Bezpieczeństwo · Shenzhen, Rijad i Berlin

Szczyt Trumpa, Xi i Putina w Shenzhen. Przywódcy uniknęli podziału świata w stylu jałtańskim

Pierwsze trójstronne spotkanie przywódców USA, Chin i Rosji, które odbyło się 19 listopada w ośrodku w Shenzhen, zakończyło się deklaracją, a nie podziałem świata. Komentatorzy są podzieleni co do tego, czy obietnice dotyczące paliw i immunitetu państwowego stanowią odrzucenie jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Karnego.

Tekst AI na podstawie relacji Rzeczpospolita, inews.co.uk, The Economist i innych wydawców. Opublikowany . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Fot. Kremlin.ru, CC BY 4.0 (kadr.)
Jak do tego doszło
  1. 2.02Atak USA i Izraela na Iran rozpoczyna szerszy konflikt
  2. 3.11Demokraci wygrywają wybory środka kadencji w USA
  3. 18.11Trump przybywa do Shenzhen na szczyt APEC
  4. 19.11Trójstronny szczyt Trumpa, Xi i Putina w Kylin Resort

Brak podziału, ale i brak spokoju

Donald Trump, Xi Jinping i Władimir Putin spotkali się 19 listopada w odosobnionej willi na terenie Kylin Resort, kompleksu nad jeziorem pod Shenzhen. Jak podaje New Statesman, było to pierwsze spotkanie przywódców Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji. Trump przybył 18 listopada na szczyt Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC), gdzie powitała go warta honorowa, artyści i myśliwce, a Xi oczekiwał na niego na czerwonym dywanie. Komentatorzy porównywali to spotkanie do konferencji w Jałcie z 1945 r., kiedy Roosevelt, Churchill i Stalin kształtowali powojenny ład, jednak trzej przywódcy wydali zamiast tego Deklarację Chin, Rosji i USA na rzecz pokoju. The Economist ocenił oprawę jako fatalną w symbolice, zauważając, że Xi tak zaaranżował przebieg wydarzeń, by umieścić Trumpa nad Putinem, zachowując jednocześnie dla siebie pozycję nadrzędną wobec obu.

Obietnice dotyczące paliw, immunitetu i ryzyka nuklearnego

The Economist donosi, że trzej przywódcy obiecali zwiększenie dostaw paliw rafinowanych, co jest korzystne dla rosyjskiego eksportu, oraz zobowiązali się do respektowania immunitetu urzędników państwowych. Magazyn interpretuje tę obietnicę immunitetu jako w efekcie odrzucenie nakazu aresztowania Putina wydanego przez Międzynarodowy Trybunał Karny w związku ze zbrodniami wojennymi. Autorzy analizy spodziewają się, że zapowiadany dialog na temat ograniczenia ryzyka nuklearnego w niewielkim stopniu przyczyni się do ożywienia kontroli zbrojeń. Mimo to, według tej samej analizy, szczyt pomógł Putinowi wyjść z izolacji.

Europa odsunięta od rozmów w sprawie Ukrainy

Ukraina znalazła się w agendzie trójstronnych rozmów, a przywódcy omówili wojnę z inicjatywy amerykańskiego prezydenta. Al Jazeera donosi, że wysłannicy USA odpowiedzialni za zakończenie konfliktu, Steve Witkoff i Jared Kushner, udali się do Berlina, aby poinformować ukraińskich i europejskich liderów, którzy byli zdeterminowani, by nie zostać wykluczonymi z podejmowania decyzji. The Economist dodaje, że europejscy przywódcy spotkali się osobno w Berlinie, a Trump zadzwonił do nich, wzywając do zaprzestania wspierania Ukrainy. Wołodymyr Zełenski, oczekujący w Berlinie na relację z rozmów, argumentował, że kwestie dotyczące Ukrainy muszą być rozstrzygane z udziałem Ukrainy, a te dotyczące Europy – z udziałem Europy. Każde porozumienie zawarte w Shenzhen musiałoby zatem uzyskać akceptację stron bezpośrednio zaangażowanych w konflikt.

Wojny wyznaczające agendę

Patrick Cockburn przypisuje wojnom zwycięstwo Demokratów w wyborach środka kadencji w USA, które odbyły się 3 listopada. Al Jazeera podaje, że głosowanie to oddało obie izby Kongresu w ręce Demokratów, a Trump przybył do Shenzhen już po tym wydarzeniu. Atak USA i Izraela na Iran z 2 lutego nałożył się na rosyjską inwazję na Ukrainę, która rozpoczęła się cztery lata wcześniej. Al Jazeera informuje, że wojna w Iranie zachwiała dostawami ropy i energii oraz zakłóciła żeglugę przez cieśninę Ormuz. Putin przybył na szczyt, gdy wojna na Ukrainie trwa już piąty rok, a Cockburn pisze, że 19 listopada Huti uderzyli w najwyższy wieżowiec w Rijadzie, w którym mieści się fundusz majątkowy z aktywami o wartości 900 mld USD.

Powściągliwość Pekinu

Al Jazeera argumentuje, że Chiny zyskują wpływy dzięki powściągliwości, ponieważ dwóch z trzech przywódców jest uwikłanych w wojny, których nie potrafią zakończyć, podczas gdy Pekin nie walczy w żadnej z nich. Odwołując się do sojuszu z czasów wojny, Xi wezwał trzy kraje do porzucenia „myślenia w kategoriach zimnej wojny” i powiedział:

„Kiedy wielkie mocarstwa żyją w harmonii, świat cieszy się pokojem; kiedy wielkie mocarstwa ścierają się, świat pogrąża się w chaosie.”

Xi Jinping, prezydent Chin

Chińscy urzędnicy przedstawili kontrfaktyczną tezę: gdyby Chiny uzbroiły Rosję, pole bitwy wyglądałoby dziś inaczej. Strategowie opisują stanowisko Pekinu jako „konstruktywną neutralność” i w tym ujęciu Chiny mogły zmienić szanse pozostałych stron, ale powstrzymały się od tego.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Shenzhen, Rijad, Berlin · Chiny, Arabia Saudyjska, Niemcy

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar