Rosja rezygnuje z prób zastąpienia dolara juanem pod wpływem amerykańskich sankcji

Wzrost znaczenia juana po nałożeniu sankcji

Po tym, jak zachodnie sankcje odcięły Rosję od płatności w dolarach i euro oraz zakazały importu i handlu tymi walutami, Kreml ogłosił, że juan zastąpi dolara. W pierwszych latach wojny chińska waluta szybko zyskiwała na znaczeniu. Jej udział w rosyjskim handlu zagranicznym wzrósł do niemal połowy, stała się najczęściej wymienianą walutą na moskiewskim rynku wewnętrznym i wyprzedziła dolara w depozytach bankowych. Rosyjskie banki przeniosły akcję kredytową z dolarów i euro na juany, obligacje denominowane w juanach rosły w dwucyfrowym tempie, a waluta ta stała się jednym z głównych aktywów w rezerwach Banku Rosji. W rezultacie rosyjska gospodarka uzależniła się od juana.

Przełom w czerwcu 2024 r.

W czerwcu 2024 r. Stany Zjednoczone znacznie rozszerzyły podstawy do nakładania sankcji wtórnych na instytucje finansowe i firmy prowadzące interesy z Rosją. Handel między Rosją a Chinami pogrążył się wówczas w chaosie. Płatności w Chinach były zamrażane lub opóźniane o miesiące, przelewy zwracane, a największe chińskie banki ostatecznie całkowicie zaprzestały współpracy z rosyjskimi kontrahentami. Przez pewien czas małe, prowincjonalne chińskie banki obsługiwały tajne transakcje płatnicze, ale one również ostatecznie odmówiły realizacji rosyjskich zleceń. Udział juana w płatnościach za rosyjski eksport osiągnął szczyt 45,2% w maju 2024 r., tuż przed rozszerzeniem sankcji.

Spadek udziału juana w płatnościach

Dane Banku Rosji z czerwca 2026 r. wskazują, że udział juana w płatnościach za rosyjski eksport do krajów „przyjaznych” wyniósł 20,8%, co stanowi wynik o ponad połowę niższy od szczytu z maja 2024 r. Inny raport, powołujący się na najnowsze dane banku centralnego, podaje wartość 22% dla 2026 r., określając ją jako połowę szczytowego poziomu; obie liczby nie zostały uzgodnione w źródłach. Bloomberg donosi, że Rosja faktycznie porzuciła wysiłki mające na celu zastąpienie dolara juanem. Zmiana nastąpiła po tym, jak chińskie banki zaczęły obawiać się objęcia sankcjami wtórnymi, którymi Waszyngton grozi w związku z wojną na Ukrainie.

2024-0545,2%

2026-0620,8%

2024-05

45.2 %

2026-06

20.8 %

Dane z tekstu artykułu

Problemy płatnicze rosyjskich firm

Ponieważ bezpośrednie rozliczenia w juanach są w dużej mierze niedostępne, rosyjskie firmy są zależne od pośredników, krajów trzecich i bardziej złożonych ścieżek płatności, co sprawia, że transakcje są wolniejsze, bardziej kosztowne i mniej przewidywalne. Płatności są nadal realizowane, ale według firm logistycznych współpracujących z Chinami żadna metoda nie gwarantuje sukcesu transakcji. Materiały dla klientów grupy logistycznej STA SiberiaTransAsia wskazują, że płacenie chińskim dostawcom w 2026 r. nie będzie prostą operacją. Nawet przy podpisanym kontrakcie i zweryfikowanym kontrahencie rosyjskie firmy napotykają opóźnienia w płatnościach, zwroty środków i dodatkowe kontrole zgodności. Aleksandr Wiediachin, pierwszy wiceprezes Sbierbanku, największego rosyjskiego banku, powiedział, że choć Rosja i Chiny oficjalnie przeszły na rozliczanie handlu w walutach narodowych, płatności nadal podlegają częstym zakłóceniom. Aleksandr Gabujew, dyrektor grupy analitycznej Eurasia Center, twierdzi, że regularne płatności bankowe gwałtownie spadły.