Watykan potępia święcenia biskupów Bractwa Piusa X jako „akt schizmatycki”, grożąc konsekwencjami po tym, jak lefebryści przeciwstawili się papieżowi Leonowi XIV

Święcenia w Ecône

1 lipca Bractwo Świętego Piusa X (FSSPX) dokonało nielegalnej konsekracji czterech biskupów w swoim seminarium w Ecône w Szwajcarii. Ceremonii przewodniczył biskup Alfonso de Galarreta, asystował mu biskup Bernard Fellay, a transmisję prowadzono online. Nowymi biskupami są Pascal Schreiber (Szwajcaria), Pascal Schreiber (Stany Zjednoczone), Michel Poinsinet de Sivry (Francja) i Marc Hanappier (Francja). Na miejscu zgromadziło się kilka tysięcy osób, w tym grupa polskich księży z FSSPX.

„Traktują nas jak buntowników. Zarzuca się nam, że nie kochamy papieża, zarzuca się nam brak szacunku, ale właśnie dlatego, że kochamy papieża jako Namiestnika Chrystusa, nie chcemy już patrzeć, jak papież jest poniżany.”

Święcenia odbyły się pomimo bezpośredniego apelu papieża Leona XIV, który 30 czerwca napisał do bractwa, wzywając je do zaprzestania działań i ostrzegając, że akt ten pozbawi wiernych dostępu do ważnych sakramentów.

Reakcja Watykanu

Kardynał Pietro Parolin, watykański sekretarz stanu, określił to wydarzenie jako „akt schizmatycki”, który głęboko rani jedność Kościoła. Mówiąc watykańskim dziennikarzom w ambasadzie włoskiej przy Stolicy Apostolskiej, stwierdził, że święcenia bez zgody papieża pociągają za sobą dokładnie określone kary kanoniczne, choć dodał, że nie wiadomo, kiedy i w jaki sposób zostaną ogłoszone sankcje. Podkreślił, że Sobór Watykański II jest „kamieniem milowym w historii Kościoła i musi zostać zaakceptowany”.

„Jest to akt tego rodzaju, który głęboko rani jedność Kościoła. Jest to akt schizmatycki, który zrywa jedność Kościoła i będzie miał konsekwencje.”

Watykan ostrzegał już w połowie maja za pośrednictwem prefekta Dykasterii Nauki Wiary, kardynała Víctora Manuela Fernándeza, że planowane konsekracje nie mają mandatu papieskiego i będą stanowić akt schizmatycki, powołując się na motu proprio Jana Pawła II „Ecclesia Dei”.

Korzenie rozłamu

Polski teolog, ks. prof. Andrzej Kobyliński, nazwał konsekracje „smutnym wydarzeniem” dla Kościoła katolickiego. „Jesteśmy świadkami nowej schizmy” – powiedział, zauważając, że chrześcijaństwo jest obecnie podzielone na ponad 50 000 wyznań, a FSSPX stanie się jednym z nich. Bractwo, które liczy około 500 000 wiernych, ponad 700 księży i ponad 200 seminarzystów, odrzuca kluczowe nauki Soboru Watykańskiego II, w tym ekumenizm, dialog międzyreligijny i używanie języków narodowych w liturgii.

„Jesteśmy świadkami nowej schizmy w Kościele katolickim. Konsekracja czterech nowych biskupów przez Bractwo Świętego Piusa X oznacza stopniowe wykluczanie tego stowarzyszenia z Kościoła i zerwanie jego komunii ze Stolicą Apostolską.”

Komentator Tomasz Krzyżak argumentował, że rozłam jest ostateczny. „Moim zdaniem jest to już całkowicie odrębny Kościół” – powiedział, wskazując, że FSSPX buduje równoległe struktury od czasu pierwszych nielegalnych konsekracji w 1988 roku.

„Tak, moim zdaniem jest to już całkowicie odrębny Kościół.”

Dekady nierozwiązanych napięć

FSSPX zostało założone w 1970 roku przez arcybiskupa Marcela Lefebvre’a. Pierwszy kryzys wybuchł 30 czerwca 1988 roku, kiedy Lefebvre wyświęcił czterech biskupów bez zgody Jana Pawła II, co skutkowało ekskomuniką wszystkich zaangażowanych. Benedykt XVI zniósł ekskomunikę w 2009 roku, a w 2016 roku papież Franciszek przyznał księżom FSSPX uprawnienia do spowiadania, ale status kanoniczny bractwa pozostał nieuregulowany. Przez lata Stolica Apostolska prowadziła dialog, jednak FSSPX utrzymywało odrzucenie reform soborowych. 30 czerwca 2026 roku przełożony generalny FSSPX, ks. Davide Pagliarani, napisał do Leona XIV, prosząc o wstrzymanie wszelkich decyzji przeciwko bractwu do czasu dalszego rozeznania, ale nie odwołał święceń.

„Pełen chrześcijańskiej miłości, wzywam was i błagam z całego serca: zawróćcie z tej drogi! Zachęcam was, abyście z całą powagą rozważyli duchowe dobro wiernych, ponieważ akt schizmy, którego byście się dopuścili, pozbawiłby ich możliwości godnego, a w niektórych przypadkach nawet ważnego przyjmowania sakramentów.”