Rumunia przekaże Ukrainie pociski Patriot i rozpocznie wspólną produkcję dronów po szczycie C8

Inauguracyjny szczyt Carpathian 8

Prezydent Rumunii Nicușor Dan odwiedził zachodnią Ukrainę 18 września 2026 r., aby wziąć udział w inauguracyjnym szczycie Inicjatywy Integracji Karpackiej w obwodzie iwanofrankiwskim. Szczyt, którego gospodarzem był prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, zainaugurował format regionalny C8, obejmujący Austrię, Czechy, Węgry, Polskę, Rumunię, Serbię, Słowację i Ukrainę. Towarzyszące mu Karpackie Forum Gospodarcze w Bukowelu zgromadziło blisko 1400 uczestników z 25 krajów, w tym ponad 800 przedstawicieli władz centralnych i administracji regionalnych. Dyskusje koncentrowały się na rozszerzeniu współpracy transgranicznej w obszarach energetyki, transportu, cyberobrony, rolnictwa, turystyki oraz odporności przemysłowej.

Uruchamiamy nowy format, C8, czyli Karpacką Ósemkę, która zbliża naszych europejskich sąsiadów. Celem tego szczytu jest stworzenie solidnych ram współpracy na poziomie Unii Europejskiej w takich obszarach jak bezpieczeństwo, energetyka, logistyka i transgraniczna wymiana gospodarcza.

Pomoc wojskowa i wspólna produkcja obronna

Podczas rozmów dwustronnych Dan ogłosił, że Rumunia przekaże Ukrainie pociski przechwytujące ziemia-powietrze Patriot w ramach skoordynowanej inicjatywy NATO. Prezydent Rumunii stwierdził, że darowizna będzie proporcjonalna do wkładu innych sojuszników z NATO posiadających systemy Patriot, choć nie ujawniono konkretnej liczby. Przywódcy uzgodnili również przyspieszenie wspólnego projektu produkcji dronów w ramach programu Unii Europejskiej SAFE, który zapewnia 200 mln euro na komponenty do bezzałogowców. Trwają już kontakty dwustronne między rumuńskim Ministerstwem Obrony Narodowej a ukraińskimi producentami w celu sfinalizowania procedur administracyjnych. Ponadto Dan odniósł się do wewnętrznego rumuńskiego dochodzenia w sprawie drona, który eksplodował w porcie w Konstancy, zaznaczając, że pytania techniczne zostały przekazane stronie ukraińskiej do dalszej analizy.

To wspólny wysiłek krajów NATO, które posiadają pociski przechwytujące Patriot. Rumunia jest jednym z nich i, powtarzam, przekaże darowiznę proporcjonalną do innych krajów NATO posiadających te pociski.

Logistyka, tranzyt i infrastruktura transgraniczna

Korytarze transportowe i powiązania handlowe stanowiły główny filar agendy dwustronnej w Iwano-Frankiwsku. Dan i Zełenski dokonali przeglądu strategii optymalizacji tranzytu ukraińskiego zboża przez rumuńskie koleje i Dunaj, czyli trasę generującą znaczne dochody dla rumuńskich operatorów komercyjnych. Dan podkreślił znaczenie rumuńskich portów czarnomorskich i rzecznych w dostarczaniu ukraińskich towarów na rynki światowe oraz zaopatrywaniu Ukrainy w materiały niezbędne dla gospodarki wojennej. Prezydent Rumunii przedstawił również plany otwarcia nowych przejść granicznych, rozbudowy punktów kontrolnych oraz modernizacji kluczowej infrastruktury drogowej łączącej oba kraje.

Edukacja mniejszości i dialog społeczny

Po zakończeniu obrad szczytu Dan udał się do Polanicy, aby spotkać się z przedstawicielami społeczności etnicznej Rumunów na Zakarpaciu. Dyskusje dotyczyły praw mniejszości, finansowania i dostępu do edukacji, w tym oficjalnego dochodzenia wszczętego przez rumuńskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Ambasadę Ukrainy w Bukareszcie w sprawie zamknięcia klasy początkowej z językiem rumuńskim w Orłówce cztery dni po jej otwarciu. Zełenski oświadczył, że instytucje edukacyjne nie mogą być zamykane w czasie wojny i potwierdził, że odizolowane przypadki zamknięć zostały wstrzymane. Dan zauważył, że dwustronne komisje ds. mniejszości wznowiły prace nad oceną szkolnictwa w języku ojczystym, przywołując przywrócenie stypendiów studenckich po dwu-trzyletniej przerwie oraz ukraiński dekret ustanawiający Dzień Języka Rumuńskiego na 31 sierpnia.