Biegli z Mossos d'Esquadra: gumowa kula rykoszetowała przed trafieniem Rogera Española

Ustalenia kryminalistyczne dotyczące trajektorii pocisku

W środę 30 września 2026 roku Sąd Prowincjonalny w Barcelonie wysłuchał opinii biegłych podczas trzeciej sesji procesu czterech funkcjonariuszy hiszpańskiej policji narodowej, oskarżonych o zranienie aktywisty Rogera Española podczas referendum niepodległościowego w Katalonii 1 października 2017 roku. Trzech członków jednostki fotografii i audiowizualnej policji naukowej Mossos d'Esquadra zeznało, że policjant obsługujący strzelbę nie celował bezpośrednio w Española. Według ich analizy wizualnej w pobliżu szkoły Ramon Llull, funkcjonariusz oddał strzał w kierunku ziemi, co spowodowało rykoszet gumowej kuli, która następnie trafiła Española w oko. Eksperci katalońskiej policji potwierdzili, że choć funkcjonariusz trzykrotnie pociągnął za spust, tylko trzeci strzał był załadowany gumową kulą, a dwa poprzednie były ślepakami. Zauważyli również, że kilku funkcjonariuszy ustawionych bezpośrednio przed i po prawej stronie strzelca częściowo zasłaniało mu pole widzenia.

Broń jest ustawiona pod kątem i skierowana w ziemię.

Spory o odległość i zeznania ekspertów

Mossos d'Esquadra oszacowali odległość między strzelcem a Españolem na 14,12 metra, obliczając ją na podstawie miejsca, w którym upadł Español, bez użycia cyfrowych urządzeń pomiarowych. Neil Corney z Omega Research Foundation, organizacji doradzającej ONZ w kwestiach sprzętu bezpieczeństwa, zeznawał w imieniu oskarżycieli prywatnych i zgodził się, że pocisk rykoszetował przed uderzeniem. Corney zakwestionował jednak bezpieczeństwo operacyjne strzału, stwierdzając, że odległość 14,12 metra była mniejsza niż zalecany protokół minimum 25 metrów dla strzelania gumowymi kulami, nawet jeśli istnieją wyjątki w ramach określonych przepisów. Corney zauważył, że funkcjonariusz podszedł o około metr w stronę Española tuż przed oddaniem strzału, co jeszcze bardziej zmniejszyło dystans.

Obrona policji i argumenty dotyczące kontroli tłumu

Biegli z Guardia Civil i policji narodowej bronili operacji przed szkołą Ramon Llull, klasyfikując reakcję taktyczną jako odpowiednią do okoliczności. Biegli z Guardia Civil zeznali, że funkcjonariusze mierzyli się z wyzwiskami, a następnie wieloma aktami przemocy ze strony protestujących, co zagrażało bezpieczeństwu policji. Argumentowali, że jednostki nie miały wystarczającej liczby personelu, aby rozproszyć zgromadzone tłumy za pomocą konwencjonalnych metod. Według ich oceny, naprzemienne używanie ślepaków i gumowych kul służyło utrzymaniu dystansu i skłonieniu tłumu do rozejścia się, a nie spowodowaniu celowych obrażeń.

Roszczenia prawne i orzeczenia o amnestii

Prokurator publiczny wniósł o pełne uniewinnienie czterech oskarżonych (strzelca, inspektora i dwóch podinspektorów), argumentując, że ich działania były uzasadnione zwolnieniem z odpowiedzialności w ramach pełnienia obowiązków służbowych. Prokuratura wcześniej wnioskowała o amnestię zarówno dla funkcjonariuszy, jak i dla Española, który był oskarżony o rzucenie metalowym ogrodzeniem w stronę linii policyjnych. Sąd Prowincjonalny w Barcelonie przyznał amnestię Españollowi, ale odmówił jej czterem funkcjonariuszom, ponieważ przepisy o amnestii wykluczają działania celowe skutkujące utratą głównego organu. Podmioty oskarżenia prywatnego (w tym Irídia, Katalońskie Zgromadzenie Narodowe i Òmnium Cultural) domagają się kar od 12 do 13 lat więzienia dla każdego z funkcjonariuszy, w tym dziewięciu lat za ciężki uszczerbek na zdrowiu z utratą organu oraz czterech lat za tortury.