochodach.

Collins ogłasza zmianę decyzji

We wtorek senator Collins, określana w jednym raporcie jako Republikanka, a w innym jako Demokratka, powiedziała, że zobowiązanie Departamentu Stanu jest wynikiem niedawnych interwencji ustawodawców. Podkreśliła, że fundusze zostały „przyznane przez Kongres” i były przeznaczone dla organizacji, która odgrywa „istotną rolę w zapobieganiu rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych na całym świecie oraz powstrzymywaniu epidemii, zanim dotrą one do granic USA”.

To dobra wiadomość, że po naszych niedawnych interwencjach Departament Stanu zobowiązał się do przekazania pełnej kwoty 600 mln dolarów przeznaczonej dla Gavi.

Fundusze te zostały przyznane przez Kongres i powinny służyć organizacji odgrywającej istotną rolę w zapobieganiu rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych na całym świecie oraz powstrzymywaniu epidemii, zanim dotrą one do granic USA.

Rzecznik Gavi odpowiedział: „Jesteśmy wdzięczni Stanom Zjednoczonym za zamiar przekazania finansowania dla Gavi”.

Wcześniejsze sygnały z Departamentu Stanu

Przywrócenie finansowania nie nastąpiło bez wcześniejszych zapowiedzi. W czerwcu 2026 roku sekretarz stanu Marco Rubio powiedział komisji senackiej, że Departament Stanu przygotowuje się do wznowienia negocjacji z Gavi. Przyznał, że należy wziąć pod uwagę stanowisko Kennedy'ego, dążąc jednocześnie do wyniku akceptowalnego dla Kongresu i celów USA w zakresie zdrowia globalnego. Ruch ten uznano za pierwszy krok w stronę rozwiązania sporu o finansowanie.

Chcemy wziąć pod uwagę punkt widzenia Roberta Kennedy'ego Jr., ale chcielibyśmy, aby ta kwestia została rozwiązana w sposób akceptowalny zarówno dla Kongresu USA, który przyznał fundusze organizacji, jak i dla naszych celów w zakresie zdrowia globalnego.

Reakcja na trwającą epidemię Eboli

Działania Gavi wykraczają poza rutynowe szczepienia. Sojusz jest obecnie zaangażowany w prace nad szczepionką przeciwko szczepowi Ebola Bundibugyo, który wywołuje epidemię w Demokratycznej Republice Konga i Ugandzie. Oczekuje się, że przywrócenie amerykańskiego finansowania wesprze te wysiłki, choć nie podano harmonogramu wypłat środków.

Sekwencja wydarzeń obejmuje zamrożenie środków w czerwcu 2025 roku, sygnał z Departamentu Stanu w czerwcu 2026 roku oraz ogłoszenie senator Collins z 28 lipca 2026 roku.