Arabia Saudyjska planuje wznowienie pracy rurociągu East-West, ceny ropy spadają poniżej 105 dolarów

Plany naprawy rurociągu i uspokojenie nastrojów na rynku

Ceny ropy naftowej i gazu ziemnego w Europie spadły w czwartek po informacjach, że Arabia Saudyjska planuje częściowe przywrócenie przesyłu ropy rurociągiem East-West. Królestwo zamierza w ciągu kilku dni uruchomić około połowy przepustowości rurociągu, a w ciągu sześciu tygodni powrócić do pełnej wydajności wynoszącej 7 mln baryłek dziennie. W czwartek rano cena ropy Brent spadła o 1,63%, do 104,10 dolara za baryłkę, a cena ropy West Texas Intermediate spadła o 1,41%, do 100,99 dolara za baryłkę. Kontrakty terminowe na gaz ziemny w holenderskim hubie TTF w Amsterdamie potaniały o 0,6%, do 77,60 euro za megawatogodzinę. Awaria rurociągu nastąpiła po atakach, za które Rijad obwinił wspierane przez Iran irackie milicje. Uszkodziły one stacje pomp nr 8 i 9 wzdłuż 1200-kilometrowego korytarza łączącego wschodnie pola naftowe z portem Yanbu nad Morzem Czerwonym.

Europejskie rafinerie i korekty dostaw w Polsce

Zamknięcie rurociągu zmusiło Saudi Aramco do odwołania części dostaw ropy zaplanowanych na koniec września, co skłoniło europejskie rafinerie do poszukiwania ładunków na rynku spot. W 2025 roku dostawy z Arabii Saudyjskiej stanowiły 47% ropy dostarczonej do polskich rafinerii, a Saudi Aramco zazwyczaj zapewnia około 40% surowca przetwarzanego przez Orlen. W odpowiedzi na zakłócenia Orlen zakontraktował 16 ładunków zastępczych z Norwegii, Wielkiej Brytanii, Algierii, Kazachstanu, Azerbejdżanu oraz obu Ameryk dla swoich rafinerii w Polsce, Czechach i na Litwie. Ministerstwo Energii poinformowało, że krajowe strategiczne rezerwy ropy i paliw pozostają nienaruszone i nie były wykorzystywane od początku konfliktu na Bliskim Wschodzie. Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun odniósł się do napięć w dostawach w środowej audycji radiowej.

Robimy wszystko, aby zapewnić stabilność dostaw ropy. Orlen jest relatywnie zabezpieczony i zdywersyfikowany, co nie oznacza, że możemy spocząć na laurach, ponieważ sytuacja jest bardzo poważna, od wielu lat czy dekad nie mieliśmy tak skrajnie trudnej i nieprzewidywalnej sytuacji.

Reakcja fiskalna w Polsce

Wzrost cen na stacjach paliw skłonił polski rząd do przygotowania środków legislacyjnych. We wtorek Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy wprowadzającej 60-procentowy podatek od nadmiarowych zysków korporacji energetycznych wypracowanych między 1 marca a 31 grudnia 2026 roku. Podatek dotyczy przychodów przekraczających średnią marżę z poprzedniego roku powiększoną o 20%, przy prognozowanych wpływach do budżetu na poziomie 3,8 mld złotych w 2026 roku i 200 mln złotych w 2027 roku. Poprzednie edycje programu wsparcia cen paliw w Polsce kosztowały ponad 5 mld złotych. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański przedstawił harmonogram prac nad ustawą.

Pracujemy nad ustawą w trybie ekspresowym, aby zapewnić środki na pakiet obniżający ceny na stacjach paliw. Sytuacja na Bliskim Wschodzie jest niepokojąca, ale komunikaty płynące z Orlenu są uspokajające. Wysokie ceny ropy utrzymują się, dlatego przygotowaliśmy najdalej idący pakiet w Europie.

Regionalne punkty krytyczne i zapasy gazu

Zakłócenia w pracy rurociągu występują równolegle z ograniczeniami w żegludze przez punkty tranzytowe na Morzu Czerwonym i w Cieśninie Ormuz. Saudyjski eksport ropy spadł w sierpniu do 3 mln baryłek dziennie, osiągając najniższy poziom od co najmniej dziewięciu lat po wcześniejszych atakach na tankowce. W Jemenie siły Huti posunęły się wzdłuż wybrzeża w pobliżu cieśniny Bab al-Mandab, co komplikuje transport morski. Jednocześnie trwające działania wojenne wyeliminowały z rynku około 20% światowych dostaw skroplonego gazu ziemnego. Magazyny gazu w Unii Europejskiej są obecnie wypełnione w 68,7%, przechowując 776,91 terawatogodzin, w porównaniu do średniej sezonowej z pięciu lat wynoszącej 84,8%.