Sondaż w Hiszpanii: 76% obywateli popiera interwencję państwa na rynku mieszkaniowym w obliczu kryzysu i przedterminowych wyborów

Powszechny niepokój i poparcie dla interwencjonizmu

Centro de Investigaciones Sociológicas (CIS) opublikowało 8 października 2026 r. Barometr Mieszkalnictwa, oparty na 6019 wywiadach przeprowadzonych w czerwcu. Wyniki wskazują, że 87% Hiszpanów jest bardzo lub dość zaniepokojonych warunkami mieszkaniowymi (51,6% jest bardzo zaniepokojonych, a 35,4% dość zaniepokojonych). Jedynie 5,1% badanych nie wyraziło żadnego zaniepokojenia, a 6,6% wskazało na niewielki niepokój. W kwestii zaangażowania państwa 76,3% respondentów opowiedziało się za interwencją władz publicznych w rynek w niezbędnym zakresie, aby zapewnić dostęp do mieszkań, podczas gdy 18,8% poparło brak ingerencji w podaż i popyt. Ponadto 79% badanych uważa, że polityka powinna traktować mieszkalnictwo jako prawo konstytucyjne, a 13,5% postrzega je głównie jako aktywo rynkowe. Dane CIS pokazują, że mieszkalnictwo pozostaje głównym problemem publicznym kraju od 22 miesięcy, licząc od grudnia 2024 r., osiągając szczyt w maju 2026 r.

Społeczne poparcie dla konkretnych działań rynkowych

Barometr sprawdził poparcie dla kilku opcji politycznych, które niedawno weszły w życie w ramach dekretów rządowych po wcześniejszym odrzuceniu przez parlament. Najwyższe poparcie, na poziomie 95,4%, uzyskała redukcja podatków przy zakupie pierwszego mieszkania. Rozbudowa zasobów mieszkań publicznych zyskała 91,4% poparcia, a 83,1% ankietowanych poparło odzyskanie lokali publicznych sprzedanych wcześniej firmom prywatnym. Utworzenie państwowego przedsiębiorstwa mieszkaniowego uzyskało 76,3% akceptacji, a 75,6% opowiedziało się za ograniczeniem liczby mieszkań turystycznych. Dodatkowe kroki regulacyjne również spotkały się z silnym poparciem: 72% badanych poparło podwyżki podatków dla właścicieli posiadających 10 lub więcej nieruchomości, a 70,6% poparło dwuletnie zamrożenie czynszów. Propozycje wywłaszczeń nie uzyskały większości: 49,9% poparło wywłaszczanie gruntów pod budownictwo społeczne przy 43,6% przeciwnych, podczas gdy 40% poparło wywłaszczanie pustostanów wobec 54,3% osób odrzucających ten pomysł.

Osobisty wpływ i struktura własności

Badanie wykazało wyraźną różnicę między ogólnym niepokojem społecznym a bezpośrednim wpływem na sytuację osobistą. Choć obawy są powszechne, tylko 41,6% obywateli wskazało, że warunki rynkowe szkodzą im osobiście. Kolejne 52,6% stwierdziło, że sytuacja ani im nie szkodzi, ani nie przynosi korzyści, a 4,4% przyznało, że odnosi osobiste korzyści. Ten podział odzwierciedla strukturę krajowych zasobów mieszkaniowych, w których 55% gospodarstw domowych posiada własne mieszkania, a 54% z tych właścicieli całkowicie spłaciło kredyty hipoteczne. Najemcy stanowią 24,1% badanej populacji, podczas gdy kolejne 20% mieszka w lokalach udostępnionych lub nie płaci czynszu. Wśród aktywnych najemców 39% płaci ceny rynkowe, 32,7% mierzy się z czynszami powyżej stawek rynkowych, a 23,6% płaci poniżej stawek rynkowych.

Bariery dostępu i kontekst polityczny

Preferencja posiadania nieruchomości pozostaje dominująca: 93,5% respondentów wybrałoby własność w porównaniu z 5,4%, którzy wolą wynajem. Zdolności nabywcze pozostają jednak ograniczone: tylko 18,4% spodziewa się zakupu w ciągu najbliższych dwóch lat, a 63,5% z tych potencjalnych nabywców polega na wspólnych zakupach. Wśród dorosłych mieszkających z rodziną lub w pojedynczych pokojach w mieszkaniach dzielonych, którzy nie zamierzają się wyprowadzać, 85,6% wskazało na ceny zakupu zbyt wysokie w stosunku do dochodów, 84,9% na wysokie czynsze, a 77% na brak środków na wkład własny. Publikacja nastąpiła po śmierci mieszkanki o imieniu Maricarmen podczas eksmisji, co doprowadziło do powstania obozowisk na ulicach i demonstracji na madryckim Puerta del Sol. Wydarzenia te skłoniły do wezwania do strajku generalnego i zmusiły premiera Pedro Sáncheza do zwołania przedterminowych wyborów parlamentarnych.