Portugalia przedstawia priorytety w Radzie Bezpieczeństwa ONZ i apeluje o szerszą reprezentację

Przemówienie na Zgromadzeniu Ogólnym

Premier Portugalii Luís Montenegro wystąpił w czwartek 24 września 2026 r. na 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Montenegro wszedł na mównicę bezpośrednio po premierze Izraela Benjaminie Netanjahu. Podczas gdy liczne delegacje opuściły salę, a wystąpienie Netanjahu spotkało się z mieszanką buczenia i oklasków, jeden przedstawiciel portugalskiej delegacji pozostał na sali podczas przemówienia izraelskiego polityka. Minister spraw zagranicznych Paulo Rangel, minister zdrowia Ana Paula Martins oraz sekretarz stanu Salvador Malheiro weszli na salę tuż przed rozpoczęciem przemówienia Montenegro. W otwierających słowach premier wezwał do natychmiastowego powstrzymania cierpienia ludności cywilnej na Bliskim Wschodzie i ponowił poparcie dla wynegocjowanego pokoju między Izraelczykami a Palestyńczykami.

Na Bliskim Wschodzie tragedia humanitarna musi się zakończyć. Musimy dążyć do rozwiązania dwupaństwowego, w którym Izrael i Palestyna współistnieją jako dwa suwerenne państwa w pokoju i bezpieczeństwie.

Reforma Rady Bezpieczeństwa i priorytety

Montenegro poświęcił znaczną część swojego wystąpienia nadchodzącej kadencji Portugalii w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, która rozpocznie się 1 stycznia na lata 2027–2028. Portugalia zdobyła mandat w pierwszej turze głosowania, uzyskując najwyższy wynik w historii swoich kandydatur do tego organu. Montenegro przedstawił platformę polityczną skupioną na trzech priorytetach: zapobieganiu konfliktom, współpracy poprzez partnerstwa oraz ochronie podstawowych praw człowieka, bezpieczeństwa żywnościowego i grup wrażliwych. Zaapelował również o reformę strukturalną Rady Bezpieczeństwa, argumentując, że organ ten musi stać się bardziej reprezentatywny poprzez przyznanie stałych miejsc Afryce, Brazylii i Indiom. Ponadto Montenegro wezwał do szerszego oficjalnego używania języka portugalskiego w instytucjach ONZ, zauważając, że posługuje się nim blisko 300 mln osób na świecie i jest to najczęściej używany język na półkuli południowej.

Od stycznia Portugalia wniesie do Rady Bezpieczeństwa, jako członek niestały, globalne powołanie oraz kulturę dialogu i budowania mostów.

Dyplomacja dwustronna na marginesie szczytu

Równolegle do wystąpień na Zgromadzeniu Ogólnym, minister spraw zagranicznych Portugalii Paulo Rangel prowadził spotkania dwustronne w Nowym Jorku. W środę 23 września Rangel spotkał się z ministrem spraw zagranicznych Timoru Wschodniego Bendito Freitasem, aby podsumować niedawne spotkanie ministerialne Wspólnoty Państw Języka Portugalskiego w Dili i uzgodnić cele polityki zagranicznej. Rozmowy dotyczyły również nadchodzącej kadencji Portugalii w Radzie Bezpieczeństwa, która rozpoczyna się w styczniu, kiedy to Portugalia obejmie rotacyjne miesięczne przewodnictwo w Radzie. Następnie Rangel spotkał się z ministrem spraw zagranicznych Wenezueli Félixem Plasencią, omawiając sytuację licznej społeczności portugalsko-wenezuelskiej oraz zaangażowanie dyplomatyczne w Ameryce Łacińskiej.

Utrzymywanie kanałów dialogu jest niezbędne. Również w nadchodzącym mandacie w Radzie Bezpieczeństwa ONZ Portugalia pozostanie gotowa do budowania mostów, promowania dialogu i przyczyniania się do bardziej stabilnej, demokratycznej i dostatniej Wenezueli.

Historia mandatu i agenda wielostronna

Nadchodząca kadencja 2027–2028 to czwarty okres sprawowania przez Portugalię funkcji wybranego członka niestałego Rady Bezpieczeństwa ONZ, po poprzednich kadencjach w latach 1979–1980, 1997–1998 oraz 2011–2012. Portugalia zdobyła miejsce za każdym razem, gdy zgłaszała swoją kandydaturę, startując w ostatnich wyborach pod oficjalnym hasłem „Zapobieganie, Partnerstwo, Ochrona”. W szerszych uwagach na Zgromadzeniu Ogólnym Montenegro wezwał do wspólnych reakcji na globalne wyzwania, wskazując na międzynarodowy kryzys energetyczny, redukcję ubóstwa i współpracę wielostronną w obliczu konfliktów regionalnych.