Polska wnioskuje o 250 mln euro kary dla Meta za oszukańcze reklamy

Warszawa domaga się działań Komisji Europejskiej

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski 26 sierpnia formalnie zwrócił się do Komisji Europejskiej o nałożenie na Meta Platforms kary w wysokości 250 mln euro (ponad 1 mld zł). Wniosek, złożony na podstawie art. 66 ust. 1 aktu o usługach cyfrowych (DSA) do wiceprzewodniczącej wykonawczej Henny Virkkunen, zarzuca spółce brak skuteczności w ograniczaniu oszukańczych reklam i kampanii typu deepfake wymierzonych w polskich użytkowników. Rząd domaga się środków tymczasowych oraz siedmiu wiążących nakazów naprawczych, w tym obowiązkowej weryfikacji tożsamości reklamodawców i przyspieszonej ścieżki rozpatrywania zgłoszeń od organów państwowych. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) przekazał Brukseli dowody zebrane w toku własnego postępowania prowadzonego od maja 2024 r. Gawkowski oświadczył, że władze państwowe nie zaakceptują bierności po tym, jak Meta przedstawiła wyjaśnienia uznane przez resort za niesatysfakcjonujące.

Bierność i nieefektywność w zwalczaniu reklam oraz treści oszukańczych, szkodliwych dla Polek i Polaków, nie będą tolerowane.

Test cyberbezpieczeństwa weryfikuje moderację reklam Meta

Formalna skarga opiera się na wynikach testów przeprowadzonych przez CERT Polska, jednostkę ds. cyberbezpieczeństwa działającą w ramach instytutu NASK. W kontrolowanym badaniu eksperci zgłosili do Meta 122 zweryfikowane jako oszukańcze reklamy za pośrednictwem standardowych kanałów. Firma zdecydowała się nie usuwać 106 z nich, co stanowi 86,8% zgłoszeń. Meta usunęła 10 reklam, a w przypadku pozostałych sześciu nie udzieliła odpowiedzi. Organy ds. cyberbezpieczeństwa odnotowały również, że konta wielokrotnie rozpowszechniające złośliwe kampanie pozostawały aktywne na Facebooku i Instagramie.

Harmonogram eskalacji i kampania przedsiębiorców

Regulacyjna presja jest pokłosiem długotrwałej kampanii prowadzonej przez prezesa InPostu Rafała Brzoskę, którego wizerunek oraz wizerunek jego żony Omenaa Mensah były wykorzystywane w nieautoryzowanych reklamach inwestycyjnych. Brzoska szacuje, że Meta zarabia ponad 20 mln zł dziennie na emisji oszukańczych reklam w Polsce. Współpracując z twórcami polskiego modelu AI Bielik, Brzoska uruchomił portal ScamWatch do niezależnego monitorowania oszukańczych kampanii. Zaproponował również zmiany legislacyjne zobowiązujące platformy cyfrowe do przekazywania 150% lokalnych przychodów generowanych z nielegalnych reklam na państwowy fundusz rekompensat dla ofiar oszustw.

Meta dysponuje nieporównywalnie większymi zasobami niż my wszyscy, aby zapobiegać oszustwom.

Bruksela wskazuje na trwające dochodzenie i opóźnienia w implementacji

Rzecznik Komisji Europejskiej Thomas Regnier potwierdził otrzymanie polskiego wniosku, wskazując, że unijny organ wykonawczy prowadzi już dochodzenie wobec Meta w sprawie nielegalnych deepfake'ów i wprowadzających w błąd promocji w ramach DSA. W toku tego postępowania europejscy regulatorzy wstępnie uznali, że Meta narusza przepisy. Regnier zauważył jednak, że Polska nie powołała jeszcze krajowego koordynatora ds. usług cyfrowych (DSC), co utrudnia egzekwowanie prawa na poziomie lokalnym. Komisja wcześniej skierowała sprawę przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z brakiem koordynatora (źródła datują skierowanie na 7 maja 2024 r. lub 7 maja 2025 r.). Prezydent Karol Nawrocki zawetował pierwotną ustawę wdrożeniową w styczniu, powołując się na obawy o cenzurę administracyjną, co skłoniło Sejm do przyjęcia znowelizowanych przepisów pod koniec lipca.

Oszukańcze reklamy i tego typu deepfake'i są oczywiście bardzo poważnym problemem i traktujemy go poważnie.

Rzecznik Meta odpowiedział na polską inicjatywę, zapewniając, że oszustwa szkodzą użytkownikom i firmom korzystającym z serwisu, oraz zaznaczając, że przedsiębiorstwo współpracuje z Komisją Europejską i krajowymi regulatorami. Komentatorzy prawni zauważyli, że wnioskowana kara 250 mln euro jest skromna w porównaniu z rocznymi przychodami Meta na poziomie 200 mld dolarów oraz niedawną ugodą w wysokości 17 mld dolarów zawartą z 47 stanami USA w sprawie wpływu na młodzież.