Prezydent Portugalii wprowadza reformę szkolnictwa wyższego i ratownictwa medycznego, zatwierdza Politechnikę w Porto

Prezydent Portugalii António José Seguro promulgował we wtorek pakiet dekretów legislacyjnych, zmieniających krajobraz szkolnictwa wyższego i reformujących krajową służbę ratownictwa medycznego. Akty prawne, opublikowane na oficjalnej stronie prezydenta, zostały przyjęte po miesiącach uzgodnień parlamentarnych i rządowych.

Reforma szkolnictwa wyższego

Głównym elementem jest nowy Reżim Prawny Instytucji Szkolnictwa Wyższego (RJIES), który zastępuje ustawodawstwo obowiązujące od 2007 roku. Parlament zatwierdził tekst 8 maja głosami centro-prawicowych PSD, CDS-PP, Chega i liberalnej IL; Partia Socjalistyczna, Livre, Blok Lewicy i Partia Komunistyczna głosowały przeciw, a pojedynczy deputowani PAN i JPP wstrzymali się od głosu. Ustawa zezwala na łączenie uniwersytetów i politechnik, a nawet na włączanie instytucji prywatnych do publicznych. Uniwersytety mogą teraz oferować również wyższe zawodowe kursy techniczne. Chociaż rozróżnienie między podsystemami uniwersyteckim i politechnicznym pozostaje, instytuty politechniczne mogą przekształcać się w politechniczne uniwersytety. Tytuł „rektora” staje się jedynym określeniem dla kierowników obu typów instytucji.

większa elastyczność, wyższe wynagrodzenie i inny model zarządzania klinicznego

INEM zyskuje specjalny status i narzędzia AI

Seguro promulgował również nową ustawę organiczną Krajowego Instytutu Ratownictwa Medycznego (INEM), zatwierdzoną przez Radę Ministrów 7 maja. Instytut uzyskuje status Publicznego Instytutu o Specjalnym Reżimie, co – jak stwierdziła minister zdrowia Ana Paula Martins – gwarantuje większą elastyczność, wyższe płace i odnowioną strukturę zarządzania klinicznego. Prezydencja rady administracyjnej nie musi już być sprawowana przez lekarza; zamiast tego w skład rady wejdą dyrektor kliniczny i dyrektor pielęgniarstwa, co odzwierciedla model zarządzania lokalnych jednostek zdrowia. Reforma kładzie nacisk na technologię – centra pilnego kierowania pacjentów będą korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji i lepszej interoperacyjności systemów informatycznych. Przebudowa INEM następuje po burzliwym okresie: strajki techników ratownictwa przedszpitalnego pod koniec 2024 r. zmusiły ministra do przejęcia bezpośredniej kontroli i ogłoszenia „przebudowy” instytutu. Ustawa spotkała się z krytyką ze strony byłych prezesów INEM i protestami techników ratownictwa.

Nowy uniwersytet i inne dekrety

Dwa kolejne dekrety zmieniają mapę akademicką. Instytut Politechniczny w Porto zostaje podniesiony do rangi Politechniki w Porto – przekształcenie ogłoszone przez premiera Luísa Montenegra 21 maja po posiedzeniu gabinetu w Pombal. Tego samego dnia rząd ogłosił włączenie Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Turystyki w Estoril do Uniwersytetu Nova w Lizbonie – ruch ten został teraz sformalizowany przez promulgację prezydencką. Czwarty dekret aktualizuje ramy prawne dla hodowli zwierząt, rewidując ustawę z 2013 r. dotyczącą rejestracji gospodarstw, magazynów i centrów grupujących.

Kontekst polityczny

Promulgacje te stanowią zwieńczenie działań legislacyjnych rozpoczętych wiosną. Ustawa o szkolnictwie wyższym została przyjęta większością prawicową, podczas gdy reforma INEM była wynikiem reakcji ministerstwa zdrowia na kryzysy operacyjne. Utworzenie Politechniki w Porto i włączenie szkoły w Estoril realizują obietnice złożone przez rząd Montenegra podczas jego działań regionalnych.