Polska planuje wydłużenie ważności bonów kaucyjnych z 30 do 90 dni

Proponowane wydłużenie ważności bonów

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje aktualizację przepisów, która zobowiąże automaty do zwrotu opakowań do wydawania bonów kaucyjnych z minimalnym terminem ważności wynoszącym 90 dni. Obecnie bony otrzymywane za zwrot pustych opakowań po napojach muszą być ważne co najmniej 30 dni. Resort przyznaje, że obecny 30-dniowy termin może prowadzić do utraty środków przez klientów, jeśli nie dokonają oni nowych zakupów w tym czasie. Choć niektóre sieci handlowe samodzielnie wprowadziły dłuższe terminy realizacji, proponowana regulacja ustanowi jednolity standard w całym kraju. Ministerstwo przedstawiło propozycję w odpowiedzi na interpelację poselską, potwierdzając, że projekt oceny skutków regulacji przechodzi obecnie konsultacje wewnętrzne. Po ich zakończeniu dokument trafi do Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu wraz z wnioskiem o wpis do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.

Resort rozważa wprowadzenie obowiązku, aby bony wydawane przez automaty do zwrotu opakowań miały dłuższy okres ważności, tj. 90 dni, tak aby konsumenci nie tracili środków z powodu krótkiego terminu na ich realizację.

Obowiązujące zasady i kategorie opakowań

Ogólnopolski system kaucyjny rozpoczął działanie 1 października 2025 r. Zgodnie z ustawą, placówki handlowe o powierzchni sprzedaży powyżej 200 metrów kwadratowych mają obowiązek przyjmowania pustych opakowań oznaczonych symbolem kaucji i wypłacania zwrotu konsumentom. Mniejsze sklepy muszą pobierać kaucję przy sprzedaży napojów, jednak ich udział w przyjmowaniu zwrotnych opakowań pozostaje dobrowolny. System obejmuje obecnie trzy rodzaje opakowań: butelki z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra oraz butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra, które włączono do systemu 1 stycznia 2026 r. Stawka kaucji wynosi 50 groszy za butelki plastikowe i puszki metalowe oraz 1 zł za butelki szklane wielokrotnego użytku. Konsumenci zwracający opakowania do automatów otrzymują wydrukowane bony, które można wykorzystać bezpośrednio przy zakupach lub wymienić na gotówkę, zgodnie z regulaminem danego sklepu.

Przyszłe włączenie szkła jednorazowego

Proponowane wydłużenie ważności bonów zbiega się z szerszymi zmianami w krajowym systemie zbiórki opakowań. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska oraz wiceminister Anita Sowińska zapowiedziały prace nad nowelizacją, która włączy do systemu szklane opakowania jednorazowe, w szczególności małe butelki po alkoholu, tzw. małpki. Sowińska wskazała, że resort określi konkretne progi pojemności dla szklanych opakowań jednorazowych w nadchodzącym komunikacie. Wiceminister dodała, że przewidywany okres przejściowy (vacatio legis) dla obowiązków dotyczących szkła jednorazowego wyniesie około dwóch lat przed wejściem przepisów w życie. Ponadto producenci napojów dystrybuujący produkty w szklanych butelkach wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra zachowują prawo do utrzymania własnych, prywatnych systemów zbiórki obok państwowego systemu kaucyjnego.