Hiszpański Sąd Najwyższy wyznacza 48 godzin na rozstrzygnięcie w sprawie prawa głosu dla osób naturalizowanych

Przyspieszony harmonogram sądowy

6 października 2026 r. Izba Administracyjna Sądu Najwyższego Hiszpanii wydała dwa postanowienia, dające wszystkim zaangażowanym stronom nieprzekraczalny termin 48 godzin na złożenie argumentów dotyczących praw wyborczych na mocy ustawy o pamięci demokratycznej, znanej powszechnie jako ustawa o wnukach. Termin upływa 8 października o godzinie 15:00. Ten przyspieszony harmonogram jest następstwem ogłoszenia przez premiera Pedro Sáncheza 5 października przedterminowych wyborów parlamentarnych na 29 listopada 2026 r. Sąd wyższej instancji rozpatruje apelację złożoną przez Prokuraturę Generalną od wcześniejszego zabezpieczenia, które zablokowało nowe rejestracje w spisie wyborców przebywających za granicą (CERA). Po ogłoszeniu wyborów partie polityczne Vox oraz Iustitia Europa złożyły pilne wnioski, żądając od sądu potwierdzenia, że zawieszenie prawa głosu pozostaje w pełni aktywne podczas listopadowego głosowania.

Spór o spisy wyborców za granicą

Spór prawny rozpoczął się, gdy ugrupowania prawicowe Vox, Iustitia Europa oraz Hazte Oír zakwestionowały przepisy wyborcze ustawy, która przyznaje obywatelstwo hiszpańskie potomkom osób wygnanych podczas dyktatury Franco z powodów politycznych, ideologicznych lub religijnych. 8 września 2026 r. Sąd Najwyższy nakazał zamrożenie rejestracji wyborców CERA dla tych naturalizowanych obywateli, chyba że władze konsularne zweryfikują dokumentację potwierdzającą bezpośredni status wygnańca. Sąd zobowiązał Centralną Komisję Wyborczą (JEC) do zażądania konkretnych dowodów z rejestrów konsularnych, argumentując, że przejrzystość spisu wyborców jest ważniejsza niż natychmiastowe prawa wyborcze nowo naturalizowanych obywateli.

Prawa wyborcze są ograniczane.

Apelacja rządu i wątpliwości proceduralne

W apelacji od postanowienia Prokuratura Generalna argumentowała, że zawieszenie pozbawia praw legalnych obywateli i stworzyło zator administracyjny. Doradcy prawni rządu wskazali, że urzędy konsularne stanęły przed niemożliwym do zrealizowania zadaniem przejrzenia około 170 000 indywidualnych akt przed zamknięciem spisu wyborców. W pismach rządowych argumentowano również, że rozszerzenie zagranicznego spisu wyborców nie niesie ze sobą ryzyka matematycznego zmiany wyników wyborów. Co więcej, przedterminowe wybory zintensyfikowały obawy proceduralne wewnątrz samego sądu. Według szacunków rządu obywatelstwo na mocy ustawy uzyskało ponad 500 000 osób, z czego około 400 000 potencjalnych wyborców jest dotkniętych zawieszeniem, jednak nikt nie został osobiście wezwany ani powiadomiony o konieczności obrony swoich praw przed sądem. Kilku sędziów zauważyło, że brak takiego powiadomienia może narazić ostateczne orzeczenie na uchylenie przez Trybunał Konstytucyjny.

Kolejne kroki przed listopadowym głosowaniem

Zgodnie z hiszpańskim prawem wyborczym spis wyborców wykorzystywany w wyborach parlamentarnych odzwierciedla rejestracje sfinalizowane na dwa miesiące przed datą głosowania, co w przypadku wyborów 29 listopada wyznacza termin końcowy na przełom września i października. Sąd Najwyższy poinstruował Prokuraturę Generalną, Centralną Komisję Wyborczą, prokuratora publicznego, Vox oraz Iustitia Europa, aby odniosły się do kwestii, czy dotknięci obywatele muszą zostać formalnie wezwani poprzez ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym (BOE) lub mediach masowych. Gdy wszystkie wnioski wpłyną w czwartkowe popołudnie, sędziowie zdecydują jednocześnie o apelacji rządu oraz statusie prawnym naturalizowanych wyborców.