Polska obniża plan wydatków na obronność w 2027 roku do 198,1 mld PLN, udział w PKB spada do 4,51%

Planowana redukcja alokacji na obronność w 2027 roku

Rząd przyjął projekt ustawy budżetowej na 2027 rok 29 września 2026 roku i skierował go do Sejmu. Propozycja zakłada przeznaczenie 198,1 mld PLN na obronność, co stanowi nominalny spadek względem 200,1 mld PLN zaplanowanych na 2026 rok. W relacji do prognozowanego produktu krajowego brutto nakłady obronne spadną z 4,81% w 2026 roku do 4,51% w 2027 roku, przy założeniu rocznego wzrostu gospodarczego na poziomie około 4%. Jest to pierwsza nominalna redukcja łącznych planowanych wydatków obronnych od czasu wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyzny w 2022 roku.

Struktura finansowania i instrument pożyczkowy UE SAFE

Suma 198,1 mld PLN łączy 131,730 mld PLN z budżetu państwa oraz 66,285 mld PLN alokowane za pośrednictwem Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). Łączne wydatki FWSZ w 2027 roku prognozowane są na 77,665 mld PLN, z czego 4,723 mld PLN przeznaczono na spłatę kapitału, a 6,647 mld PLN na odsetki, opłaty i obsługę długu. Około 69,2 mld PLN nowych przychodów FWSZ będzie pochodzić z długu. Wydzielona alokacja w ramach FWSZ na program modernizacji technicznej Sił Zbrojnych zmniejsza się o 5,913 mld PLN względem 72,2 mld PLN zaplanowanych na 2026 rok.

Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz przekazał Rzeczpospolitej, że efektywna wartość zakupów pozostanie wyższa, ponieważ nabycia finansowane przez unijny instrument pożyczkowy SAFE będą zwolnione z podatku VAT. Jednocześnie urzędnicy resortu dokonują przeglądu umów zarządzanych przez Agencję Uzbrojenia oraz Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych, aby ustalić, czy harmonogramy płatności mogą zostać odroczone o co najmniej rok.

Debata polityczna i żądania prezydenta

Prezydent Karol Nawrocki odniósł się do planu zakupów wojskowych podczas wizyty w 1. Bazie Lotnictwa Transportowego. Podkreślił, że standardy wyposażenia muszą pozostać wysokie i wezwał rząd do zwiększenia wydatków na obronność.

Polscy piloci zasługują na to, aby korzystać z najlepszego sprzętu na świecie. I bardzo się cieszę, że Polska dzisiaj zbliża się do 5 procent PKB na rozwój polskich Sił Zbrojnych.

Nawrocki zapowiedział, że będzie wywierał nacisk na rząd, aby osiągnąć cel 5% PKB i zmodernizować flotę śmigłowców wojskowych. Z kolei były minister obrony Mariusz Błaszczak publicznie skrytykował trajektorię budżetową w mediach społecznościowych, argumentując, że redukcja alokacji w FWSZ osłabia długoterminowe inwestycje kapitałowe.

Limity kadrowe i porównanie regionalne

Błaszczak zauważył, że projekt budżetu ogranicza ustawowe limity personelu w jednostkach ochotniczych i rezerwach. Prawny limit dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej spada z 20 000 do 18 000 osób, podczas gdy limit aktywnej rezerwy zmniejsza się z 3 000 do 2 000. Finansowanie badań i rozwoju w obszarze obronności spada z 710 mln PLN do 610 mln PLN, co stanowi redukcję o 14,8%, przy jednoczesnym cięciu wydatków na szkolnictwo wyższe wojskowe z 1,58 mld PLN do 1,34 mld PLN.

Realne wydatki i zdolności, które budujemy, to nie procent PKB, ale konkretne liczby, konkretne cyfry i konkretne uzbrojenie.

W 2025 roku Polska przeznaczyła najwyższy w NATO odsetek PKB na obronność, wynoszący około 4,3%. Prognozy wskazują, że Litwa, Łotwa i Estonia wyprzedzą Polskę pod względem relatywnych wydatków w 2026 roku, przy czym Litwa i Estonia planują osiągnąć 5% w 2027 roku. Ekspert ds. obronności Juliusz Sabak zauważył, że trwające kontrakty zbrojeniowe pozostają chronione mimo zmiany w rankingach relatywnych, natomiast emerytowany generał Roman Polko stwierdził, że wyższe wydatki obronne państw bałtyckich wzmacniają bezpieczeństwo regionalne w ramach sojuszu.