Rząd · Coimbra
Portugalska Partia Socjalistyczna domaga się wyjaśnień ministra w sprawie likwidacji programów zatrudnienia naukowców
Portugalska Partia Socjalistyczna (PS) domaga się pilnego przesłuchania ministra edukacji i nauki Fernando Alexandre w parlamencie w związku z zakończeniem programów FCT-Tenure oraz Aliança Ciência, mimo że rząd nie opublikował jeszcze formalnej decyzji w tej sprawie.
Tekst AI na podstawie relacji SAPO, Notícias ao Minuto, PÚBLICO i innych wydawców. Opublikowany . Jak powstaje
Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).
W skrócie
PS chce przesłuchania Fernando Alexandre i Heleny Canhão w parlamencie oraz żąda przekazania raportów ewaluacyjnych i uzasadnienia decyzji przed przesłuchaniem.
4 listopada 2026 r. minister zapewniał posłów, że wycofywanie środków z nauki nie jest planowane, a sześć dni później, według doniesień prasowych, poinformował Radę Rektorów, że druga edycja FCT-Tenure nie zostanie uruchomiona.
Cztery priorytetowe obszary zaprezentowane w Coimbrze 16 listopada otrzymają od 30% do 40% budżetu AI2, a konsultacje społeczne raportu trwają do 23 listopada.
W dyskusji nad budżetem na 2027 r. wskazuje się na cięcie w wysokości 166 mln euro (23,3%) w kwocie przekazywanej do AI2 w porównaniu z FCT.
- 16.11Minister broni nieprzedłużenia programów w Coimbrze, rząd prezentuje propozycję priorytetów AI2
- 17.11PS składa wniosek o pilne przesłuchanie ministra w parlamencie
- 23.11Zakończenie konsultacji społecznych raportu dotyczącego priorytetów AI2
Socjaliści żądają przesłuchania i dokumentacji
We wtorek, 17 listopada 2026 r., Partia Socjalistyczna (PS) złożyła wniosek o pilne przesłuchanie ministra edukacji, nauki i innowacji Fernando Alexandre w parlamencie w związku z anulowaniem drugiej edycji programu FCT-Tenure oraz zakończeniem Aliança Ciência, które finansowały zatrudnienie w sektorze nauki. Partia chce również przesłuchania sekretarz stanu ds. nauki i innowacji Heleny Canhão oraz żąda, aby raporty ewaluacyjne, dokumentacja i uzasadnienie obu decyzji trafiły do Zgromadzenia Republiki przed przesłuchaniem. PS zauważa, że oba programy powstały za poprzedniego rządu socjalistycznego i w praktyce działały wspólnie. Partia twierdzi, że obecny rząd nigdy nie ogłosił w parlamencie zamiaru ich zakończenia.
Zapewnienia budżetowe i zwrot o 180 stopni
PS przypomina, że 4 listopada 2026 r., podczas prac komisji nad budżetem państwa na 2027 r., minister zapewniał posłów, że wycofywanie środków z nauki nie jest planowane ani przewidywane. Sześć dni później, według doniesień prasowych, poinformował Radę Rektorów Portugalskich Uniwersytetów, że druga edycja FCT-Tenure nie zostanie uruchomiona, a Aliança Ciência zostanie zakończona. Partia twierdzi, że do tej pory nie opublikowano żadnego formalnego aktu ani uzasadnienia. Doniesienia prasowe wskazują, że nowa Agencja ds. Badań i Innowacji (AI2) sformalizuje decyzję, gdy zacznie w pełni działać w 2027 r.
Odpowiedź ministra w Coimbrze
W poniedziałek, 16 listopada, w Coimbrze Fernando Alexandre powiedział dziennikarzom, że doszło jedynie do nieprzedłużenia programu, który pozwolił na zatrudnienie około 1100 doktorów. Stwierdził, że rząd podtrzymuje zobowiązanie do tworzenia warunków dla zatrudnienia w nauce oraz poprawy warunków kontraktowych i płacowych naukowców. Przyznał również, że obecne mechanizmy zatrudniania prawdopodobnie nie były najlepszym rozwiązaniem.
„Prawdopodobnie te instrumenty nie są najlepsze, ale oczywiście znajdą się inne sposoby, by to robić.”
Dodał, że kontrakty FCT-Tenure, których procesy rekrutacyjne niedawno zakończono, zostaną poddane ocenie przed wyborem alternatywy. PS argumentuje, że instytucje tracą główne publiczne narzędzie walki z prekariatem w nauce oraz współfinansowanie, na którym planowały nowe etaty, podczas gdy rząd nie przedstawił planów zastępczych, źródeł finansowania, harmonogramu ani liczby miejsc pracy.
Cztery priorytety nowej agencji
Podczas tego samego wydarzenia w Coimbrze rząd przedstawił propozycję czterech priorytetów strategicznych dla finansowania AI2 na najbliższe pięć lat: wykorzystanie zasobów naturalnych, przyspieszenie transformacji cyfrowej, budowa zrównoważonego mieszkalnictwa i poprawa jakości życia. Propozycja zakłada, że te obszary otrzymają od 30% do 40% budżetu AI2, jednak całkowita kwota będzie znana dopiero po podpisaniu kontraktu programowego pod koniec roku. Raport końcowy jest poddany konsultacjom społecznym do 23 listopada, po czym rezolucja trafi do Rady Ministrów. Sekretarz stanu Helena Canhão poinformowała, że proces przyciągnął około 4500 uczestników w ramach dziesiątek inicjatyw, a platforma AI2Participa zebrała ponad 10 000 opinii. Maria do Rosário Partidário, która koordynowała zlecone przez rząd badanie, argumentowała, że badania powinny opierać się na zasobach naturalnych kraju. Helena Canhão nie szczędziła krytyki obecnemu modelowi.
„To nie jest system, którego chcemy.”
Presja budżetowa i porównania europejskie
Felieton dotyczący sporu wskazuje na cięcie w wysokości 166 mln euro (23,3%) w kwocie przekazywanej do AI2 w porównaniu z jej poprzednikiem, Fundação para a Ciência e a Tecnologia, w dyskusji nad budżetem na 2027 r. Ten sam tekst podaje, że FCT-Tenure otworzył około 1000 etatów w skali kraju w swojej jedynej edycji i szacuje krajowe wydatki na badania na około 1,8% PKB w 2025 r. przy celu 3% na 2030 r. Na poziomie europejskim Komisja zaproponowała 175 mld euro na program ramowy na lata 2028–2034, później zredukowane do 158 mld, podczas gdy raport Draghiego wskazywał na 200 mld.
- Propozycja Komisji
- 175 mld euro
- Skorygowana kwota
- 158 mld euro
- Cel raportu Draghiego
- 200 mld euro
Dane z tekstu artykułu
Felieton podaje również, że wskaźniki sukcesu w europejskich grantach oscylują obecnie wokół 10%. Jako przykłady podano granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych, gdzie wskaźniki sukcesu wynosiły 8,8% na początkowym etapie kariery, 11,2% na etapie średniozaawansowanym i 9,6% na etapie zaawansowanym.
- Początkowy etap kariery
- 8.8 %
- Średniozaawansowany etap kariery
- 11.2 %
- Zaawansowany etap kariery
- 9.6 %
Dane z tekstu artykułu
Zapytaj o ten tekst
Źródła i kontekst
- SAPOWsparcie dla zatrudnienia naukowego. PS wnioskuje o przesłuchanie ministraApoio ao emprego científico. PS pede audição do ministro · oryginał: portugalski
- Notícias ao MinutoPS wnioskuje o przesłuchanie ministra w sprawie programów wsparcia zatrudnienia naukowegoPS pede audição do ministro sobre programas de apoio a emprego científico · oryginał: portugalski
- PÚBLICOFCT-Tenure: „Być może nie jest to najlepszy sposób na promowanie zatrudnienia naukowego”FCT-Tenure: "Se calhar não é a melhor forma de promover o emprego científico · oryginał: portugalski
- PÚBLICOUpadek nauki w Portugalii i w EuropieO declínio da ciência em Portugal e na Europa · oryginał: portugalski
- Fernando Alexandre
- Minister edukacji, nauki i innowacji, którego zapewnienia i decyzje dotyczące FCT-Tenure oraz Aliança Ciência są kwestionowane
- Miejsca
- Coimbra, Portugalia
Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.
Wesprzyj Pollar