Polska rozpoczyna rok szkolny 2026 zakazem używania telefonów i reformą edukacji Kompas Jutra

Ustawowy zakaz smartfonów w szkołach podstawowych

Od 1 września 2026 r. polskie szkoły podstawowe i przedszkola egzekwują ustawowy zakaz używania smartfonów, smartwatchy oraz innych osobistych urządzeń rejestrujących i komunikacyjnych. Ograniczenie obowiązuje przez cały dzień szkolny, w tym podczas przerw. Szkoły podstawowe ustalą wewnętrzne zasady przechowywania urządzeń, na przykład w dedykowanych szafkach, i mają czas do 31 grudnia 2026 r. na aktualizację swoich statutów. Szkoły średnie i technika zachowują autonomię w ustalaniu własnych zasad dotyczących telefonów.

Przepisy określają trzy wyraźne wyjątki od zakazu. Urządzenia będą dozwolone, gdy nauczyciele wyrażą zgodę w celach dydaktycznych, w nagłych sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia, lub w przypadku konieczności medycznej, takiej jak ciągłe monitorowanie poziomu glukozy. Agnieszka Kopacz, Nauczyciel Roku 2025 w Polsce, skomentowała wyzwania związane z przechowywaniem urządzeń:

Badania pokazują, że uczniowie są uzależnieni od telefonów. Koncentrują się lepiej, gdy tych telefonów przy nich nie ma. Innym problemem jest to, że nie mamy sposobu na przechowywanie tych telefonów.

Edukacja zdrowotna i zmiany w programie nauczania

Rok szkolny 2026/2027 wprowadza również obowiązkową edukację zdrowotną do planów zajęć. Uczniowie szkół podstawowych w klasach od czwartej do ósmej będą mieli jedną godzinę tygodniowo, natomiast uczniowie szkół średnich dwie godziny tygodniowo. Tematyka obejmie dobrostan psychiczny, zdrowe nawyki, profilaktykę uzależnień oraz zagrożenia w sieci. Edukacja seksualna pozostanie opcjonalnym, odrębnym modułem wymagającym pisemnej zgody lub deklaracji rezygnacji.

Ponadto do klas czwartych–szóstych powrócą zajęcia przyrodnicze w wymiarze trzech godzin tygodniowo, w tym co najmniej dwie godziny prowadzone w bloku. Zasady dotyczące prac domowych w szkołach podstawowych zabronią obowiązkowych zadań praktycznych i technicznych w czasie wolnym w klasach czwartych–ósmych. Jeśli nauczyciele zadadzą pracę pisemną, będą zobowiązani do sprawdzenia jej i udzielenia bezpośredniej informacji zwrotnej. Szkoły zaczną również dostosowywać menu w stołówkach i ofertę automatów do surowszych norm żywieniowych.

Inwestycje w technologię i wyposażenie klas

W ramach szerszej reformy Kompas Jutra, Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadzi edukację medialną, aby uczyć weryfikacji informacji, praktyki dziennikarskiej oraz metod wykrywania dezinformacji. Aby wesprzeć integrację technologii obok zakazu urządzeń, ministerstwo przekaże szkołom w całym kraju ponad 700 tys. laptopów i tabletów. Program zakłada również utworzenie 12 tys. dedykowanych laboratoriów sztucznej inteligencji i STEM.

W oficjalnym liście z okazji rozpoczęcia roku szkolnego, Minister Edukacji Narodowej Barbara Nowacka nakreśliła cele reformy:

Wiedza pozostaje fundamentem procesu nauczania, jednak zależy mi na tym, aby była to wiedza, którą wy, drodzy uczniowie, możecie wykorzystać w praktyce i która nada sprawczości oraz sensu codziennej nauce.

Harmonogram wdrażania reformy do 2032 roku

Zmiany w programie nauczania wchodzące w życie we wrześniu 2026 r. stanowią pierwszą fazę restrukturyzacji edukacji zaplanowanej do 2032 r. Początkowe zmiany programowe wejdą w życie natychmiast w przedszkolach oraz w klasach pierwszych i czwartych szkół podstawowych. Szkoły średnie rozpoczną wdrażanie zaktualizowanych programów w klasach pierwszych w 2027 r.

Ostatnie fazy reformy przebudują systemy egzaminów państwowych. Egzamin ósmoklasisty i matura ogólnokształcąca przyjmą nową formułę w 2031 r., a matura w technikach w 2032 r.