Klimat · Warszawa

Polski system kaucyjny: 5,6 mld zwróconych opakowań, RPO wskazuje na bariery w dostępie

Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje, że Polacy zwrócili już 5,6 mld butelek i puszek. Rzecznik Praw Obywatelskich kwestionuje jednak łatwość korzystania z systemu przez obywateli.

Tekst AI na podstawie relacji Rzeczpospolita, Spider's Web i Gazeta Olsztynka. Opublikowany . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Warszawa · Polska

Ministerstwo raportuje wysokie wolumeny zwrotów

Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) podaje, że od momentu uruchomienia systemu kaucyjnego Polacy zwrócili 5,6 mld butelek i puszek. Wcześniejsze dane resortu wskazywały na 5 mld pod koniec września oraz 3,2 mld w sierpniu. Ministerstwo ocenia, że system rozwija się stabilnie, a w sieć zbiórki zaangażowane są zarówno duże sieci handlowe, jak i mniejsze sklepy. System formalnie ruszył 1 października 2025 r., choć początkowo niewiele opakowań posiadało logo kaucji, a nie wszystkie duże sieci dysponowały automatami. W skali kraju działa ponad 64 tys. punktów zwrotu, z czego 24 tys. wyposażono w automaty, które według resortu obsługują 90% wszystkich zwrotów.

Opakowania zwrócone w polskim systemie kaucyjnymmld opakowań
Sierpień
3.2 mld opakowań
Koniec września
5 mld opakowań
Najnowsze dane resortu
5.6 mld opakowań

Dane z tekstu artykułu

Rozwój poza sklepami

Ministerstwo przypisuje część wzrostu liczby automatów umieszczanych poza sklepami. W sierpniu raportowano 17,5 tys. punktów z automatami, obecnie jest to blisko 1,2 tys. punktów zbiórki zlokalizowanych poza placówkami handlowymi. Sklepy o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych mają obowiązek uczestnictwa, jednak 31,5 tys. mniejszych sklepów dołączyło dobrowolnie, co stanowi 49% wszystkich punktów zwrotu. Piotr Gęśla, dyrektor zarządzający Envipco Polska, wskazał na znaczenie miejskich punktów zbiórki dla sieci. Niektóre automaty poza sklepami umożliwiają już wypłatę kaucji bezpośrednio na kartę płatniczą, co pozwala uniknąć ponownej wizyty przy kasie.

Punkty zwrotu w Polsce według typupunkty
Łączna liczba punktów (ponad 64 000)
64000 punkty
Z automatami kaucyjnymi
24000 punkty
Mniejsze sklepy (dobrowolnie)
31500 punkty
Poza placówkami handlowymi
1200 punkty

Dane z tekstu artykułu

Zastrzeżenia Rzecznika Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram wystąpiła do resortu z pytaniami o funkcjonowanie systemu. W piśmie wymieniono skargi obywateli: zbyt mała liczba punktów zwrotu, niektóre zlokalizowane zbyt daleko, wykluczenie małych sklepów z pełnego uczestnictwa, trudności z przechowywaniem opakowań, awaryjność automatów, wydawanie voucherów zamiast gotówki, niewystarczająca informacja oraz brak skutecznego sposobu zgłaszania nieprawidłowości. Obywatele skarżą się również, że rozwiązania nie są dostosowane do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami. Pismo wskazuje, że najtrudniejsza sytuacja dotyczy mieszkańców terenów wiejskich, gdzie zwrot opakowania z oznaczeniem kaucji jest najbardziej utrudniony. RPO argumentuje, że duża liczba punktów nie rozwiązuje problemu, a punkty zbiórki muszą być dostosowane do potrzeb mobilnościowych i sensorycznych osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów.

Dostęp w świetle prawa UE

Kluczowym argumentem RPO jest to, że formalna obecność punktów nie jest tożsama z realnym dostępem. Rzecznik pisze, że faktyczna dostępność systemu zależy od tego, czy obywatele mogą bez trudności przejść przez cały proces zwrotu i odzyskać kaucję, a skargi pokazują, że w tym zakresie wiele pozostaje do zrobienia.

„W świetle prawa unijnego sama formalna gwarancja terytorialnego zasięgu systemu nie wystarcza. Konieczne jest uwzględnienie jego realnej dostępności i bliskości.”

Sylwia Gregorczyk-Abram, rzecznik Praw Obywatelskich

Pismo wiąże również organizację systemu z konstytucyjnymi zasadami ochrony środowiska, równego traktowania oraz dostępu do usług i infrastruktury.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Miejsca
Warszawa

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar