Trzy ofiary śmiertelne malarii we Frankfurcie, liczba zakażeń wzrosła do ośmiu

Przebieg ogniska choroby we Frankfurcie

Od lipca 2026 roku w rejonie Frankfurtu odnotowano osiem przypadków malarii tropikalnej, które doprowadziły do trzech zgonów. Początkowo ognisko dotknęło sześciu pracowników Fraportu, operatora lotniska we Frankfurcie. Pięciu pracowników zachorowało w lipcu, a szósty w połowie sierpnia, co skutkowało dwoma zgonami w tej grupie. W połowie września organy zdrowia publicznego zidentyfikowały dwa dodatkowe zakażenia w dzielnicy Schwanheim, zamieszkanej przez około 20 tys. osób i położonej pięć do sześciu kilometrów na zachód od lotniska. Jeden z mieszkańców Schwanheim zmarł podczas leczenia w uniwersyteckim centrum medycznym, a drugi pozostał pod opieką szpitalną. Władze potwierdziły, że żaden z pacjentów ze Schwanheim nie pracował na lotnisku ani nie podróżował do krajów endemicznych dla malarii.

Mechanizmy transmisji i przebieg kliniczny

Lokalni urzędnicy ds. zdrowia przypisują zakażenia tzw. malarii lotniskowej, która występuje, gdy zakażona samica komara widliszka (Anopheles) przemieszcza się na pokładzie samolotu lub w bagażu pasażera z regionu endemicznego. Choć komary te zazwyczaj przebywają w pobliżu pasów startowych, organy zdrowia zauważyły, że w ciepłych warunkach mogą przemieszczać się na odległość od pięciu do dziesięciu kilometrów. Przypadki z Frankfurtu dotyczą zarodźca sierpowatego (Plasmodium falciparum), pasożyta wywołującego malarię tropikalną, który namnaża się w wątrobie, a następnie atakuje czerwone krwinki. Choroba powoduje zatory naczyń krwionośnych, gromadzenie się płynu w płucach, powikłania neurologiczne i ostrą niewydolność nerek, a nieleczona niesie ze sobą śmiertelność na poziomie około 20%. Achim Hörauf, dyrektor Instytutu Mikrobiologii Medycznej, Immunologii i Parazytologii Szpitala Uniwersyteckiego w Bonn, odniósł się do rzadkości transmisji krajowej.

Mamy do czynienia z bardzo rzadkim zjawiskiem, a nie z nową, powszechną chorobą w Niemczech.

Kontekst epidemiologiczny i dane europejskie

Większość przypadków malarii w Europie dotyczy podróżnych wracających z tropików, co w Niemczech przekłada się na około 1000 importowanych zakażeń rocznie, a w Szwajcarii na ponad 300. W skali globalnej Światowa Organizacja Zdrowia odnotowała w 2024 roku szacunkowo 282 mln przypadków malarii i 610 tys. zgonów w 80 krajach, przy czym 95% przypadków wystąpiło w Afryce. Transmisja krajowa w Niemczech ustała około 1950 roku dzięki kontroli populacji komarów i poprawie warunków socjoekonomicznych. Od 2015 roku Instytut Roberta Kocha zarejestrował 19 zakażeń malarią nabytych na terenie Niemiec, z czego 14 podejrzewa się o wystąpienie w pobliżu lotnisk, w tym w latach 2019, 2022 i 2023. Badanie Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób obejmujące okres od 1969 do początku 2024 roku udokumentowało w Europie 105 przypadków malarii lotniskowej i 32 przypadki malarii bagażowej.

Trudności diagnostyczne i środki zdrowia publicznego

Po trzecim zgonie frankfurcki wydział zdrowia podtrzymał stanowisko, że szersze zagrożenie dla lokalnej populacji pozostaje bardzo niskie, zalecając stosowanie środków odstraszających owady i moskitier oraz rozmieszczając pułapki na komary w Schwanheim i na terenie lotniska. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej mierzą się z wyzwaniami w wykrywaniu przypadków niezwiązanych z podróżami, ponieważ początkowe objawy przypominają typowe infekcje wirusowe. Christian Sommerbrodt, przewodniczący Stowarzyszenia Lekarzy Rodzinnych w Hesji, opisał trudności w rozpoznaniu choroby bez ostrzeżeń o podróży.

Dzieje się tak, ponieważ występuje to niezwykle rzadko, a objawy są bardzo niespecyficzne.

Sommerbrodt zauważył, że lekarze rodzinni rzadko posiadają szybkie testy na malarię ze względu na krótki termin przydatności, niższą precyzję diagnostyczną i niski popyt, co oznacza, że zakażenia często pozostają nierozpoznane, dopóki u pacjenta nie wystąpią wielokrotne ataki gorączki.