Dziesiątki osób szukają pomocy okulistycznej po zaćmieniu słońca w Niemczech i Szwajcarii

Obserwatorzy zaćmienia szukają pomocy

W środę 12 sierpnia 2026 r. nad Niemcami i Szwajcarią widoczne było częściowe zaćmienie słońca, przy czym we Fryburgu Bryzgowijskim odnotowano około 90-procentowe zakrycie tarczy słonecznej. Mimo wcześniejszych ostrzeżeń organów zdrowia publicznego, w tym Federalnego Urzędu Ochrony przed Promieniowaniem w Niemczech oraz Federalnego Urzędu Zdrowia Publicznego w Szwajcarii, wielu obserwatorów oglądało zjawisko bez certyfikowanych okularów ochronnych lub zdejmowało je w trakcie wydarzenia. Szwajcarskie władze sanitarne wskazywały, że wymagane są okulary spełniające normy ISO 12312-2:2015 oraz CE. Następnego dnia dziesiątki osób zgłosiły się do klinik okulistycznych w obu krajach, skarżąc się na bóle głowy, zawroty głowy, pieczenie oczu, ciemne plamy oraz zniekształcenia obrazu.

W Berlinie szpital uniwersytecki Charité przyjął dziesięć osób w ramach nocnego dyżuru okulistycznego z 12 na 13 sierpnia. Klinika poinformowała, że oddziały ratunkowe są przygotowane na kolejnych pacjentów, ponieważ objawy mogą pojawić się z opóźnieniem. W Bawarii uniwersytecka klinika okulistyczna w Erlangen zbadała sześciu pacjentów z typowymi dolegliwościami. Bettina Hohberger, wykładowczyni i okulistka z kliniki w Erlangen, opisała proces diagnostyczny: standardowe badanie wzroku oraz kontrola pod kątem oparzeń, przy czym badania obrazowe pozwoliły na szczegółową ocenę wzorców uszkodzeń. Pięciu z sześciu pacjentów otrzymało zapewnienie o braku trwałych uszkodzeń, natomiast szósty przypadek pozostał pod obserwacją. W klinice okulistycznej LMU w Monachium zastępca ordynatora Benedikt Schworm odnotował cztery przypadki z widocznymi zmianami na siatkówce w badaniu optycznej koherentnej tomografii, choć ocenił ogólną liczbę pacjentów jako niższą od oczekiwanej.

Kliniki na południowym zachodzie

W Badenii-Wirtembergii, gdzie zaćmienie było najlepiej widoczne, kilka klinik odnotowało stały napływ zaniepokojonych pacjentów. Klinika okulistyczna Szpitala Uniwersyteckiego w Mannheim przyjęła około 20 zapytań, a pacjenci skarżyli się na bóle i zawroty głowy, jak przekazał dyrektor kliniki Robert Patrick Finger.

We wszystkich tych przypadkach spodziewamy się, że objawy ustąpią bez śladu.

W Klinikum Stuttgart do południa 13 sierpnia zgłosiło się około 20 pacjentów, u żadnego nie potwierdzono uszkodzeń. We Fryburgu Bryzgowijskim osiem osób szukało pomocy w klinice uniwersyteckiej w nocy, a kilka kolejnych zgłosiło pieczenie, bóle głowy lub plamy w polu widzenia następnego dnia. U żadnego pacjenta we Fryburgu nie stwierdzono obiektywnego pogorszenia wzroku. Rzecznik kliniki ocenił, że podobne zgłoszenia będą napływać w kolejnych dniach.

Szwajcarskie kliniki raportują zapytania

W Szwajcarii gabinety okulistyczne również odnotowały falę zapytań. Praktyka w St. Gallen potwierdziła "stosunkowo wiele" zgłoszeń, podczas gdy centrum okulistyczne w Bernie poinformowało o pięciu lub sześciu pacjentach i wyznaczeniu dodatkowych terminów pilnych. Gabinet w Zurychu również potwierdził kontakty, nie podając konkretnych liczb. Wiele placówek spodziewało się większej liczby pacjentów w piątek i później, ponieważ niektóre objawy mogą ujawnić się po godzinach lub dniach.

Prof. Nicolas Feltgen, ordynator kliniki okulistycznej w Bazylei, wyjaśnił, że skupione światło słoneczne może powodować obrzęk siatkówki i fotoreceptorów, co wywołuje centralny cień lub plamę. Schorzenie, znane jako retinopatia słoneczna, wiąże się z niewielkim oparzeniem komórek plamki żółtej, przy czym najbardziej narażony jest dołek środkowy, odpowiadający za najostrzejsze widzenie. Siatkówka nie posiada receptorów bólu, co oznacza, że uszkodzenie może wystąpić bez natychmiastowej świadomości. Feltgen zauważył, że najczęściej dotknięte jest oko dominujące, a obrzęk może ustępować od jednego do dwóch tygodni.

Nierzadko pozostaje trwałe uszkodzenie.

Ryzyko trwałych uszkodzeń

Siatkówka to tkanka nerwowa, która się nie regeneruje, powiedział Christopher Wirbelauer, dyrektor medyczny kliniki okulistycznej Berlin-Marzahn. W przypadkach poważnych uszkodzeń, jak stwierdził, "żadne krople, leki ani operacje" nie pomogą. Aby zbadać siatkówkę, należy rozszerzyć źrenicę; oparzenia mogą wyglądać jak brązowe lub czarne plamy. Federalny Urząd Ochrony przed Promieniowaniem ostrzegał, że nie ma sygnałów ostrzegawczych uszkodzenia siatkówki; w momencie zauważenia problemów ze wzrokiem uszkodzenie jest już dokonane. Takie uszkodzenie byłoby natychmiast zauważalne, dodał Wirbelauer: wzrok pogorszyłby się tak drastycznie, że poszkodowani nie byliby w stanie czytać tekstu. 33-letnia kobieta o imieniu Ada powiedziała portalowi 20 Minuten, że straciła niemal cały wzrok na dwa do trzech tygodni po krótkim spojrzeniu na zaćmienie słońca w 2015 r. na Wyspach Kanaryjskich bez ochrony. Jej wzrok ostatecznie wrócił, ale oczy pozostały bardzo wrażliwe na światło. Użytkownicy mediów społecznościowych na TikToku publikowali filmy opisujące białe, żółte, czerwone i pomarańczowe plamy oraz zamazany obraz po oglądaniu wydarzenia 12 sierpnia bez okularów.