Trump i Iran podpisują porozumienie o zawieszeniu broni, tymczasowo znosząc sankcje naftowe i przesuwając negocjacje nuklearne na 60-dniowe okno

Warunki zawieszenia broni

Memorandum o porozumieniu, podpisane przez prezydenta USA Donalda Trumpa i prezydenta Iranu, zobowiązuje Waszyngton do natychmiastowego zniesienia sankcji naftowych, które sparaliżowały gospodarkę Iranu. Po osiągnięciu ostatecznego porozumienia nuklearnego w ciągu 60 dni USA ułatwią utworzenie funduszu odbudowy o wartości 300 miliardów dolarów, wspieranego przez państwa regionu. Porozumienie kończy również blokadę morską Iranu w ciągu 30 dni i ostatecznie znosi wszystkie jednostronne sankcje USA, zgodnie z tekstem odczytanym przez wysokiego rangą urzędnika. W zamian Iran zgadza się na rozcieńczenie wzbogaconego uranu i ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz, którą zamknął na czas konfliktu.

Co wojna osiągnęła

USA i Izrael przeprowadziły naloty 28 lutego, mając na celu zniszczenie irańskich rakiet balistycznych i uniemożliwienie Iranowi budowy broni jądrowej. Admirał Brad Cooper poinformował Kongres 14 maja, że przechwycono ponad 1500 rakiet i 6000 dronów, a zdolność Iranu do ich produkcji została cofnięta o lata. Wojsko USA zniszczyło także 161 irańskich okrętów i wyeliminowało 82% jego systemów obrony powietrznej.

Mimo tych liczb Iran 6 czerwca wystrzelił salwy rakietowe w kierunku Kuwejtu i Bahrajnu, a 7 czerwca w kierunku Izraela, nie powodując znaczących zniszczeń. Zamknięcie Cieśniny Ormuz okazało się najskuteczniejszą bronią Iranu, blokując statki handlowe przewożące jedną piątą światowej ropy i gazu.

Ambicje nuklearne odłożone

Głównym deklarowanym celem Trumpa było zapobieżenie posiadaniu przez Iran broni jądrowej. Memorandum stwierdza, że Iran zobowiązuje się do nieposiadania bomby, ale szczegółowe rozmowy na temat limitów wzbogacania, usuwania wzbogaconego uranu i weryfikacji przesuwa na 60-dniowe okno negocjacyjne, które można przedłużyć. Krytycy zauważają, że jest to znacznie mniej szczegółowe niż Wspólny kompleksowy plan działania (JCPOA) z 2015 roku, który Trump porzucił w 2018 roku. Były prezydent Obama wyraził wątpliwość, czy nowe porozumienie będzie „znacząco różne lub znaczącą poprawą” w stosunku do tego z jego administracji.

Reakcje i koszt polityczny

Trump bronił porozumienia na szczycie G7 w Évian-les-Bains we Francji, używając wulgaryzmów wobec Obamy i twierdząc, że jego umowa jest lepsza.

I wiecie, co zrobili Irańczycy? Śmiali się z Obamy i powiedzieli: „To głupi skurwysyn”.

Jednak porozumienie spotkało się z ostrą krytyką ze strony własnej partii Trumpa. Senator Bill Cassidy nazwał je „najgorszym błędem polityki zagranicznej od dziesięcioleci”, dodając, że ambicje nuklearne Iranu nie zostały ograniczone, a grożenie cieśniną zadziałało. Barbara Leaf, była zastępczyni sekretarza stanu USA, stwierdziła, że USA rozpoczęły wojnę z „katastrofalnie nierealistycznymi ocenami”, a następnie „zmarnowały tak wiele dźwigni”, nie kończąc jej wcześniej.