Szwecja przed wyborami parlamentarnymi: blok prawicy walczy o większość z Demokratami Szwedzkimi

Zacięta walka o większość parlamentarną

Ponad 8 milionów uprawnionych do głosowania obywateli (z populacji liczącej około 10,6 mln) odda swoje głosy w niedzielę 13 września 2026 roku. Szwedzi wybiorą 349 członków Riksdagu, którzy następnie zagłosują nad wyborem nowego premiera. O urząd ubiegają się urzędujący premier Ulf Kristersson, lider Partii Umiarkowanej, oraz liderka socjaldemokratów Magdalena Andersson. Andersson dąży do powrotu na stanowisko szefowej rządu po czterech latach spędzonych w opozycji.

Najnowsze sondaże wskazują na niewielką różnicę między dwoma blokami politycznymi. Badanie przeprowadzone przez Dagens Nyheter i Ipsos szacuje różnicę na 0,3 punktu procentowego, prognozując 175 mandatów dla opozycji centrolewicowej i 174 mandaty dla bloku prawicowego. Choć wcześniejsze sondaże wskazywały na 10-punktową przewagę koalicji centrolewicowej, pomiary z ostatnich dni kampanii pokazują, że różnica ta znacznie zmalała.

Demokraci Szwedzcy ubiegają się o stanowiska w rządzie

Kluczowym pytaniem wyborów jest to, czy skrajnie prawicowi Demokraci Szwedzcy pod przywództwem Jimmiego Åkessona wejdą do rządu jako formalni partnerzy koalicyjni. W 2022 roku Kristersson utworzył rząd mniejszościowy, który opierał się na wsparciu parlamentarnym tej partii. Obecnie Kristersson obiecał przyznać resorty ministerialne członkom Demokratów Szwedzkich, jeśli blok prawicowy uzyska większość parlamentarną.

Demokraci Szwedzcy starają się odciąć od swoich korzeni w ruchu neonazistowskim, jednocześnie zwiększając wpływ na legislację rządową. Blok prawicowy zyskał w sondażach częściowo dzięki kampanii Kristerssona, która koncentrowała się na wynikach gospodarczych i redukcji przestępczości. Ponadto Partia Liberalna notuje wyniki powyżej progu 4% wymaganego do wejścia do Riksdagu, co pozostaje niezbędne dla uzyskania większości przez koalicję centroprawicową.

Debaty o przestępczości i migracji

Polityka imigracyjna oraz wymiar sprawiedliwości stały się głównymi punktami kampanii wyborczej. Program Demokratów Szwedzkich obejmuje środki mające na celu dalsze ograniczenie imigracji, cofnięcie zezwoleń na pobyt stały oraz przeciwdziałanie nastrojom anty-szwedzkim pod hasłem uczynienia Szwecji ponownie szwedzką. W Szwecji wprowadzono już zaostrzone przepisy karne, w tym deportacje nieletnich, obniżenie wieku odpowiedzialności karnej oraz osadzanie 14-letnich przestępców w więzieniach dla dorosłych. Andersson i socjaldemokraci również przesunęli się w stronę bardziej restrykcyjnej polityki w kwestiach bezpieczeństwa i migracji.

Specjaliści ds. prawa i praw człowieka twierdzą, że zwycięstwo bloku prawicowego może wpłynąć na międzynarodową pozycję Szwecji w zakresie praw człowieka. John Stauffer, dyrektor prawny organizacji Civil Rights Defenders, zwrócił uwagę na skalę ostatnich zmian w polityce.

W ciągu ostatnich czterech lat byliśmy świadkami ogromnych zmian w polityce dotyczącej przestępczości i migracji.

Europejski krajobraz polityczny

Szwedzkie wybory odbywają się w czasie szerszych zmian politycznych w Europie. Głosowanie następuje po zwycięstwach regionalnych w Niemczech partii Alternatywa dla Niemiec, podczas gdy Marine Le Pen obecnie prowadzi w sondażach przed zaplanowanymi na przyszły rok wyborami prezydenckimi we Francji. Według ostatnich danych zbiorczych koalicja centrolewicowa w Szwecji może liczyć na 50,3% poparcia, wobec 47,9% dla koalicji prawicowej i Demokratów Szwedzkich. Po zamknięciu lokali wyborczych w niedzielę wieczorem, podział mandatów w Riksdagu rozstrzygnie, czy Andersson powróci do władzy, czy Kristersson utworzy rząd z udziałem ministrów z Demokratów Szwedzkich.