Rosyjski bank państwowy VEB zwalnia głównego ekonomistę, który ostrzegał przed przegraną w „wojnie na wyczerpanie” z Zachodem

Zwolnienie po rzadkiej krytyce

Andriej Klepacz, główny ekonomista rosyjskiego państwowego banku rozwoju VEB od 2014 roku, został zwolniony po tym, jak jego wystąpienie z 21 maja w Nikitsky Club (forum ekonomistów, naukowców i urzędników państwowych na Giełdzie Moskiewskiej) stało się w zeszłym tygodniu publicznie znane w rosyjskich mediach. VEB, który finansuje projekty państwowe, potwierdził, że Klepacz nie jest już głównym ekonomistą, ale nie podał przyczyny. Klepacz również potwierdził swoje odejście agencji Reuters. Niezależny rosyjski portal The Bell poinformował, powołując się na swoje źródła, że został zwolniony na polecenie z góry, a dymisja była bezpośrednio związana z jego majowym przemówieniem. TASS przekazał, że wybrano już następcę, który wkrótce obejmie stanowisko.

Źródło poinformowało portal biznesowy Wiedomosti, że odejście Klepacza było „związane z jego osobistymi, surowymi ocenami dotyczącymi rozwoju gospodarczego i politycznego kraju, które w żaden sposób nie mogą być zgodne ze stanowiskiem korporacji”. Aleksandra Prokopenko, była doradczyni Banku Centralnego Rosji, opisała Klepacza jako jednego z najbardziej szanowanych rosyjskich makroekonomistów, znanego z ocen odbiegających od oficjalnego stanowiska. Przed dołączeniem do VEB Klepacz pracował przez 10 lat w ministerstwie gospodarki.

„Pozostajemy w tyle”

W swoim wystąpieniu zatytułowanym „Rosyjska gospodarka i wyzwania geopolityczne” Klepacz stwierdził, że Rosja przegrywa globalną rywalizację technologiczną i gospodarczą nie tylko z Chinami i Stanami Zjednoczonymi, ale pod pewnymi względami także z Ukrainą, przypisując to zachodniemu wsparciu finansowemu dla Kijowa. Zauważył, że ukraińska gospodarka, choć częściowo zniszczona i stojąca w obliczu katastrofy demograficznej, mimo wszystko przetrwała.

Nie wygramy rywalizacji w tej wojnie na wyczerpanie. Mamy złudzenie, że wszystko tam (na Ukrainie) się zawali. Nie zawaliło się i nie zawali. Nasze koszty rosną.

Ostrzegł, że kryzys społeczny może nadejść w trudnym do przewidzenia momencie i choć gospodarka się nie załamie, rosyjskie opóźnienie będzie się pogłębiać wraz ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami. Skrytykował również nadmierną zależność od Chin oraz, jak to określił, nieskoordynowaną politykę pieniężną, budżetową i przemysłową, twierdząc, że jakość zarządzania ulega pogorszeniu. Według cytowanych przez niego sondaży publicznych, jakość opieki zdrowotnej spada, a sektor naukowo-technologiczny jest bardzo nierówny.

Rosnąca presja gospodarcza

Rosyjska gospodarka stoi w obliczu presji wydatków wojskowych, zachodnich sankcji oraz ukraińskich ataków na infrastrukturę energetyczną i logistyczną. Po rekordowych wskaźnikach wzrostu w latach 2023–2024, rosyjska gospodarka w 2025 roku odnotowała spadek, a tempo wzrostu pozostaje niższe niż w Stanach Zjednoczonych i na Ukrainie. W lipcu rosyjski bank centralny zasugerował, że gospodarka może w tym roku w ogóle nie urosnąć. Powtarzające się ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie ropy naftowej i magazyny czołowego sprzedawcy internetowego Wildberries wywołały wstrząsy podażowe, zwiększając ryzyko inflacji i niepokój społeczny.

W pierwszych czterech miesiącach 2026 roku deficyt budżetowy Rosji osiągnął 5870 mld rubli, czyli około 81 mld USD, przekraczając już całoroczny cel 3790 mld rubli wyznaczony przez władze.

Prezydent Władimir Putin stwierdził, że gospodarka jest stabilna pomimo, jak to ujął, zewnętrznych prób jej podważenia. Według doniesień brytyjskiej prasy, niektórzy doradcy bliscy Putinowi ostrzegali w prywatnych rozmowach, że obecne tempo wydatków wojennych staje się trudne do utrzymania. Kreml nie zasygnalizował żadnych zamiarów ograniczenia wysiłku militarnego, zamiast tego szukając dodatkowych dochodów poprzez podwyżki podatków dla mniejszych firm i wywieranie presji na inne sektory.