Klimat · Warszawa
Polski system kaucyjny: 5,6 mld zwróconych opakowań, RPO wskazuje na bariery w dostępie
Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje, że Polacy zwrócili już 5,6 mld butelek i puszek. Rzecznik Praw Obywatelskich kwestionuje jednak łatwość korzystania z systemu przez obywateli.
Tekst AI na podstawie relacji Rzeczpospolita, Spider's Web i Gazeta Olsztynka. Opublikowany . Jak powstaje
Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).
W skrócie
Ministerstwo podaje, że zwrócono ponad 5,6 mld butelek i puszek, przy czym 90% zwrotów odbywa się przez automaty, a w kraju działa 64 tys. punktów.
Sylwia Gregorczyk-Abram zapytała resort o funkcjonowanie systemu, wskazując na zbyt małą liczbę punktów, awaryjność maszyn i brak skutecznych ścieżek zgłaszania nieprawidłowości.
Pismo podkreśla, że zwrot opakowań jest najtrudniejszy na wsiach, a RPO domaga się dostosowania punktów do potrzeb seniorów i osób z niepełnosprawnościami.
Ministerstwo raportuje wysokie wolumeny zwrotów
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) podaje, że od momentu uruchomienia systemu kaucyjnego Polacy zwrócili 5,6 mld butelek i puszek. Wcześniejsze dane resortu wskazywały na 5 mld pod koniec września oraz 3,2 mld w sierpniu. Ministerstwo ocenia, że system rozwija się stabilnie, a w sieć zbiórki zaangażowane są zarówno duże sieci handlowe, jak i mniejsze sklepy. System formalnie ruszył 1 października 2025 r., choć początkowo niewiele opakowań posiadało logo kaucji, a nie wszystkie duże sieci dysponowały automatami. W skali kraju działa ponad 64 tys. punktów zwrotu, z czego 24 tys. wyposażono w automaty, które według resortu obsługują 90% wszystkich zwrotów.
- Sierpień
- 3.2 mld opakowań
- Koniec września
- 5 mld opakowań
- Najnowsze dane resortu
- 5.6 mld opakowań
Dane z tekstu artykułu
Rozwój poza sklepami
Ministerstwo przypisuje część wzrostu liczby automatów umieszczanych poza sklepami. W sierpniu raportowano 17,5 tys. punktów z automatami, obecnie jest to blisko 1,2 tys. punktów zbiórki zlokalizowanych poza placówkami handlowymi. Sklepy o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych mają obowiązek uczestnictwa, jednak 31,5 tys. mniejszych sklepów dołączyło dobrowolnie, co stanowi 49% wszystkich punktów zwrotu. Piotr Gęśla, dyrektor zarządzający Envipco Polska, wskazał na znaczenie miejskich punktów zbiórki dla sieci. Niektóre automaty poza sklepami umożliwiają już wypłatę kaucji bezpośrednio na kartę płatniczą, co pozwala uniknąć ponownej wizyty przy kasie.
- Łączna liczba punktów (ponad 64 000)
- 64000 punkty
- Z automatami kaucyjnymi
- 24000 punkty
- Mniejsze sklepy (dobrowolnie)
- 31500 punkty
- Poza placówkami handlowymi
- 1200 punkty
Dane z tekstu artykułu
Zastrzeżenia Rzecznika Praw Obywatelskich
Rzecznik Praw Obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram wystąpiła do resortu z pytaniami o funkcjonowanie systemu. W piśmie wymieniono skargi obywateli: zbyt mała liczba punktów zwrotu, niektóre zlokalizowane zbyt daleko, wykluczenie małych sklepów z pełnego uczestnictwa, trudności z przechowywaniem opakowań, awaryjność automatów, wydawanie voucherów zamiast gotówki, niewystarczająca informacja oraz brak skutecznego sposobu zgłaszania nieprawidłowości. Obywatele skarżą się również, że rozwiązania nie są dostosowane do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami. Pismo wskazuje, że najtrudniejsza sytuacja dotyczy mieszkańców terenów wiejskich, gdzie zwrot opakowania z oznaczeniem kaucji jest najbardziej utrudniony. RPO argumentuje, że duża liczba punktów nie rozwiązuje problemu, a punkty zbiórki muszą być dostosowane do potrzeb mobilnościowych i sensorycznych osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów.
Dostęp w świetle prawa UE
Kluczowym argumentem RPO jest to, że formalna obecność punktów nie jest tożsama z realnym dostępem. Rzecznik pisze, że faktyczna dostępność systemu zależy od tego, czy obywatele mogą bez trudności przejść przez cały proces zwrotu i odzyskać kaucję, a skargi pokazują, że w tym zakresie wiele pozostaje do zrobienia.
„W świetle prawa unijnego sama formalna gwarancja terytorialnego zasięgu systemu nie wystarcza. Konieczne jest uwzględnienie jego realnej dostępności i bliskości.”
Pismo wiąże również organizację systemu z konstytucyjnymi zasadami ochrony środowiska, równego traktowania oraz dostępu do usług i infrastruktury.
Zapytaj o ten tekst
Źródła i kontekst
- Sylwia Gregorczyk-Abram
- Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), która wystąpiła do Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie systemu kaucyjnego
- Miejsca
- Warszawa
Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.
Wesprzyj Pollar