Demokraci przejmują kontrolę nad obiema izbami Kongresu USA, mandat w Teksasie zmienia właściciela

Demokraci przejmują obie izby Kongresu

Demokraci wygrali wybory połówkowe, które odbyły się we wtorek 3 listopada 2026 r., zdobywając kontrolę nad Izbą Reprezentantów i Senatem. Według wyliczeń Associated Press, partia posiada obecnie 54 mandaty w Senacie, przy czym wyniki wciąż nie są znane na Alasce i w Mississippi. W innym zestawieniu wskazano na 244 mandaty w Izbie Reprezentantów. Prognozy sugerują, że po zakończeniu liczenia głosów frakcja Demokratów w Izbie może przekroczyć 260 członków, co byłoby największą reprezentacją od 1990 r., kiedy partia zdobyła 267 miejsc.

Liczenie głosów trwa w kilku stanach. Na Alasce Demokratka Mary Peltola wyprzedza urzędującego Republikanina Dana S. Sullivana o nieco ponad 600 głosów przy 74% przeliczonych kart, a ostateczny wynik może być znany dopiero za kilka tygodni. Sondaż CBS wskazuje, że poparcie dla Donalda Trumpa wynosi 38%, a 89% wyborców uznało koszty życia za czynnik ważny lub decydujący. Na decyzje wyborców wpłynęło również niezadowolenie z ceł oraz wojny z Iranem, która doprowadziła do wzrostu cen paliw.

Teksas i fala zmian

W Teksasie James Talarico pokonał prokuratora generalnego stanu Kena Paxtona, który cieszył się poparciem prezydenta Donalda Trumpa. Republikanie utrzymywali oba miejsca w Senacie z tego stanu od 1993 r., a Talarico jest pierwszym Demokratą wybranym do Senatu z Teksasu od 1988 r. Od stycznia, kiedy nowo wybrani członkowie obejmą urząd, będzie zasiadał w izbie obok Teda Cruza, którego kadencja trwa do 2031 r.

Cruz, wypowiadając się w swoim podcaście Verdict, określił porażkę mianem klęski na miarę afery Watergate i nazwał wynik „niebieskim tsunami”. Obwinił frustrację wyborców kosztami życia, wskazując na wyższe ceny żywności, benzyny, oleju napędowego i ubezpieczeń. Skrytykował również cła oraz długotrwałą wojnę w Iranie. Cruz poinformował, że zadzwonił do Talarico, aby pogratulować mu zwycięstwa.

Z kolei w Kansas pastor metodystów Adam Hamilton pokonał republikańskiego senatora Rogera Marshalla, kończąc trwającą od 1932 r. posuchę Demokratów w tamtejszym Senacie. Abdul El-Sayed ma szansę zostać pierwszym muzułmańskim senatorem. Georgia wybrała swoją pierwszą czarnoskórą gubernator, a Gina Hinojosa ma zostać pierwszą gubernator Teksasu pochodzenia latynoskiego. Według Notícias ao Minuto, po raz pierwszy w sześciu stanach wybrano również kandydatów transpłciowych.

Trump, Hegseth i wojna w Iranie

Donald Trump przyjął wyniki wyborów i zadeklarował gotowość do współpracy z Demokratami, odrzucając jednocześnie tezę, jakoby wynik był jego osobistą porażką. Przyznał jednak, że konflikt z Iranem przyczynił się do strat. Rośnie presja na sekretarza obrony Pete'a Hegsetha, aby ustąpił ze stanowiska, jednak Trump nie daje sygnałów, by zamierzał go poświęcić, mimo niezadowolenia wyborców z przebiegu wojny.

Wiceprezydent J.D. Vance, postrzegany niegdyś jako prawdopodobny następca Trumpa, obwinił za porażkę wojnę w Iranie i zdystansował się od prezydenta. W środę 4 listopada były republikański lider Izby Reprezentantów Newt Gingrich stwierdził, że Vance nie jest już „nieuniknionym” kandydatem na rok 2028 i że zaskakująco wiele osób może teraz dostrzegać szansę dla siebie. Spiker Izby Reprezentantów Mike Johnson ma opuścić swoje stanowisko, gdy zbierze się nowy Kongres.

Plany Demokratów i wyścig w 2028 r.

Hakeem Jeffries, lider Demokratów w Izbie Reprezentantów, powiedział w środę 4 listopada, że nowa większość skupi się na przystępności cenowej i rozliczalności, a Izba przestanie działać jako przedłużenie administracji Trumpa. Demokraci przejmą kontrolę nad budżetem federalnym, będą kierować komisjami kongresowymi i za pośrednictwem Senatu decydować o zatwierdzaniu nominacji Trumpa na stanowiska związane z bezpieczeństwem narodowym i dyplomacją. Eksperci cytowani przez RTP zauważają, że brak większości pozwalającej na odrzucenie weta może ograniczyć zdolność Demokratów do wycofania ceł wprowadzonych przez Trumpa.

Demokraci zażądali już zabezpieczenia wszystkich oficjalnych dokumentów i rejestrów, nie wykluczając wszczęcia procedury impeachmentu wobec Donalda Trumpa. Nowy Kongres rozpocznie pracę w styczniu 2027 r.

Otworzył się również wyścig wyborczy na 2028 r. Trumpowi prawo zabrania ubiegania się o kolejną kadencję. Wybory prezydenckie zaplanowano na 7 listopada 2028 r., a pierwsze prawybory Demokratów mają odbyć się 22 stycznia 2028 r. w Karolinie Południowej. Republikanie tradycyjnie rozpoczynają proces w Iowa w tym samym miesiącu, choć data ta nie została jeszcze oficjalnie ustalona, a ogłoszenia kandydatur mogą rozpocząć się od stycznia 2027 r.