Odręczny szkic przemówienia Martina Luthera Kinga Jr. „I Have a Dream” trafi na aukcję

Szkic odnaleziony w szufladzie biurka

Dom aukcyjny Christie's wystawi na sprzedaż jedyny znany odręczny szkic przemówienia Martina Luthera Kinga Jr. „I Have a Dream”. Aukcja odbędzie się w styczniu 2027 r. w Nowym Jorku, a przewidywana cena to ponad 10 mln USD. Siedem stron zapisano niebieskim atramentem na żółtych kartkach z notesu prawniczego, nanosząc liczne poprawki i skreślenia. King ukończył szkic wczesnym rankiem 28 sierpnia 1963 r. w hotelu Willard w Waszyngtonie, a wygłosił go tego samego popołudnia. Przez lata sądzono, że rękopis zaginął, jednak odnalazł się po ponad sześciu dekadach.

Edward T. Clayton, były współpracownik Kinga, przechowywał rękopis w szufladzie swojego biurka. Relacje na temat jego roli są różne, jednak Christie's określa go jako zaufanego autora przemówień. Właścicielką dokumentu jest jego wdowa, Xernona Clayton, która po raz pierwszy natrafiła na szkic pod koniec lat 90. XX wieku. Nie wiedząc wówczas, że jest to jedyny znany finalny szkic, odłożyła go z powrotem do szuflady. Odkryła go ponownie w 2024 r., a eksperci potwierdzili jego unikatowość. Dochód ze sprzedaży zasili King Center w Atlancie oraz inne cele charytatywne wybrane przez Xernonę Clayton.

Jak King pisał przemówienie

W dniach poprzedzających wystąpienie King pracował nad pomysłami wraz ze swoimi współpracownikami, którzy przygotowali wstępne szkice zawierające różne motywy. Następnie King napisał własną wersję odręcznie, skreślając słowa i całe akapity, zanim tekst został przepisany na maszynie. Jak podaje Christie's, King chciał ograniczyć swoje wystąpienie do pięciu minut, dbając o dobór słów i płynność wypowiedzi. Szkic nie zawiera słów „I have a dream”, które King dodał spontanicznie podczas wygłaszania przemówienia w dniu marszu. Strony te przedstawiają zatem tekst powstały przed sformułowaniem, z którym przemówienie jest obecnie najbardziej kojarzone.

Dlaczego szacowana cena jest tak wysoka

28 sierpnia 1963 r. około 250 000 osób zgromadziło się w stolicy, by wziąć udział w marszu na rzecz praw obywatelskich, a King przemawiał ze schodów pomnika Lincolna. Christie's określiło to wystąpienie jako najważniejsze w XX wieku i jedno z najważniejszych w historii Stanów Zjednoczonych.

„Poruszające słowa, które wygłosił tamtego popołudnia, uznaje się za najważniejsze przemówienie XX wieku”

Peter Klarnet, specjalista ds. rękopisów w Christie's, stwierdził, że strony te pozwalają czytelnikowi poczuć się tak, jakby był świadkiem tworzenia i edycji tekstu w czasie rzeczywistym. Cena powyżej 10 mln USD postawiłaby dokument w jednym rzędzie z rzadkimi egzemplarzami dokumentów założycielskich państwa, co dom aukcyjny podkreśla w swojej prezentacji.

„To skarb amerykańskiej historii.”

Harmonogram wystaw i sprzedaży

Szkic zostanie po raz pierwszy zaprezentowany publicznie w National Center for Civil and Human Rights w Atlancie w dniach 16–22 listopada 2026 r., a następnie trafi do Chicago. Christie's wystawi strony w swojej nowojorskiej siedzibie w dniach 15–21 stycznia 2027 r., w dniu urodzin Kinga, a 22 stycznia 2027 r. odbędzie się aukcja. Dochód wesprze King Center w Atlancie oraz inne cele wybrane przez właścicielkę.