Serbia otwiera w Belgradzie zakład montażowy dronów bojowych zaprojektowanych w Izraelu

Inauguracja i specyfikacja zakładu

Prezydent Serbii Aleksandar Vučić zainaugurował 17 września 2026 r. zakład montażu dronów w Belgradzie. Fabryka działająca pod nazwą SDS Technologies ma zatrudniać około 100 osób i produkować bezzałogowe systemy powietrzne krótkiego oraz dalekiego zasięgu. Drony mają trafić na wyposażenie serbskich sił zbrojnych oraz być eksportowane do innych krajów. Przedstawiciele mediów nie zostali wpuszczeni na wydarzenie, a Vučić uzasadnił to poufnością linii produkcyjnej. W wizycie wzięła udział ambasador Izraela Avivit Bar-Ilan oraz przedstawiciele serbskiego rządu. Serbski przywódca ogłosił plany produkcji dronów bojowych we współpracy z Izraelem w kwietniu 2026 r.

Nasze plany są ogromne. Wierzymy, że wraz z naszymi izraelskimi partnerami otworzymy w Serbii co najmniej trzy kolejne fabryki.

Wspólne przedsięwzięcie i produkcja komponentów

Podczas transmitowanego w mediach społecznościowych zwiedzania obiektu Vučić obserwował pokazy techniczne i krótko obsługiwał jednego z dronów. Technik fabryczny przedstawił prezydentowi działanie systemów lotu, co skłoniło Vučicia do stwierdzenia, że montaż wydaje się bardziej skomplikowany, niż przypuszczano. Drony są przeznaczone do działań taktycznych w terenie zurbanizowanym i mogą wlatywać przez okna, aby razić cele. Głowice bojowe do bezzałogowców będą produkowane oddzielnie w państwowych zakładach zbrojeniowych Krusik w Serbii. Śledztwa opublikowane przez Balkan Investigative Reporting Network oraz izraelski dziennik Haaretz wskazują, że izraelska firma zbrojeniowa Elbit Systems posiada 51% udziałów w spółce joint venture, a serbski państwowy pośrednik w handlu bronią Yugoimport-SDPR posiada pozostałe 49%. Ani Elbit Systems, ani serbskie Ministerstwo Obrony nie udzieliły oficjalnego komentarza w sprawie struktury własnościowej.

Wzrost dwustronnego eksportu obronnego

Projekt produkcji dronów jest następstwem znacznego wzrostu handlu wojskowego między Serbią a Izraelem. Dane zebrane przez BIRN i Haaretz pokazują, że serbski eksport broni do Izraela wzrósł z 1,4 mln euro w 2023 r. do 42,3 mln euro w 2024 r. Podczas wizyty w Serbii w 2026 r. specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich Francesca Albanese stwierdziła, że Belgrad pozostaje jednym z najbardziej zdecydowanych sojuszników Izraela, pomimo międzynarodowych apeli o ograniczenie dostaw broni w czasie wojny w Strefie Gazy. Vučić stwierdził w sierpniu 2026 r., że celem budowy krajowego potencjału dronowego jest zachowanie stabilności narodowej i odstraszanie potencjalnych agresorów.

Partnerstwo z Izraelem może pomóc serbskim producentom osiągnąć odpowiedni poziom jakości, ale ważniejszym pytaniem jest to, jakie będą konsekwencje szerszego zbliżenia dyplomatycznego Serbii z tym krajem.

Polityka neutralności i presja wyborcza

Serbia nie jest członkiem NATO i pozostaje największym wydatkiem wojskowym na Bałkanach Zachodnich. Zain Hussain, badacz transferów broni w Sztokholmskim Międzynarodowym Instytucie Badań nad Pokojem (SIPRI), zauważył, że Serbia rozszerza modernizację wojskową na wielu frontach, kontynuując współpracę obronną z Izraelem. Belgrad zamówił w 2024 r. 12 francuskich myśliwców Rafale oraz pozyskał systemy obrony powietrznej i sprzęt z Chin i Rosji, równoważąc te powiązania z formalnym kandydowaniem do Unii Europejskiej. W kraju otwarcie fabryki poprzedza przedterminowe wybory parlamentarne zaplanowane na 25 października 2026 r., które następują po prawie dwóch latach antyrządowych protestów w całej Serbii.