Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński potępia obecność policji w Trybunale Konstytucyjnym

Policja w Trybunale i przerwa dla kierownictwa

W piątek, 30 października 2026 r., do budynku Trybunału Konstytucyjnego skierowano funkcjonariuszy policji. Wiceprezesowi Bartłomiejowi Sochańskiemu uniemożliwiono wejście na teren obiektu. Zarządzenie wydane przez Annę Korwin-Piotrowską przewiduje przerwę w pełnieniu obowiązków służbowych przez obecne kierownictwo Trybunału, Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego. Z doniesień wynika, że przerwa ta ma trwać miesiąc i to właśnie ten dokument stał się przedmiotem sprzeciwu Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Sprzeciw Sądu Najwyższego

Zbigniew Kapiński, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, zareagował w oświadczeniu opublikowanym na stronie internetowej SN. Poinformował, że przyjął informacje o tych działaniach z najwyższym oburzeniem i stanowczym sprzeciwem. Wskazał, że wydarzenia te budzą poważne zastrzeżenia co do ich zgodności z fundamentalnymi zasadami porządku konstytucyjnego Polski i ostrzegł przed szczególnie niebezpiecznym precedensem dla demokratycznego państwa prawa. Kapiński sformułował swój główny zarzut w jednym zdaniu:

„Stanowczo potępiam wszelkie próby podporządkowania działalności konstytucyjnych organów państwa środkom przymusu lub decyzjom podejmowanym poza ustawowym porządkiem prawnym.”

Argumentował, że spory o sposób funkcjonowania organów konstytucyjnych muszą być rozstrzygane na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach, a nie poprzez groźbę użycia siły. Dodał również, że kwestia funkcjonowania organu konstytucyjnego nie może być rozstrzygana poprzez użycie lub groźbę użycia siły.

Przywołane podstawy konstytucyjne

Oświadczenie przywołuje artykuły 7, 10 i 173 Konstytucji. Artykuł 7 wymaga, aby organy władzy publicznej działały na podstawie i w granicach prawa, artykuł 10 określa podział i równowagę władz, a artykuł 173 gwarantuje, że sądy i trybunały są odrębne i niezależne od innych władz. Kapiński argumentował, że przepisy te wykluczają możliwość ograniczania przez jakikolwiek organ publiczny działalności organu konstytucyjnego lub odsuwania od obowiązków osób sprawujących w nim funkcje bez procedur ustawowych. Dodał, że żaden organ państwa nie może przyznawać sobie uprawnień, których prawo nie przewiduje, ani stosować przymusu w celu narzucenia innym organom własnej wykładni przepisów.

Na temat roli policji napisał:

„W demokratycznym państwie prawnym policja nie może być narzędziem do egzekwowania woli politycznej osób aktualnie sprawujących władzę.”

Stwierdził, że policja nie może być wykorzystywana jako instrument nacisku na sądy i trybunały, a stanowisko przeciwne oznaczałoby, że o niezależności decyduje możliwość zastosowania siły, a nie prawo.

Ostrzeżenia zawarte w oświadczeniu

Kapiński ostrzegł, że milczenie wobec działań podważających niezależność organów konstytucyjnych byłoby równoznaczne z tolerowaniem praktyk zagrażających fundamentom porządku konstytucyjnego. W jego ocenie Trybunał Konstytucyjny jest obecnie obiektem takich działań. Przedstawił sprawę jako pytanie o to, czy o zakresie działania organu konstytucyjnego decyduje prawo, czy zdolność do stosowania przymusu. Oświadczenie kończy się konkluzją, że odpowiedź na to pytanie może dać tylko prawo.