Prix Renaudot utrzymuje Thélysona Oréliena na liście dziewięciu nominowanych mimo zarzutów o użycie AI

Jury Renaudot utrzymuje Oréliena mimo zarzutów o AI

W środę 7 października 2026 r. jury Prix Renaudot ogłosiło drugą listę dziewięciu powieści, utrzymując na niej kanadyjsko-haitańskiego autora Thélysona Oréliena i jego książkę "C'était ça ou mourir". Powieść wydana przez Grasset pozostała w zestawieniu mimo zarzutów o plagiat i wykorzystanie sztucznej inteligencji, które pojawiły się po przyznaniu nagrody Prix du roman Fnac 21 września 2026 r. Jury, które obradowało w paryskiej restauracji Drouant, przewodniczy w tym roku Frédéric Beigbeder, a w jego skład wchodzi dziesięciu członków, w tym Jean-Marie Gustave Le Clézio, Dominique Bona oraz Patrick Besson. Panel Renaudot skrócił początkową listę 17 powieści, ogłoszoną 3 września 2026 r., do dziewięciu pretendentów przed ogłoszeniem ostatecznego werdyktu zaplanowanym na 3 listopada 2026 r. W ubiegłym roku Prix Renaudot 2025 otrzymała Adélaïde de Clermont-Tonnerre za powieść "Je voulais vivre", również wydaną przez Grasset, która koncentrowała się na postaci Milady z twórczości Alexandre'a Dumasa.

Pełna lista nominowanych powieści i esejów do nagrody w 2026 r.

Dziewięć powieści awansujących w konkursie Renaudot 2026 reprezentuje szereg francuskich wydawnictw. Obok Oréliena wybrano autorów takich jak Boris Bergmann za "Minotaure" (Albin Michel), Jean-Marie Blas de Roblès za "Cipango" (Zulma) oraz Hemley Boum za "Nos vies sauvages" (Gallimard). Gallimard zapewniło sobie drugie miejsce dzięki powieści "Le Palais" François-Henriego Désérable'a, podczas gdy wydawnictwo Stock reprezentuje David Djaïz z książką "La méthode", a Philippe Rey – Osvalde Lewat z "Un corps indocile". Ostatnie dwie pozycje na liście to "Eugénie sous les bombes" Anne Percin wydana przez Buchet Chastel oraz "Heures sauvages" Marie Petitcuénot wydana przez Héloïse d'Ormesson. Oprócz listy powieści jury ogłosiło wybór sześciu esejów. Są to: "Dictionnaire amoureux du bonheur" Jeana-Paula Enthovena (Plon), "Un diamant dans les gravats" autorstwa Luz (Stock), "Mon ami Curnonsky" Louisa Michaud (Le Rocher), "L'Odyssée de l'Odyssée" Christophe'a Ono-dit-Biota (Grasset), "La Guerre éternelle" Oliviera Rolina (Gallimard) oraz "La vie brute" Joy Sorman (Flammarion).

Rozbieżność z decyzjami Goncourtów i Femina

Decyzja jury Renaudot różni się od wyborów dokonanych przez inne francuskie jesienne panele literackie. Akademia Prix Goncourt zdecydowała o usunięciu "C'était ça ou mourir" z rywalizacji natychmiast po pojawieniu się podejrzeń, nie czekając na planowaną drugą selekcję. Jurorzy Goncourtów powoływali się na szczególne obawy dotyczące nagrody Goncourt des lycéens, w której książka Oréliena była uważana za silnego kandydata. We wtorek 6 października 2026 r. jury Prix Femina również wykluczyło Oréliena podczas redukcji swojej długiej listy francuskiej prozy z 17 do 10 tytułów. Cięcia w Femina objęły także autorów takich jak Nina Bouraoui, Jean-Baptiste Del Amo, Julia Kerninon, Maxim Schwartz, Jean-Noël Orengo oraz Anne Godard, choć Godard pozostaje w rywalizacji o nagrodę Goncourtów. Po tych wykluczeniach wydawnictwo Grasset nie posiada już żadnych tytułów w kategoriach powieści francuskiej ani zagranicznej nagrody Femina, podczas gdy Orélien pozostaje w grze o Renaudot oraz Prix Médicis.

Zarzuty, działania wydawcy i kalendarz

Kontrowersje wokół Oréliena rozpoczęły się po jego początkowym sukcesie podczas jesiennego sezonu wydawniczego (rentrée littéraire), kiedy pojawiły się zarzuty kwestionujące autorstwo "C'était ça ou mourir" i wskazujące na potencjalne wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji. W Kanadzie pojawiły się oddzielne oskarżenia o plagiat, koncentrujące się na wcześniejszych artykułach i wierszach napisanych przez autora. Po tych twierdzeniach kanadyjski wydawca Oréliena, Éditions du Boréal, zawiesił wszelkie działania promocyjne książki, a autor powrócił do Kanady. Mimo kontrowersji francuskie księgarnie nadal wystawiają i sprzedają tom, utrzymując wysokie wyniki sprzedaży. Jesienny kalendarz literacki we Francji trwa – 27 października zostanie przyznana nagroda Prix Décembre, o którą rywalizują finalistki Anne Godard, Daria Marx i Lucie Rico, a po niej nastąpi trzecia selekcja Femina (23 października) oraz finałowe ogłoszenie laureatów 4 listopada, dzień po ogłoszeniu werdyktu Renaudot.