François Bayrou przed sądem apelacyjnym w Paryżu w sprawie funduszy Parlamentu Europejskiego

Rozpoczęcie procesu przed Sądem Apelacyjnym w Paryżu

Były premier Francji François Bayrou oraz dziesięciu byłych działaczy Ruchu Demokratycznego (MoDem) stanęli w środę, 9 września 2026 r., przed Sądem Apelacyjnym w Paryżu. Postępowanie odwoławcze potrwa cztery tygodnie, a przesłuchania zakończą się 2 października 2026 r. W procesie bierze udział łącznie trzynastu oskarżonych, w tym Bayrou, dziesięciu byłych urzędników partyjnych oraz dwie organizacje polityczne jako podmioty prawne: MoDem i jego historyczny poprzednik, Unia na rzecz Demokracji Francuskiej (UDF). Proces toczy się po apelacji prokuratury od wyroku uniewinniającego Bayrou, wydanego przez sąd pierwszej instancji na początku 2024 r. Lider centrystów, trzykrotny kandydat na prezydenta, będzie przewodził obronie jako główny oskarżony. Przed wejściem na salę rozpraw Bayrou zwrócił się do dziennikarzy.

Podchodzę do tego procesu z wielkim spokojem i wielką pewnością siebie.

Zarzuty przywłaszczenia środków i zakres finansowy

Sprawa dotyczy przywłaszczenia publicznych funduszy Parlamentu Europejskiego w latach 2005–2017. Według prokuratury oskarżeni nielegalnie przekierowali około 300 000 euro z jedenastu umów o pracę asystentów parlamentarnych. Prokuratura utrzymuje, że osoby te, mimo opłacania ich z funduszy Unii Europejskiej, pracowały głównie lub wyłącznie na potrzeby krajowej działalności partii centrowej we Francji, a nie wypełniały obowiązków parlamentarnych. Wśród oskarżonych osób fizycznych znajduje się były minister sprawiedliwości Michel Mercier, pełniący w tamtym czasie funkcję skarbnika partii, oraz pięciu byłych europosłów, w tym Jean-Luc Bennahmias. Trzech administratorów partyjnych i jeden asystent parlamentarny również odpowiadają za przywłaszczenie środków publicznych, współudział lub ukrywanie skradzionych funduszy.

Wyroki pierwszej instancji i uniewinnienie Bayrou

5 lutego 2024 r. paryski sąd karny orzekł, że w aparacie partyjnym dochodziło do fikcyjnego zatrudnienia, nakładając na MoDem wysokie kary finansowe oraz wyroki więzienia w zawieszeniu od 10 do 18 miesięcy i zakazy pełnienia funkcji publicznych dla kilku współoskarżonych. Sąd uniewinnił jednak Bayrou od zarzutu bezpośredniego sprawstwa, wskazując, że w aktach sprawy nie znaleziono dokumentów potwierdzających, iż instruował on pięciu europosłów do zatrudniania asystentów na fikcyjnych warunkach. Sąd zauważył, że choć jest bardzo prawdopodobne, iż działania trzech oskarżonych odbywały się za wiedzą Bayrou, prokuratura nie przedstawiła namacalnych dowodów prawnych na taką zgodę. Sąd pierwszej instancji odrzucił również tezę o istnieniu systemowego mechanizmu wewnątrz MoDem, odróżniając tę sprawę od przypadku asystentów Zjednoczenia Narodowego, w którym Marine Le Pen otrzymała wyrok aresztu domowego z dozorem elektronicznym zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji.

Tło polityczne i kalendarium

Postępowanie sądowe trwa już dziesięć lat, licząc od czerwca 2017 r., kiedy to wstępne dochodzenie zmusiło Bayrou do rezygnacji ze stanowiska ministra sprawiedliwości zaledwie miesiąc po nominacji. Po uniewinnieniu w lutym 2024 r. Bayrou określił wyrok końcem siedmioletniego koszmaru, jednak apelacja prokuratury wydłużyła spór prawny o kolejne trzy lata. W międzyczasie Bayrou został premierem Francji i sprawował urząd przez dziewięć miesięcy, opuszczając Matignon 9 września 2025 r., dokładnie rok przed rozpoczęciem tego procesu apelacyjnego. Bayrou potwierdził, że nie wystartuje w wyborach prezydenckich w 2027 r., przygotowując się do miesięcznej obrony przed paryskim sądem.