Juraj Blanár spotkał się z Siergiejem Ławrowem w Moskwie. Słowacka opozycja krytykuje wznowienie prac komisji

Komisja wznowiona po pięciu latach

Słowacki minister spraw zagranicznych Juraj Blanár spotkał się w poniedziałek 26 października w Moskwie ze swoim rosyjskim odpowiednikiem Siergiejem Ławrowem. Blanár stanął na czele słowackiej delegacji podczas 22. sesji dwustronnej międzyrządowej komisji ds. współpracy gospodarczej oraz naukowo-technicznej. Poprzednie posiedzenie odbyło się w 2021 roku, a prace organu zostały zawieszone po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Stronie rosyjskiej przewodniczył minister nauki i szkolnictwa wyższego Walerij Falkow. Jak podają słowackie i czeskie media, Blanár podróżował z przedstawicielami biznesu, a po przylocie na moskiewskie lotnisko Ławrow osobiście powitał go na czerwonym dywanie.

Sam lot był utrudniony. Według mapy lotów przytoczonej przez ABC, Polska nie zezwoliła słowackiemu rządowemu samolotowi na przekroczenie swojej przestrzeni powietrznej. Maszyna musiała ominąć terytorium Polski przez Czechy, Niemcy i Morze Bałtyckie, wlatując w rosyjską przestrzeń powietrzną w pobliżu Petersburga. Trasa ta znacznie wydłużyła podróż.

Energia w centrum rozmów

Słowackie MSZ poinformowało, że jednym z głównych tematów były dostawy energii. Blanár przekazał Ławrowowi, że dialog jest niezbędny do rozwiązania sytuacji wynikających z decyzji UE o wycofaniu się z rosyjskiej energii do końca 2027 roku. Według resortu, Ławrow zapewnił go, że Rosja pozostaje gotowa do realizacji zawartych kontraktów. Słowacja nadal importuje rosyjską ropę i gaz, a plan UE wymaga zakończenia importu gazu z Rosji do końca 2027 roku. ABC podaje, że kontrakt na dostawy rosyjskiego gazu obowiązuje do 2034 roku i zawiera klauzule „take-or-pay”, co w przypadku przymusowego przerwania dostaw mogłoby narazić Słowację na roszczenia przekraczające 10 mld euro. Blanár stwierdził, że Rosję trudno zastąpić w kwestii stabilności dostaw energii, co powiązał z kryzysem w Cieśninie Ormuz.

Ukraina i ścieżka pokojowa

Ministrowie omówili również wojnę na Ukrainie. Blanár przekazał, że obie strony zgodziły się co do konieczności zrozumienia przyczyn konfliktu oraz kontynuowania dialogu ze wszystkimi stronami. Według ABC, Ławrow określił spotkanie jako konstruktywne i przyjął propozycję Blanára dotyczącą rozmów przygotowawczych niższego szczebla w Bratysławie. ABC donosi, że Bratysława została również zaproponowana jako miejsce przyszłych rozmów pokojowych w sprawie Ukrainy. Rosyjskie MSZ podało, że strony omówiły kwestie kulturalne, humanitarne oraz projekty upamiętniające historię wojskową.

Wściekłość opozycji w kraju

Politycy opozycji w Bratysławie zareagowali ostro. Gábor Grendel z partii Nova nazwał wizytę „międzynarodową hańbą” i zapytał, co przyniosła ona słowackim obywatelom, dodając, że nie zapewniła tańszej ropy ani gazu. Ivan Korčok, były minister spraw zagranicznych z liberalnej partii Wolność i Solidarność, nazwał Blanára „grabarzem słowackiej polityki zagranicznej” i stwierdził, że minister planuje zabiegać o rosyjską zgodę na zwiększenie personelu ambasady Słowacji w Moskwie. Opozycja argumentuje, że zwiększenie rosyjskiego personelu dyplomatycznego w Bratysławie otworzyłoby drzwi dla rosyjskich agentów. Korčok zapowiedział, że partie opozycyjne złożą podpisy pod wnioskiem o odwołanie Blanára w tygodniu rozpoczynającym się 26 października. Inni oskarżyli go o zdradę.

Linia rządu

W oświadczeniu wydanym przez MSZ, Blanár uzasadnił wznowienie prac komisji względami gospodarczymi. Stwierdził, że Słowacja będzie realizować swoje narodowe interesy państwowe i rozwijać współpracę z Rosją w obszarach nieobjętych sankcjami UE, jednocześnie potępiając wojnę jako bezprawną agresję. Blanár należy do partii Smer-SD premiera Roberta Ficy, który wielokrotnie argumentował, że sankcje UE na gaz, ropę i uran szkodzą Słowacji bardziej niż Rosji. Słowacja jest bardziej uzależniona od rosyjskiej energii niż inne kraje członkowskie UE, a Fico odbył już kilka wizyt w Moskwie. ABC donosi, że sąsiednie kraje wyraziły swoje niezadowolenie dostępnymi środkami, a odmowa zgody na przelot przez Polskę jest tego najjaskrawszym przykładem.