Trzy lata wojny w Gazie: ponad 74 tys. ofiar śmiertelnych i impas w realizacji planu pokojowego

Impas w zawieszeniu broni i ekspansja terytorialna

Trzy lata po rozpoczęciu wojny 7 października 2023 r. walki i bombardowania trwają w całej Strefie Gazy, mimo zawieszenia broni wprowadzonego 10 października 2025 r. Pierwsza faza 20-punktowego planu przedstawionego przez prezydenta USA Donalda Trumpa doprowadziła do uwolnienia pozostałych izraelskich zakładników oraz setek palestyńskich więźniów. Kolejne etapy, zakładające pełne rozbrojenie Hamasu, wycofanie wojsk izraelskich oraz sprawowanie władzy przez przejściowy organ palestyński pod nadzorem Rady Pokoju, pozostają niezrealizowane. Siły izraelskie rozszerzyły swoją kontrolę z 53% ustalonego początkowo obszaru do około 65% terytorium, czyli niemal dwóch trzecich enklawy. Wspierane przez Izrael frakcje palestyńskie działające w strefach kontrolowanych przez Izrael starły się z Hamasem w pozostałych enklawach. Palestyńskie władze medyczne w Gazie informują, że od początku rozejmu zginęło co najmniej 1400 Palestyńczyków, podczas gdy armia izraelska odnotowała w tym samym okresie śmierć pięciu żołnierzy.

Bilans ofiar i zniszczona infrastruktura

Trzyletni konflikt pochłonął życie ponad 74 000 Palestyńczyków, ranił od 170 000 do 175 000 osób, a ponad 10 000 uznaje się za zaginione pod gruzami. Szacuje się, że 20 000 dzieci straciło oboje rodziców, a 82% całej infrastruktury fizycznej, w tym domów, szkół, dróg i placówek medycznych, leży w ruinie. Organizacja Narodów Zjednoczonych i agencje humanitarne szacują, że enklawę pokrywa obecnie 61 mln ton gruzu. Około 65% gospodarstw domowych zamieszkuje tymczasowe namioty lub prowizoryczne konstrukcje, a 94% populacji wymaga pomocy w zakresie schronienia. Aktywność gospodarcza praktycznie ustała, co pozostawiło 90% dorosłych w wieku produkcyjnym bez pracy, a 200 000 dzieci bez dostępu do zorganizowanej edukacji.

Zapaść humanitarna i kryzys zdrowia psychicznego

Dostawy pomocy pozostają ograniczone, a organizacje humanitarne informują, że tylko 25% niezbędnych zapasów trafia do Gazy przez zamknięte i regulowane przejścia graniczne. Według zintegrowanej klasyfikacji bezpieczeństwa żywnościowego ponad 1,2 mln mieszkańców stoi w obliczu ostrego głodu. Niezbędne środki medyczne, w tym leki chemioterapeutyczne, filtry do dializ, sprzęt do radioterapii i insulina, pozostają zablokowane lub niedofinansowane. Fundusz Ludnościowy Narodów Zjednoczonych szacuje, że ponad milion dzieci w Gazie wymaga specjalistycznego wsparcia psychospołecznego, a 96% z nich wyraża przekonanie, że śmierć jest nieuchronna. Oceny psychologiczne wskazują, że zespół stresu pourazowego dotyka 61% młodzieży i 88% dorosłych, co wiąże się z powszechną depresją i stanami lękowymi.

Ataki na dziennikarzy i przesiedlenia ludności

Dziennikarze pracujący w enklawie narażeni są na ciągłe niebezpieczeństwo, a od października 2023 r. zginęło około 250 pracowników mediów. Komitet Ochrony Dziennikarzy uznał ten konflikt za najbardziej śmiercionośny okres dla reporterów w historii, a Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka Volker Türk określił terytorium mianem pułapki śmierci dla dziennikarzy. Rodziny doświadczają powtarzających się strat i przesiedleń, często zmieniając miejsce pobytu ponad tuzin razy w obrębie tymczasowych stref bezpieczeństwa. Nisreen Touman, 34-letnia mieszkanka środkowej Gazy, której mąż i dwoje małych dzieci zginęli podczas ataku w Nuseirat w czerwcu 2024 r., a drugi mąż został zabity w lipcu 2025 r., opisała swoje życie przed konfliktem.

Miałam dom i pełną rodzinę. Żyłam w zgodzie z mężem, byliśmy przyjaciółmi.

Organizacje pomocowe na miejscu zgłaszają wzrost liczby zachorowań i inwazje gryzoni w obliczu zbliżającej się zimy, a deszcz i spadające temperatury zagrażają nieizolowanym schronieniom nadmorskim, w których przebywa ponad milion przesiedlonych mieszkańców.