Svalbard: 50 tys. koron grzywny za obudzenie niedźwiedzia polarnego sygnałem dźwiękowym statku

Incydent na fiordzie

Na początku sierpnia 2026 roku statek płynął przez fiord w północno-wschodniej części archipelagu Svalbard, około 1000 kilometrów od bieguna północnego. Pasażerowie zauważyli niedźwiedzia polarnego śpiącego na lądzie. Gubernator Svalbardu, Lars Fause, opisał przebieg zdarzeń w oświadczeniu wydanym w czwartek, 13 sierpnia 2026 roku.

Jedna z osób na pokładzie użyła sygnału dźwiękowego statku, budząc zwierzę, które przeniosło się w inne miejsce.

Niedźwiedź był bardzo przestraszony hałasem i uciekł w inne miejsce. Tożsamość oraz narodowość osoby odpowiedzialnej nie zostały ujawnione. Osoba ta zgodziła się zapłacić grzywnę nałożoną przez biuro gubernatora. Do incydentu doszło, gdy jednostka przepływała przez fiord, a pasażerowie zauważyli odpoczywającego na brzegu niedźwiedzia, zanim jeden z nich zdecydował się użyć sygnału dźwiękowego bez wyraźnego powodu.

Grzywna i przepisy środowiskowe

W czwartek, 13 sierpnia 2026 roku, władze nałożyły na sprawcę grzywnę w wysokości 50 000 koron norweskich, co stanowi równowartość około 4550 euro. Przepisy środowiskowe Svalbardu wyraźnie zabraniają „niepotrzebnego niepokojenia, przyciągania lub ścigania” niedźwiedzi polarnych, gatunku chronionego na archipelagu od 1972 roku. Ustawa o ochronie środowiska na Svalbardzie wymaga, aby wszelka działalność na archipelagu pozwalała uniknąć niepotrzebnego niepokojenia lokalnej fauny, w tym niedźwiedzi polarnych, fok, wielorybów, reniferów i lisów polarnych. Nie jest to pierwszy tego typu przypadek: w 2024 roku turysta został ukarany grzywną w wysokości 11 500 koron norweskich (około 1000 euro) za zbyt bliskie podejście do morsa. Kary odzwierciedlają rygorystyczne ramy regulacyjne dotyczące interakcji ludzi ze zwierzętami na archipelagu.

Populacja niedźwiedzi polarnych i badania

Ostatnie naukowe szacunki populacji niedźwiedzi polarnych na Svalbardzie przeprowadzono w 2015 roku i doliczono się około 260 osobników, choć jedno ze źródeł podaje liczbę około 250. Zespół badawczy pod kierownictwem Jona Aarsa z Norweskiego Instytutu Polarnego badał wagę i rozmiary prawie 800 niedźwiedzi polarnych w latach 1992–2019. Pomimo utraty lodu morskiego odnotowanej w ostatnich dekadach, badanie wykazało, że obserwowane niedźwiedzie utrzymywały dobrą kondycję fizyczną. Naukowcy sugerują, że zwierzęta mogły przystosować się do mniejszych powierzchni lodu w okresie badań, być może dlatego, że ich ofiary koncentrują się na mniejszych obszarach, co ułatwia polowanie. Niedźwiedzie polarne wykorzystują lód morski jako platformę do polowania na foki, swoje główne źródło pożywienia, więc redukcja lodu stanowi długoterminowe zagrożenie dla gatunku.

Turystyka i kontekst

W 2025 roku Svalbard odwiedziło 69 000 osób, według danych władz archipelagu. Polscy turyści zajęli 10. miejsce pod względem liczby gości, z wynikiem ponad 5600 osób. Archipelag, położony około 800 kilometrów na północ od norweskiego wybrzeża w pobliżu Hammerfest, nadal przyciąga podróżników swoim arktycznym środowiskiem. Spitsbergen, największa wyspa archipelagu, jest niemal tak duży jak Holandia. Rosnąca liczba odwiedzających zwiększa potencjał spotkań z chronioną fauną archipelagu. Nałożona w tym tygodniu grzywna jest kolejnym z serii działań egzekucyjnych wymierzonych w turystów, którzy niepokoją zwierzęta.