Iran stawia sześć warunków otwarcia Cieśniny Ormuz, rozmowy z Omanem w fazie końcowej

Sześć warunków Iranu

Sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu Mohammad Bagher Zolghadr ogłosił 8 sierpnia 2026 r. sześć warunków, które USA muszą spełnić przed otwarciem Cieśniny Ormuz. W wystąpieniu na antenie irańskiej telewizji państwowej IRIB, Zolghadr zażądał, aby Waszyngton trwale zakończył wojnę przeciwko Iranowi i jego sojusznikom (Hezbollahowi, Hamasowi oraz Huti w Libanie, Palestynie, Jemenie i Iraku), zniósł blokadę morską irańskich portów, wycofał amerykańskie siły morskie i powietrzne z regionu, wypłacił odszkodowania za szkody wojenne z lat 2025 i 2026 bez żadnych redukcji, zniósł wszystkie sankcje oraz bezwarunkowo uwolnił zamrożone irańskie aktywa. Zażądał również, aby USA nigdy więcej nie groziły Iranowi ani nie obrażały tego, co nazwał „świętymi wartościami” narodu.

„Islamska Republika Iranu nigdy się nie cofnie, ani w wojnie, ani w negocjacjach.”

Rada, zdominowana przez zwolenników twardej linii i podlegająca Najwyższemu Przywódcy Alemu Chameneiowi, analizuje projekt porozumienia między Iranem a Omanem w sprawie nowych szlaków żeglugowych przez cieśninę. Zolghadr, który jest również dowódcą Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, stwierdził, że żądania te są od 160 dni wznoszone przez Irańczyków na ulicach i placach.

Kanały dyplomatyczne i ścieżka omańska

Irański minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi przekazał 9 sierpnia, że Iran nie rozpocznie bezpośrednich rozmów z USA, dopóki Waszyngton narusza czerwcowe porozumienie przejściowe, choć wiadomości są wymieniane za pośrednictwem mediatorów. Aragczi powiedział agencji Mehr, że porozumienie z Omanem w sprawie nowej trasy żeglugowej jest w „fazie końcowej”, ale samo w sobie nie doprowadzi do otwarcia strategicznej drogi wodnej. Dodał, że porozumienie określi nowe trasy nawigacyjne, które zostaną wykorzystane natychmiast po spełnieniu przez USA pozostałych warunków. Kwestie techniczne i prawne dotyczące stałej trasy zostały rozwiązane, podczas gdy trasa tymczasowa jest przedmiotem dyskusji.

Oman określił trwające rozmowy jako „pozytywne i konstruktywne” oraz ostrzegł przed atakami na statki w cieśninie. Zjednoczone Emiraty Arabskie poinformowały oddzielnie, że Iran przeprowadził atak rakietowy na jeden z ich statków.

Reakcja USA i spór o opłaty

Wiceprezydent USA JD Vance powiedział stacji Fox News, że Iran poinformował stronę amerykańską, iż „nie planuje” nakładać opłat za przepływ przez Cieśninę Ormuz.

„Irańczycy przekazali nam, że nie mają planów nakładania opłat za przepływ przez Cieśninę Ormuz.”

Vance przyznał, że „pewne kręgi wewnątrz irańskiego systemu” wspominały o wprowadzeniu opłat, czemu USA się sprzeciwiają. Barak Ravid, korespondent Channel 12 w Waszyngtonie, ocenił, że żądania te „z pewnością nie mogą zostać zaakceptowane przez USA” i mogą skłonić prezydenta Donalda Trumpa do powrotu do opcji militarnej, którą odrzucił kilka dni wcześniej. Czerwcowe porozumienie zakładało, że pełne zniesienie sankcji może nastąpić jedynie w ramach ostatecznego układu dotyczącego irańskiego programu nuklearnego, a przedstawiciele USA podkreślali, że Teheran uzyska dostęp do zamrożonych funduszy tylko wtedy, gdy przekaże swoje zapasy wzbogaconego do 60% uranu.

Tło blokady

Wojna rozpoczęła się 28 lutego amerykańsko-izraelskimi uderzeniami na Iran. Czerwcowe zawieszenie broni, znane jako Memorandum z Islamabadu, na krótko przywróciło ruch przez cieśninę. Rozejm załamał się na początku lipca, co doprowadziło do wznowienia amerykańskich ataków i irańskiego odwetu na sojuszników Waszyngtonu na Bliskim Wschodzie. Cieśnina, przez którą transportowano jedną piątą światowej ropy, została ponownie zamknięta przez Iran, który regularnie atakuje statki wpływające bez jego zgody. Trump odwołał falę amerykańskich uderzeń w miniony weekend, powołując się na postępy w rozmowach.

Rzecznik Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej Hossein Mohebi powiedział 9 sierpnia, że Iran utrzyma blokadę, dopóki USA nie zaakceptują „wszystkich” irańskich warunków. Nazwał drogę wodną „od teraz w rzeczywistości teatrem działań wojennych, a nie tylko szlakiem żeglugowym”. Wysokie ceny energii związane z blokadą stanowią ryzyko polityczne dla Republikanów przed listopadowymi wyborami połówkowymi.