Technicy ratownictwa medycznego w Portugalii strajkują i żądają dymisji prezesa INEM

Pracownicy żądają dymisji i ogłaszają strajk we wrześniu

Pracownicy INEM przeprowadzili w czwartek 13 sierpnia nadzwyczajne zgromadzenie ogólne w lizbońskiej siedzibie instytutu. Lider związku zawodowego Rui Lázaro określił je jako najliczniejsze w historii. Zgromadzenie przyjęło rezolucję wzywającą do dymisji prezesa INEM, Luísa Mendesa Cabrala, oraz domagającą się większego udziału pracowników w procesie decyzyjnym, większej przejrzystości działań dyrekcji oraz zmiany relacji instytucjonalnych między zarządem a strukturami przedstawicielskimi. Pracownicy potwierdzili również zaufanie do Komisji Pracowniczej (CT), odrzucając próby podważenia jej legitymacji i podkreślając, że wynika ona z procesu wyborczego niezależnego od rządu czy administracji.

Związek Zawodowy Techników Ratownictwa Przedszpitalnego (STEPH) ogłosił dwudniowy strajk generalny na 14 i 28 września, choć dziennik Diário de Notícias podał daty 14 i 18 września. Rui Lázaro, przewodniczący STEPH, stwierdził, że strajk nie dotyczy kwestii płacowych, lecz tego, co pracownicy nazywają demontażem INEM. Przyznał, że strajk może spowodować utrudnienia, ale wyraził nadzieję, że rząd i INEM będą lepiej przygotowane niż podczas strajku 18 miesięcy temu.

Spór o karetki i przekształcenia pojazdów

Istota konfliktu koncentruje się wokół nowej ustawy organicznej INEM, która przenosi 54 karetki pogotowia ratunkowego z INEM do Lokalnych Jednostek Zdrowia (ULS) i przekształca 44 pojazdy Szybkiego Wsparcia Życia (SIV) w pojazdy lekkie, które mogą udzielać pomocy na miejscu, ale nie mogą transportować pacjentów do szpitali. Pracownicy argumentują, że zmiany te doprowadzą do operacyjnej utraty około 100 karetek. Prezes INEM, Luís Cabral, kategorycznie zaprzeczył tym danym, nazywając je fałszywymi.

Rui Lázaro zilustrował skutki zmian na przykładzie karetki, która w środę 12 sierpnia transportowała do szpitala byłego prezydenta Marcelo Rebelo de Sousę, a stacjonowała w Vila Real de Santo António. Powiedział, że pojazd ten ma zostać w najbliższych miesiącach przekształcony w pojazd lekki, a gdyby zmiana ta już nastąpiła, były prezydent musiałby czekać na inną karetkę w obliczu niedoborów w regionie Algarve.

Prezes INEM obstaje przy reformach

Luís Cabral w wywiadzie dla RTP i Antena 1, opublikowanym w dniu zgromadzenia, oskarżył przedstawicieli pracowników o destrukcyjną krytykę i radykalne stanowiska bez reprezentatywności, do której się odwołują. Stwierdził, że pozostaje otwarty na konstruktywną krytykę i dialog, ale ostrzegł, że reformy będą kontynuowane.

Cabral oświadczył, że pozostanie na stanowisku tak długo, jak będzie to konieczne, aby zapewnić wdrożenie restrukturyzacji, przyznając jednocześnie, że to rząd zdecyduje o jego dalszej przyszłości. Rui Gonçalves, koordynator Komisji Pracowniczej, opisał dialog z kierownictwem INEM jako niemożliwy i zasugerował, że minister zdrowia powinien ocenić kadencję Cabrala. Ustawa organiczna obowiązuje od sierpnia, choć Cabral nie został jeszcze formalnie mianowany na to stanowisko.

Przegląd parlamentarny i skutki poprzedniego strajku

Zgromadzenie Republiki omówi nową ustawę po tym, jak partie Livre, PCP i Bloco de Esquerda wystąpiły o przegląd parlamentarny. W czerwcu STEPH przekazał Prezydentowi Republiki manifest ostrzegający przed konsekwencjami zmian, w szczególności przed tym, że przekształcenie karetek SIV w pojazdy lekkie ograniczy zdolność transportu pacjentów w stanach nagłych, wydłużając czas dotarcia do szpitali w niektórych regionach. Ostatni strajk techników INEM miał miejsce na przełomie października i listopada 2024 roku, co wywołało szereg dochodzeń w sprawie kilkunastu zgonów, które mogły być wynikiem braku reakcji INEM. Związek zabiega obecnie o wsparcie lekarzy, pielęgniarek i związków sektora publicznego dla wrześniowych strajków.