Prezydent Tajwanu ogłasza rekordowy budżet obronny na 2027 rok przekraczający 1 bln T$

Rekordowy budżet obronny

Prezydent Lai Ching-te potwierdził w poniedziałek, że całkowity budżet obronny Tajwanu na 2027 rok po raz pierwszy przekroczy 1 bln T$, osiągając 1,1225 bln T$ (31,40 mld USD). Kwota ta, łącząca regularny budżet państwa oraz budżety specjalne, przekroczy 3% PKB Tajwanu. Lai uzasadnił wzrost rosnącą presją militarną i polityczną ze strony Chin, które uznają demokratycznie rządzoną wyspę za własne terytorium i nie wykluczają użycia siły. Tajwan mierzy się również z wezwaniami Waszyngtonu do zwiększenia wydatków na własną obronność, co Lai przyjął z entuzjazmem.

Inwestycja w obronność to inwestycja w pokój; będziemy nadal budować solidniejsze siły obronne, aby utrzymać pokój i stabilność w Cieśninie Tajwańskiej oraz w całym regionie.

Porównanie z poprzednim rokiem

Według tej samej metody obliczeń rządowy projekt na 2026 rok zakładał wydatki obronne na poziomie 949,5 mld T$. Proponowana kwota na 2027 rok oznacza wzrost, który agencja Reuters oszacowała na 16%, podczas gdy Deutsche Welle i watson.ch wyliczyły go na około 18% w stosunku do projektu z 2026 roku. Kancelaria prezydenta nie podała oficjalnego wskaźnika wzrostu. Gabinet oficjalnie przedstawi budżet w czwartek, wraz ze szczegółowym podziałem środków na programy modernizacji wojska, w tym budowę tajwańskich okrętów podwodnych.

Przeszkody polityczne

Lai stoi na czele parlamentu zdominowanego przez opozycję, która dopiero w piątek, po miesiącach opóźnień, uchwaliła budżet na 2026 rok. Dwie główne partie opozycyjne zapowiedziały, że nie dadzą rządowi „czeków in blanco” i mają obowiązek kontrolować plany wydatków oraz ograniczać marnotrawstwo. W piątek Lai wezwał parlament do przeglądu budżetu w oparciu o zasady „profesjonalizmu, rozsądku i proporcjonalności”. Pozostaje kwestią otwartą, czy proponowana kwota na 2027 rok przetrwa negocjacje parlamentarne w niezmienionej formie, biorąc pod uwagę zapowiedzi opozycji dotyczące dokładnej analizy wydatków na obronność.

Kontekst militarny i ćwiczenia

Chińskie wojsko prowadzi działania wokół Tajwanu niemal codziennie, w tym patrole straży przybrzeżnej, oraz okresowo przeprowadza gry wojenne, ostatnie pod koniec grudnia. W zeszłym tygodniu Tajwan zakończył doroczne ćwiczenia wojskowe Han Kuang, które obejmowały symulacje różnych scenariuszy konfliktu, takich jak przenoszenie linii produkcji wojskowej, ograniczanie prędkości internetu oraz przeciwdziałanie potencjalnej chińskiej blokadzie morskiej. Chiny skrytykowały ćwiczenia jako „marnotrawną farsę” i oskarżyły władze w Tajpej o podsycanie lęku przed wojną. Eksperci zauważają, że chińskie operacje wokół wyspy służą zarówno wywieraniu presji psychologicznej, jak i gromadzeniu danych wywiadowczych.

Szerszy budżet i tło gospodarcze

Wzrost wydatków obronnych wpisuje się w szerszy, ekspansywny budżet. Lai wskazał na silne prognozy gospodarcze, z tempem wzrostu mającym osiągnąć najwyższy poziom od 39 lat, napędzanym przez przewagi Tajwanu w sektorze półprzewodników, technologii informatycznych, komunikacji oraz łańcuchów dostaw. Budżet obejmuje dodatkowe wydatki w wysokości 235,7 mld T$ oraz wypłatę gotówkową w wysokości 10 000 T$ na osobę (około 270 EUR) jako „dywidendę z AI” dla społeczeństwa. Środki socjalne obejmują dotacje dla dzieci poniżej 18. roku życia, rozszerzone świadczenia rodzicielskie oraz wydłużone urlopy małżeńskie i macierzyńskie. Lai stwierdził, że owoce wzrostu będą dzielone sprawiedliwie i zobowiązał się do dalszego wykorzystywania historycznej szansy, jaką daje sztuczna inteligencja.