Szwecja przywraca kontrole na granicach wewnętrznych od 12 listopada w związku z zagrożeniami hybrydowymi

Decyzja

Szwedzki rząd ogłosił w czwartek, 5 listopada 2026 r., że przywróci kontrole na granicach wewnętrznych na okres sześciu miesięcy. Kontrole rozpoczną się 12 listopada 2026 r. i potrwają do 11 maja 2027 r. Decyzja opiera się na ocenie, że istnieje poważne zagrożenie dla porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Kontrole będą obowiązywać na przejściach lądowych, w portach lotniczych oraz morskich, a rząd powiadomił o tym środku Komisję Europejską. Przedstawiciele władz określili ten krok jako odpowiedź na ryzyka, które wzrosły od momentu rozpoczęcia przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.

Zagrożenia hybrydowe w centrum uwagi

Ocena rządu opiera się głównie na sytuacji bezpieczeństwa wywołanej pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę. Sytuacja ta doprowadziła do powstania zagrożeń hybrydowych oraz obecności i działań wrogich podmiotów wewnątrz strefy Schengen, czyli obszaru swobodnego przemieszczania się. Zagrożenia hybrydowe mogą obejmować cyberataki, sabotaż infrastruktury krytycznej, kampanie dezinformacyjne oraz inne działania mające na celu destabilizację instytucji i społeczeństwa bez osiągnięcia poziomu konwencjonalnego konfliktu zbrojnego. Deklarowanym celem Szwecji jest uzyskanie dokładniejszego obrazu osób wjeżdżających do kraju, które mogą stanowić zagrożenie. Ocena rządu wiąże zatem środki graniczne bezpośrednio z aktywnością obcych podmiotów, a nie z pojedynczym incydentem.

Infrastruktura Morza Bałtyckiego

Szwecja wielokrotnie zwracała uwagę na podatność infrastruktury krytycznej w regionie Morza Bałtyckiego. W ostatnich latach kilka incydentów związanych z uszkodzeniem podmorskich kabli komunikacyjnych i przesyłowych energii skłoniło państwa regionu do zacieśnienia współpracy w zakresie bezpieczeństwa. W listopadzie 2024 r. ministrowie obrony Szwecji i Litwy potępili uszkodzenie podmorskiego kabla komunikacyjnego łączącego oba kraje. Ówcześni urzędnicy powiązali ten incydent z rosnącym zagrożeniem ze strony Rosji i nasileniem aktywności hybrydowej w Europie. Oba rządy podkreśliły, że ochrona infrastruktury krytycznej jest niezbędna dla bezpieczeństwa i odporności społeczeństw europejskich.

Wcześniejsze kontrole graniczne

To nie pierwszy raz, gdy Szwecja sięga po takie środki. Kontrole graniczne były okresowo przywracane w ostatnich latach, najpierw w związku z kryzysem migracyjnym w 2015 r., następnie podczas pandemii Covid-19 oraz w ramach walki z przestępczością zorganizowaną. Rząd zauważa, że inne kraje europejskie podjęły podobne kroki, wymieniając Francję, Niemcy, Norwegię i Danię. Według komunikatu prasowego rządu, Dania, Niemcy, Francja i Norwegia już wcześniej przywracały własne kontrole graniczne.

Praktyczne skutki dla podróżnych

Według RMF24 kontrole będzie przeprowadzać szwedzka straż graniczna, która zdecyduje o dokładnych lokalizacjach i metodach działań. W praktyce oznacza to częstsze sprawdzanie dokumentów na przejściach granicznych, w portach, na lotniskach oraz na trasach kolejowych łączących Szwecję z sąsiednimi krajami. Opóźnienia mogą być najbardziej odczuwalne na połączeniu kolejowym między Kopenhagą a Malmö, gdzie wcześniejsze kontrole już wydłużały czas podróży, podaje RMF24. Notyfikowany okres obejmuje czas od 12 listopada 2026 r. do 11 maja 2027 r., a rząd określił ten środek jako tymczasowy.