Polska i Wielka Brytania podpisują przełomowy traktat obronny; prezydent Nawrocki krytykuje brak konsultacji

Historyczne porozumienie w symbolicznym miejscu

Polska i Wielka Brytania podpisały w środę 27 maja 2026 roku nowy Traktat o Partnerstwie w Dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony. Dokument został podpisany przez premiera Donalda Tuska i premiera Keira Starmera w muzeum poświęconym Bitwie o Anglię w Uxbridge w zachodnim Londynie – miejscu upamiętniającym również polskich pilotów walczących w tym konflikcie. Obaj przywódcy określili traktat jako historyczną, pokoleniową modernizację stosunków dwustronnych.

Mamy ze sobą długą wspólną historię, dzielimy podobne wartości, walczyliśmy razem i dziś stajemy przed podobnymi wyzwaniami.

Traktat zobowiązuje oba narody do wzajemnej pomocy, w tym użycia środków wojskowych, w razie zbrojnego ataku na którąkolwiek ze stron, zgodnie z art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. Wprost wymienia Rosję jako zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz potwierdza wsparcie dla Ukrainy.

Zakres współpracy

Porozumienie obejmuje szeroki zakres dziedzin bezpieczeństwa. Obejmuje wspólne szkolenia wojskowe, wymianę informacji wywiadowczych, współpracę w cyberbezpieczeństwie oraz rozwój przemysłów obronnych. Oba kraje planują wspólną produkcję zaawansowanych nowej generacji rakiet obrony powietrznej średniego zasięgu oraz wzmocnienie systemów przeciwrakietowych. Traktat dotyczy także zwalczania zagrożeń hybrydowych, dezinformacji, nielegalnej migracji oraz ochrony infrastruktury krytycznej, takiej jak systemy morskie, energetyczne i zdrowotne.

Po pierwsze, co chcemy chronić? Chcemy chronić bezpieczne Zjednoczone Królestwo i Irlandię Północną. Chcemy chronić bezpieczną Polskę, nasze terytoria, nasze granice. Po drugie, chcemy chronić cyberprzestrzeń, ponieważ nowoczesne technologie sprawiają, że dziś nikt nie czuje się bezpieczny, a współpraca w tym obszarze jest tak kluczowa.

Tusk dodał, że polityczną istotą traktatu jest wzmocnienie solidarności europejskiej, solidarności w ramach NATO oraz solidarności euroatlantyckiej.

Prezydencki sprzeciw ze Szwajcarii

Prezydent Karol Nawrocki, który przebywał z wizytą w Szwajcarii i spotkał się z członkami Rady Federalnej w Bernie, został zapytany na konferencji prasowej, czy zamierza ratyfikować traktat. Ujawnił, że do poprzedniego dnia dowiadywał się o porozumieniu wyłącznie ze źródeł publicznych.

Jeśli chodzi o podpisanie polsko-brytyjskiego porozumienia, do wczoraj jako prezydent Polski zdobywałem informacje na ten temat wyłącznie z opinii publicznej, ale dzięki wielkiej uprzejmości i profesjonalizmowi jednego z wiceministrów otrzymaliśmy wczoraj informację o podpisaniu polsko-brytyjskiego dokumentu o współpracy.

Nawrocki oświadczył, że dokładnie przeanalizuje dokument przed podjęciem decyzji o ratyfikacji, i zasugerował, że Kancelaria Prezydenta powinna być informowana przed podjęciem takich zobowiązań w imieniu narodu polskiego.

Odpowiedź rządu

Szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz potwierdził, że rząd nie konsultował traktatu z kancelarią prezydenta, dodając, że często otrzymywał szersze informacje od strony brytyjskiej o negocjacjach. Wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz, przemawiając z targów obronnych w Ottawie w Kanadzie, zareagował ostro.

Chciałbym, aby kancelaria prezydenta cieszyła się choć raz, że Polska jest bezpieczniejsza. To doprowadza człowieka do szału, że ciągle słyszy tylko o własnym podwórku kancelarii prezydenta. To nie jest centrum świata.

Kosiniak-Kamysz nawiązał także do incydentu, w którym prezydent nie podpisał programu SAFE, sugerując, że teraz żałuje, iż nie jest częścią zespołu modernizującego polskie siły zbrojne. Traktat musi przejść procedury ratyfikacyjne w obu krajach, zanim wejdzie w życie.