Nicușor Dan rozpoczyna konsultacje w Pałacu Cotroceni w sprawie wyboru premiera po 135 dniach kryzysu

Harmonogram konsultacji w Cotroceni

Prezydent Nicușor Dan przeprowadzi w czwartek, 17 września 2026 r., konsultacje z rumuńskimi partiami parlamentarnymi w Pałacu Cotroceni, aby wyznaczyć kandydata na premiera. Spotkania rozpoczną się o 09:00 od rozmów z Partią Socjaldemokratyczną (PSD), a zakończą o 14:00 spotkaniem z parlamentarzystami niezrzeszonymi. Dan stwierdził podczas wywiadu w Finlandii, że nie będzie zwlekał z nominacją i zamierza podjąć decyzję przed wyjazdem do Stanów Zjednoczonych. Wybierze wariant, który ma największą szansę na uzyskanie stabilnej większości w parlamencie.

Rywalizujące kandydatury na premiera

PSD planuje przedstawić swojego przewodniczącego Sorina Grindeanu jako kandydata na premiera podczas porannego spotkania. Wiceprzewodniczący PSD Gabriel Zetea stwierdził, że partia potrzebuje 23 dodatkowych głosów od posłów niezrzeszonych i mniejszych ugrupowań, aby osiągnąć próg 233 mandatów wymagany do zatwierdzenia przez parlament, wykluczając przy tym PNL, USR oraz AUR.

„Wierzymy, że w parlamencie możemy stworzyć większość ponad 233 głosów, bez PNL, bez USR i bez AUR.”

Tymczasem Partia Narodowo-Liberalna (PNL), Związek Zbawienia Rumunii (USR) oraz Demokratyczny Związek Węgrów w Rumunii (UDMR) popierają europosła Siegfrieda Mureșana. Sekretarz generalny PNL Robert Sighiartău wskazał, że PNL zaakceptowałoby mechanizm rotacyjny z PSD, ale wykluczył poparcie gabinetu Alexandru Nazare, jeśli w jego skład weszliby ministrowie PSD, wskazując na konieczność ograniczenia deficytu budżetowego do 5% w 2027 r. Mureșan publicznie stwierdził, że nominacja Grindeanu zagroziłaby funduszom unijnym w ramach zasad warunkowości Komisji Europejskiej.

Alternatywni kandydaci i stanowiska partii

Pozostałe grupy parlamentarne przedstawią odrębne opcje podczas konsultacji. 17-osobowa grupa parlamentarna Zjednoczeni dla Rumunii (UPR) ogłosiła, że zaproponuje byłego premiera Victora Pontę, którego popierała już 23 czerwca 2026 r. Lider UDMR Kelemen Hunor odrzucił twierdzenia, jakoby sam ubiegał się o urząd premiera, zauważając, że jego partia przedstawiała propozycje obejmujące gabinety technokratyczne, mniejszościowe oraz biznesowe.

„Rumunia potrzebuje rządu z pełnymi uprawnieniami. Od miesięcy proponujemy różne opcje koalicji politycznych, rządów mniejszościowych, technokratycznych i przejściowych, premiera z różnych partii, niezależnego kandydata z Banku Narodowego lub sektora biznesu.”

Deputowany PSD Mădălin Borș stwierdził, że jego partia pozostaje otwarta na technokratycznego premiera lub rząd pod przewodnictwem Grindeanu. Argumentował, że technokrata działający przy kruchej większości miałby trudności z wydawaniem rozporządzeń z mocą ustawy i uchwalaniem prawa bez strukturalnego wsparcia partii.

Kontekst czteromiesięcznego impasu

Konsultacje odbywają się po 135 dniach politycznego paraliżu, który rozpoczął się 5 maja 2026 r., gdy rząd Ilie Bolojana upadł w wyniku wotum nieufności popartego przez 281 ustawodawców z PSD i AUR. Bolojan pozostał na stanowisku, kierując tymczasową administracją o ograniczonych uprawnieniach konstytucyjnych. Dan wcześniej nominował 4 czerwca 2026 r. Eugena Tomaca, który później wycofał swój mandat, a kolejna nominacja Adriana Veștei nie uzyskała wymaganej liczby głosów w parlamencie.

„Oczywiście nie możemy dłużej czekać i nominacja nastąpi.”

1. 5 maj 2026Rząd Ilie Bolojana zostaje zdymisjonowany w głosowaniu nad wotum nieufności 281 głosami
2. 4 cze 2026Prezydent Nicușor Dan wyznacza Eugena Tomaca, który później wycofuje swój mandat
3. 23 cze 2026Grupa parlamentarna Zjednoczeni dla Rumunii nominuje Victora Pontę na premiera
4. 17 wrz 2026Prezydent Nicușor Dan zwołuje delegacje partyjne do Pałacu Cotroceni