Polska zebrała 3,2 mld opakowań kaucyjnych, resort klimatu wydłuży ważność bonów

Szybki wzrost zwrotów i automatyzacja

Polski system kaucyjny zebrał 3,2 mld opakowań po napojach od momentu uruchomienia do końca lipca 2026 roku, wynika z danych opublikowanych 20 sierpnia przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. W samym lipcu liczba zwrotów wzrosła o 900 mln sztuk, co stanowi najwyższy miesięczny wynik od początku programu. Od 1 października 2025 roku konsumenci oddali średnio 86 opakowań na mieszkańca. W całym kraju działa ponad 60 tys. punktów zbiórki, z czego 17,5 tys. wyposażono w automaty do zwrotu opakowań. Choć automaty stanowią 29% wszystkich punktów, przetwarzają 88% wszystkich zwracanych opakowań. Liczba punktów zwrotu poza sklepami wzrosła z 230 w czerwcu do blisko 600 w sierpniu, w tym 61 automatów w przestrzeni publicznej Warszawy.

Reforma legislacyjna dotycząca bonów kaucyjnych

W odpowiedzi na uwagi konsumentów dotyczące wygasających paragonów, resort przygotowuje nowelizację ustawy o gospodarce opakowaniami, która ujednolici i wydłuży ważność bonów. Obecnie sprzedawcy i operatorzy systemu samodzielnie ustalają terminy realizacji, które często wygasają po minimum 30 dniach. Minister klimatu Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała, że nowe przepisy ustawowe sprawią, iż bony będą ważne znacznie dłużej niż 30 dni. Urzędnicy podkreślili, że konsumenci mają już teraz prawo do wymiany bonów kaucyjnych na gotówkę przy kasie.

Jeśli klient otrzymał bon kaucyjny i chce otrzymać gotówkę, ma do tego pełne prawo, a sklep nie może odmówić wypłaty pieniędzy.

Prace analityczne nad określeniem dokładnego wydłużenia terminu i ujednoliceniem ram mają zakończyć się we wrześniu 2026 roku.

Włączenie jednorazowych butelek szklanych

Nadchodzący pakiet legislacyjny rozszerzy system kaucyjny o jednorazowe butelki szklane, co ma ograniczyć zaśmiecanie małymi butelkami po alkoholu, znanymi w Polsce jako "małpki". Obecnie system obejmuje butelki plastikowe do trzech litrów i puszki metalowe do jednego litra z kaucją 50 groszy, a także butelki szklane wielorazowe do 1,5 litra z kaucją jednego złotego. Przedstawiciele ministerstwa wskazali, że jednorazowe szkło będzie wprowadzane stopniowo z okresem dostosowawczym. Dużą aktywność w zbiórce odnotowano podczas letnich wydarzeń, gdzie duże festiwale plenerowe przyniosły ponad 1 mln zwróconych opakowań.

To, że system kaucyjny działa, nie oznacza, że funkcjonuje bez wad. Przy tak dużej reformie logistycznej ciągłe doskonalenie jest naturalne, a każdy sygnał traktujemy bardzo poważnie.

Narzędzia weryfikacji i cele zbiórki

Aby ułatwić konsumentom i pracownikom handlu sprawdzanie kwalifikowalności opakowań, operator systemu uruchomił wyszukiwarkę kodów EAN na stronie kaucja.pl. Użytkownicy mogą wpisać 8- lub 13-cyfrowy kod kreskowy, aby sprawdzić, czy dane opakowanie jest zarejestrowane w krajowej bazie. Polska zakłada osiągnięcie 77% poziomu zbiórki w pierwszym pełnym roku działania, co jest zgodne z wymogami UE. Wiceminister Anita Sowińska zauważyła, że Irlandia osiągnęła 79% zbiórki dwa lata po wdrożeniu, a systemy w Niemczech, Szwecji i Finlandii osiągają wyniki między 90% a 99%. Na początku sierpnia 2026 roku posłowie Konfederacji złożyli projekt ustawy zakładający likwidację krajowego systemu kaucyjnego.