Hiszpania: Pedro Sánchez ogłasza przedterminowe wybory na 29 listopada po porażce ustawy mieszkaniowej

Porażka parlamentarna wywołuje przedterminowe głosowanie

Premier Hiszpanii Pedro Sánchez ogłosił przedterminowe wybory powszechne na 29 listopada 2026 roku podczas oficjalnego wystąpienia w Pałacu Moncloa w poniedziałek rano. Decyzja ta nastąpiła po porażce legislacyjnej w ubiegłym tygodniu, gdy prawicowa opozycja zjednoczyła się w parlamencie, aby odrzucić dwa dekrety nadzwyczajne mające ograniczyć spekulacje czynszowe i zapobiegać eksmisjom. Frustracja społeczna narastała w ostatnich tygodniach po ogólnokrajowych protestach, wywołanych częściowo telewizyjną relacją z eksmisji 87-letniego mieszkańca Madrytu. Sánchez (54 lata), sprawujący urząd premiera od 2018 roku, zwołał nadzwyczajną Radę Ministrów na 5 października, aby formalnie rozwiązać obie izby Kortezów Generalnych.

Hiszpanie muszą zdecydować, jaką rolę chcą odegrać, czy przyłączymy się do fali skrajnej prawicy, czy też Hiszpania pozostanie bastionem otwartości, sprawiedliwości społecznej i odpowiedzialności za środowisko.

Skutki legislacyjne i terminy wyborcze

Przedterminowe rozwiązanie parlamentu kończy piętnastą kadencję, wygaszając blisko 100 projektów ustaw na mocy artykułu 207 regulaminu Kongresu. Odrzucone projekty rządowe obejmują m.in. anulowanie długu regionalnego poprzez Fundusz Płynności Regionalnej (FLA), wynegocjowane z ERC, oraz plan zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 16. roku życia. Wygasły również akty prawne dotyczące poszczególnych resortów, w tym plan minister zdrowia Móniki Garcíi dotyczący zakazu palenia na tarasach, ustawa o kinie ministra kultury Ernesta Urtasuna oraz oczekująca ustawa o rodzinie. Po publikacji dekretu w Dzienniku Ustaw 6 października, partie mają dziesięć dni (do 16 października) na rejestrację formalnych koalicji. Podemos zaproponowało przeprowadzenie otwartych prawyborów 14 i 15 października, aby rozstrzygnąć kwestię wyboru kandydatów z Frente Amplio przed upływem terminu składania list partyjnych 26 października.

Stanowiska opozycji w kampanii

Analityk mediów Carlos Alsina zauważył na antenie Onda Cero, że wybory będą plebiscytem nad przywództwem Sáncheza zarówno dla Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej, jak i Partii Ludowej Alberto Núñeza Feijóo. Opublikowane sondaże wskazują, że konserwatywny sojusz Partii Ludowej i Vox stanowi najbardziej prawdopodobną większość parlamentarną. Występując w telewizji A3, przewodniczący Vox Santiago Abascal skupił się na suwerenności narodowej i kontroli granic, wskazując na lipcowe wtargnięcie migrantów do enklawy Ceuta. Choć Sánchez wcześniej zapewniał ustawodawców, że władze marokańskie nie zorganizowały przekroczeń granicy, Abascal stwierdził, że administracja służy interesom zagranicznym i zakwestionował wiarygodność obecnych sondaży.

Sondaże mówiły to samo w 2023 roku, a Sánchezowi udało się stworzyć większość ze wszystkimi swoimi wspólnikami.

Postępowania sądowe w trakcie kampanii

Okres wyborczy zbiega się z wieloma terminami procesowymi w hiszpańskich sądach. Sąd Najwyższy pozostaje zobowiązany do rozstrzygnięcia skargi na rejestr głosowania zagranicznego w ramach ustawy o wnukach, po udzieleniu zabezpieczenia wnioskowanego przez Vox i Iustitia Europa 8 września. Pozaparlamentarna grupa zwróciła się w poniedziałek do trybunału o zapewnienie, że zawieszenie będzie w pełni obowiązywać podczas głosowania 29 listopada. Jednocześnie w Sądzie Narodowym trwają dochodzenia w sprawie płatnej protekcji powiązanej z byłym premierem José Luisem Rodríguezem Zapatero, gdzie jego córki Alba i Laura mają zeznawać 30 listopada. Postępy poczyniono również w sprawie Leire Díez, podczas gdy oddzielne postępowanie ławy przysięgłych dotyczące żony premiera odbędzie się dopiero w połowie 2027 roku.