Sejm przyjął ustawę o pomocy dla ofiar oszustw w programie Czyste Powietrze

Głosowanie

Sejm przyjął w czwartek 8 października 2026 r. ustawę o pomocy dla beneficjentów poszkodowanych w programie Czyste Powietrze. Za projektem głosowało 432 posłów, nikt nie był przeciw, a 9 wstrzymało się od głosu. Jak podaje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Sejm przyjął projekt bez poprawek. Ustawa trafi teraz do Senatu. Resort szacuje, że problem może dotyczyć nawet 8 tys. rodzin.

Zasady zawieszenia spłat

Właściciel domu musi najpierw zgłosić sprawę organom ścigania, aby móc ubiegać się o pomoc. Spłaty są zawieszane od dnia złożenia wniosku do funduszu. Zawieszenie kończy się z chwilą uprawomocnienia się postępowania karnego. Wniosek należy złożyć do właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska wraz z dokumentem potwierdzającym wszczęcie postępowania karnego. Prawomocny wyrok skazujący wykonawcę, który nie zrealizował inwestycji, zwolni właściciela domu z odpowiedzialności finansowej wobec funduszu. Obecne przepisy nakładają na właścicieli pełną odpowiedzialność finansową, w tym obowiązek zwrotu części dotacji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przez fundusz, nawet jeśli zostały one spowodowane przez nieuczciwego wykonawcę.

Wykonawcy a fundusz

Wykonawcy skazani za przestępstwa wobec beneficjentów otrzymają pięcioletni zakaz udziału w programie. Ministerstwo klimatu wskazuje, że niektóre firmy wykorzystywały prefinansowanie i pełnomocnictwa do pobierania dotacji bez wykonania prac, pozostawiając właścicieli domów z długami. Po uprawomocnieniu się wyroku sądu potwierdzającego winę wykonawcy lub osoby trzeciej, beneficjent zostanie zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonych zaliczek w zakresie, w jakim odpowiedzialność za nie ponosi wykonawca. Wojewódzki fundusz zyska prawo do bezpośredniego dochodzenia tych kwot od wykonawcy. Resort podkreśla, że przepisy te są skierowane do osób, które w dobrej wierze udzieliły pełnomocnictw firmom.

Tło reformy

Ministerstwo wskazuje, że zasady programu obowiązujące przed reformą z 2025 r. stwarzały przestrzeń dla agresywnych technik sprzedaży i nieuczciwych praktyk niektórych wykonawców. Nowa edycja programu Czyste Powietrze, uruchomiona w marcu 2025 r., ma ograniczać ryzyko nadużyć i zwiększać bezpieczeństwo beneficjentów. Ustawa specjalna jest skierowana do osób, które podpisały umowy na wcześniejszych zasadach i zostały poszkodowane przez wykonawców, którzy pobrali zaliczki bez ukończenia lub rozliczenia inwestycji.