Rekordowo ciepły czerwiec i lipiec w Europie Zachodniej, temperatury oceanów na najwyższym poziomie w historii

Rekordowe upały w Europie Zachodniej

Europa Zachodnia odnotowała najcieplejszy okres od czerwca do lipca w historii pomiarów, ze średnią temperaturą 21,62°C dla całego regionu, poinformował unijny serwis Copernicus Climate Change Service z Bonn. Wynik ten był o 2,79°C wyższy od długoterminowej średniej czerwcowej dla okresu referencyjnego 1991–2020. Region Europy Zachodniej według definicji programu Copernicus obejmuje Szwajcarię i Niemcy. Dane wykorzystywane przez serwis sięgają 1950 roku, przy czym dostępne są również niektóre wcześniejsze zapisy.

Copernicus odnotował wyraźny gradient temperatury między Europą Zachodnią a Europą Wschodnią i Skandynawią, gdzie warunki były znacznie chłodniejsze. W samych Niemczech południowy zachód był wyraźnie cieplejszy niż północny wschód.

Cztery fale upałów od maja

Od maja Europa Zachodnia doświadczyła czterech fal upałów, co Copernicus określił jako liczbę wyjątkową dla tego regionu. Utrzymujące się od późnej wiosny wysokie temperatury towarzyszyły trwającej w wielu częściach Europy suszy. Części Półwyspu Iberyjskiego, Francji, Niemiec, Austrii, Węgier i Wielkiej Brytanii były w lipcu bardziej suche niż przeciętnie, co kontynuuje wzorzec rozpoczęty w maju i nasilony w czerwcu.

Wilgotność gleby w Europie Zachodniej w lipcu była znacząco niższa niż podczas ostatniego suchego lipca w 2022 roku. Poziomy rzek w dotkniętych regionach spadły znacznie poniżej średnich długoterminowych, przy czym lokalnie odnotowano wyjątkowo niskie wartości na Sekwanie, Renie i Dunaju.

Samantha Burgess, dyrektor ds. strategii klimatycznej w Copernicus, wyjaśniła mechanizm sprzężenia zwrotnego między upałem a suszą.

Gdy gleba wysycha, traci zdolność do naturalnego chłodzenia, przez co ciepło może gromadzić się jeszcze łatwiej. To wyraźny przykład na to, jak zmiany klimatyczne potęgują ekstremalne temperatury: upał i susza coraz bardziej się wzajemnie napędzają.

Kontekst globalny i europejski

Dla Europy jako całości lipiec był dopiero 11. najcieplejszym miesiącem w historii, ze średnią temperaturą 20,49°C. Globalnie lipiec był drugim najcieplejszym miesiącem w historii, ex aequo z 2024 rokiem, z temperaturą około 16,90°C. Rekordzistą pozostaje lipiec 2023 roku z wynikiem 16,95°C. Miniony miesiąc był o 1,47°C cieplejszy od poziomu z lipca ery przedprzemysłowej.

Rekordowe temperatury oceanów i morskie fale upałów

Światowe oceany również osiągnęły rekordowe poziomy. Temperatura powierzchni morza w lipcu była najwyższą w historii pomiarów dla tego miesiąca i wyniosła 20,96°C, przewyższając poprzedni rekord 20,89°C ustanowiony w lipcu 2023 roku. Pomiary obejmują oceany poza regionami polarnymi.

Copernicus wskazał na obecnie wysokie temperatury w równikowym Pacyfiku związane z początkiem zjawiska klimatycznego El Niño, które ma się nasilić w nadchodzących miesiącach. Wzdłuż wybrzeży Atlantyku oraz w zachodniej części Morza Śródziemnego temperatury wody osiągnęły rekordowe wartości, czemu towarzyszyły silne morskie fale upałów.

Serwis Copernicus, obsługiwany przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF), regularnie publikuje dane na temat temperatury powierzchni, pokrywy lodu morskiego i opadów. Jego ustalenia opierają się na komputerowych analizach uwzględniających miliardy pomiarów z satelitów, statków, samolotów i stacji pogodowych na całym świecie. Dziennik Der Standard zauważył, że wysokie temperatury powietrza w ostatnich tygodniach sprzyjały również pożarom lasów.